ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Διεθνές συνέδριο για τον Αγώνα του 1821

Από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

diethnes-synedrio-gia-ton-agona-toy-1821-561285808

Με αφορμή την επέτειο των διακοσίων χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών οργανώνει διαδικτυακά, στις 12-13 Μαρτίου, το διεθνές συνέδριο με θέμα: «Η Ελληνική Επανάσταση στην Εποχή των Επαναστάσεων (1776-1848). Επαναξιολογήσεις και Συγκρίσεις». Το συνέδριο πραγματοποιείται με την ευγενική χορηγία της Τράπεζας Πειραιώς και αποτελεί μια από τις πολύπλευρες δράσεις που περιλαμβάνει η συνεργασία του ΕΚΠΑ με την τράπεζα, στο πλαίσιο της συμμετοχής και των δύο θεσμών στις επετειακές εκδηλώσεις για το 1821. Στόχος του συνεδρίου είναι η ένταξη της Ελληνικής Επανάστασης στην κρίσιμη περίοδο πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής που αποκρυσταλλώθηκε στη δυτική ιστοριογραφία ως «Εποχή των Επαναστάσεων» (1776-1848). Τα κείμενα θα συγκροτήσουν τη βάση για τον τόμο που θα κυκλοφορήσει το 2021 από τις εκδ. Routledge και θα αποτελέσει μια από τις κορυφαίες δράσεις του πανεπιστημίου στον εορτασμό της επετείου.

Συμμετέχουν: Χρήστος Αλιπράντης, Νίκος Κ. Αλιβιζάτος, David A. Bell, Christopher Clark, John Davis, Simon Dixon, Μαρία Ευθυμίου, Κατερίνα Γαλάνη, Τζελίνα Χαρλαύτη, Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Harald Heppner, Şükrü Ilicak, Annie Jourdan, Δημήτριος Καραδήμας, Αννα Καρακατσούλη, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Ολγα Κατσιαρδή-Hering, Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Παρασκευάς Κονόρτας, Κώστας Κωστής, Αναστασία Παπαδία-Λάλα, Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου, José Maria Portillo Valdé, Anna Maria Rao, Francesco Scalora, Miroslav Šedivý, Βάσω Σειρηνίδου, Σπύρος Βλαχόπουλος, Νάσια Γιακωβάκη. Θα χαιρετίσουν ο πρύτανης του ΕΚΠΑ, καθηγητής Μελέτιος-Αθανάσιος Δημόπουλος και ο πρόεδρος Δ.Σ. της Τράπεζας Πειραιώς, Γιώργος Χαντζηνικολάου.

Πληροφορίες στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ: www.2021.uoa.gr.

Η Ελληνική Επανάσταση ως διεθνές γεγονός

Του Μελέτιου – Αθανάσιου Δημόπουλου

Οπως συμβαίνει με κάθε σημαντική επέτειο, τα 200 χρόνια από την έναρξη της Επανάστασης του 1821 αποτελούν μια εξαιρετική αφορμή για ερευνητικές επαναπροσεγγίσεις αλλά και τη διεύρυνση της γνώσης γύρω από το μείζον αυτό γεγονός. Ξεπερνώντας τα εθνικά σύνορα, η επέτειος μας επιτρέπει να αναλογιστούμε την ελληνική εμπειρία στο πλαίσιο εκείνης της κρίσιμης περιόδου πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής και ιδεολογικών αλλαγών που έχει χαρακτηριστεί στη διεθνή ιστοριογραφία ως «Εποχή των Επαναστάσεων» (1776-1848). Η Ελληνική Επανάσταση υπήρξε ένα καθοριστικής σημασίας γεγονός μετά την ήττα της Γαλλικής Επανάστασης και τη διεθνή καταστολή των φιλελεύθερων κινημάτων. Το ξέσπασμά της λειτούργησε ως μια μοναδική υπόμνηση της αξίας του αγώνα για την ελευθερία και σXυνέβαλε καίρια στην αναβίωση και στη διάχυση των δημοκρατικών ιδεών σε όλο τον κόσμο. Η Ελλάδα αποτέλεσε το πρώτο μοντέρνο εθνικό κράτος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και στην Ανατολική Μεσόγειο, επηρεάζοντας τα επαναστατικά και ιδεολογικά κινήματα που εκδηλώθηκαν μεταξύ των λαών της περιοχής.

