ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Ο Πικάσο επιστρέφει στο «σπίτι»

Εντοπίστηκαν τα έργα «Γυναικείο κεφάλι» και «Ανεμόμυλος Στάμμερ»

o-pikaso-epistrefei-sto-spiti-561414832

Σε μια κρύπτη στην περιοχή της Κερατέας εντοπίστηκε ο πίνακας του Πάμπλο Πικάσο «Γυναικείο κεφάλι» και ο «Ανεμόμυλος Στάμμερ» του Πιετ Μοντριάν από άνδρες της Ελληνικής Αστυνομίας. Τα δύο έργα τέχνης είχαν κλαπεί πριν από εννέα χρόνια από την Εθνική Πινακοθήκη, στη λεγόμενη και ως «ληστεία του αιώνα» για τα ελληνικά δεδομένα. Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι τώρα, τα έργα τα είχε κρύψει σε μια ρεματιά της Κερατέας ένας 49χρονος Ελληνας, που διαμένει στο Πόρτο Ράφτη και φέρεται να είναι ένας εκ των δραστών της κλοπής. Ο 49χρονος, ο οποίος παλαιότερα είχε κατηγορηθεί για κλοπή, έχει προσαχθεί και κρατείται στη ΓΑΔΑ. Ο ίδιος υπέδειξε στην αστυνομία το σημείο όπου είχε κρύψει τα έργα.

Οι δράστες είχαν αφαιρέσει και ένα σχέδιο των αρχών του 17ου αιώνα που αποδίδεται στον Ιταλό Γουλιέλμο Κάτσια, γνωστού και ως Moncalvo. Το έργο είχε τίτλο «Ο Αγιος Diego de Alcala σε έκσταση με την Αγία Τριάδα και σύμβολα του πάθους», το οποίο όμως εντοπίστηκε κατεστραμμένο.

Το ιστορικό

o-pikaso-epistrefei-sto-spiti0
O πίνακας του Πάμπλο Πικάσο «Γυναικείο κεφάλι».

Ηταν ξημερώματα της 9ης Ιανουαρίου 2012 όταν ο δράστης κατάφερε να μπει στο εσωτερικό της Πινακοθήκης, παραβιάζοντας ένα τζάμι στο ισόγειο του κτιρίου. Αφού παραπλάνησε τον φύλακα προκαλώντας ψεύτικους συναγερμούς, άρπαξε τους τρεις πίνακες και στη συνέχεια κάθισε στα σκαλιά που οδηγούν στο υπόγειο και με ένα μαχαίρι αφαίρεσε τα κάδρα. Οι κινήσεις του καταγράφηκαν από τις κάμερες ασφαλείας αλλά όχι και τα χαρακτηριστικά του επειδή φορούσε σκούφο. Σύμφωνα με μια εκδοχή, στην «επιχείρηση» είχε πάρει μέρος και δεύτερο άτομο σε ρόλο τσιλιαδόρου.

Από τους πίνακες που είχαν κλαπεί ο πρώτος, αυτός του Πικάσο, έχει για τη χώρα μας μια ιδιαίτερη συναισθηματική σημασία πέρα από την καλλιτεχνική του αξία. Το έργο, ένα πορτρέτο της αγαπημένης του Ντόρα Μάαρ που ο ζωγράφος φιλοτέχνησε το 1939, δωρίστηκε από τον ίδιο στον ελληνικό λαό το 1949 ως φόρος τιμής για την προσφορά του στην αντίσταση κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής. Μάλιστα στο πίσω μέρος του αναγράφεται με χειρόγραφη σημείωση η αφιέρωση «Pour le peuple Grec. Hommage de Picasso» με ημερομηνία 14/10/1939.

o-pikaso-epistrefei-sto-spiti2
O «Ανεμόμυλος Στάμμερ» του Πιετ Μοντριάν.

Ο δεύτερος είναι ένας πίνακας του Ολλανδού Πιετ Μοντριάν του 1905 που απεικονίζει έναν ανεμόμυλο κατά μήκος ποταμού, «Ο ανεμόμυλος Στάμμερ». Το έργο αγοράστηκε το 1963 από τον Αλέξανδρο Παππά ο οποίος τον δώρισε στη συνέχεια στην Εθνική Πινακοθήκη.

Σε συνέντευξή της στην «Κ» («Γεύμα», 4/4/2021) η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης Μαρίνα Λαμπράκη Πλάκα είχε δηλώσει ότι «υπάρχει πάντα η πληγή που λέγεται κλοπή και υπάρχει μέσα μου ανοιχτή», συμπληρώνοντας ότι «Η Πινακοθήκη τότε ήταν διάτρητη. Η κλοπή με οδήγησε να κάνω διορθώσεις σε αυτό το κτίριο. Για τα αντιβαλλιστικά τζάμια έπρεπε να βρω τα χρήματα. Δεν μπορούσε να τα βάλει το υπουργείο. Από τέτοιες εμπειρίες έγιναν πάρα πολλές βελτιώσεις».