Σε αυτό το πλαίσιο και τιμώντας την επέτειο, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών διοργανώνει διεθνές επιστημονικό συνέδριο στις 12 και 13 Μαρτίου 2021 με θέμα: «Η Ελληνική Επανάσταση στην Εποχή των Επαναστάσεων (1776-1848). Επαναξιολογήσεις και Συγκρίσεις». Το συνέδριο είχε προγραμματιστεί για τον Μάρτιο του 2020, η έκρηξη όμως της πανδημίας μάς οδήγησε στην αναβολή του και φυσικά στη σημερινή διαδικτυακή διεξαγωγή του. Η οργανωτική επιτροπή του συνεδρίου, η οποία εργάστηκε υπό την προεδρία μου, αποτελείται από έγκριτους ιστορικούς, καθηγητές του πανεπιστημίου μας, και πιο συγκεκριμένα τους Νίκο Αλιβιζάτο, Νάσια Γιακωβάκη, Μαρία Ευθυμίου, Αννα Καρακατσούλη, Βαγγέλη Καραμανωλάκη, Ολγα Κατσιαρδή-Hering, Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη, Παρασκευά Κονόρτα, Αναστασία Παπαδία-Λάλα και Ευάνθη Χατζηβασιλείου. Το συνέδριο πραγματοποιείται με τη χορηγία της Τράπεζας Πειραιώς, με την οποία συνεργαζόμαστε αρμονικά και με επιτυχία για τη διοργάνωση μιας σειράς εκδηλώσεων για την επέτειο των 200 χρόνων.

Η Επανάσταση του 1821 ως διπλωματικό φαινόμενο, η σχέση της με τις άλλες επαναστάσεις, οι κληρονομιές και ο απόηχός τους σε αυτήν, η ανάπτυξη του εθνικισμού σε συνδυασμό με τα φιλελεύθερα κινήματα της περιόδου αλλά και τις προϋπάρχουσες διαφωτιστικές ιδέες, το διεθνές φιλελληνικό κίνημα, η ένταξη του Αγώνα στο οθωμανικό πλαίσιο και η προσέγγισή του σε αναφορά με την ιστορία της υπόλοιπης Βαλκανικής χερσονήσου και των προγενέστερων εξεγέρσεων αποτελούν ορισμένες από τις θεματικές του συνεδρίου. Ο στόχος είναι η επαναξιολόγηση της ελληνικής επαναστατικής εμπειρίας και η σύγκρισή της με άλλα αντίστοιχα ευρωπαϊκά κινήματα εκείνης της περιόδου. Σε αυτή την κατεύθυνση, είναι καθοριστική η συμβολή των ομιλητών και ομιλητριών, οι οποίοι ανήκουν, διεθνώς, στη χορεία των πλέον σημαντικών ειδικών για την περίοδο. Τα πρακτικά του συνεδρίου στην αγγλική γλώσσα θα κυκλοφορήσουν εντός του 2021 από τον διεθνή εκδοτικό οίκο Routledge, με επιστημονική επιμέλεια του ομότιμου καθηγητή του ιδρύματός μας και ακαδημαϊκού Π. Κιτρομηλίδη. Το συνέδριο, κορυφαία εκδήλωση του ΕΚΠΑ για το επετειακό έτος, εντάσσεται στις συστηματικές πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει το ίδρυμά μας, με τη σύσταση ειδικής επιτροπής από το 2019, για να τιμήσει την επέτειο (συνέδρια, διαλέξεις, εκδόσεις, ερευνητικά προγράμματα, εκθέσεις, καλλιτεχνικά δρώμενα), συμβάλλοντας παράλληλα και στον διάλογο για την πορεία του ελληνικού κράτους από τις αρχές του 19ου αιώνα σε εκείνες του 21ου. Η σημαντική συνεισφορά του ιδρύματός μας στον εορτασμό απορρέει από τη δεσπόζουσα θέση του στον πνευματικό και πολιτιστικό χάρτη της Ελλάδας, όπως και από τη συνολική ιστορία του και την προσφορά του. Η δημιουργία ενός ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος αποτέλεσε όνειρο των επαναστατών του 1821, που πραγματοποιήθηκε το 1837 με τη δημιουργία του ΕΚΠΑ, ενώ το πανεπιστήμιο λειτούργησε και λειτουργεί και ως θεματοφύλακας μνήμης της Επανάστασης του 1821. Στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε, ο εορτασμός της επετείου από το αρχαιότερο πανεπιστήμιο της χώρας δεν μπορεί παρά να εστιάσει στη διεύρυνση της ουσιαστικής γνώσης, στον αναστοχασμό, στις νηφάλιες και γόνιμες προσεγγίσεις που εξασφαλίζει η επικοινωνία διαφορετικών επιστημονικών περιβαλλόντων.

* Ο κ. Μελέτιος-Αθανάσιος Δημόπουλος είναι πρύτανης του ΕΚΠΑ.

Διαβάστε επίσης:
«Σκέψεις πάνω στο 1821» με τον Μαρκ Μαζάουερ
Η τέχνη πριν και μετά την Ιστορία