ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Ο περίλαμπρος Αγιος Μερκούριος και άλλα 21 έργα του Γρηγόρη Μπαλογιάννη

exhibition_m

Αισθητική και πνευματική εμπειρία προσφέρει η έκθεση «Γρηγόρης Μπαλογιάννης, Αγιογράφος» στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο. Η έκθεση, που πήρε παράταση έως τις 4 Φεβρουαρίου, παρουσιάζεται στη δεξιά (νεότερη) πτέρυγα του Μουσείου και περιλαμβάνει 22 αντιπροσωπευτικά έργα του ξεχωριστού αγιογράφου από το 1966 ώς το 2017 ως μια ιστόρηση της θεματογραφίας του αλλά και της εξέλιξης του ύφους του. Ο Γρηγόρης Μπαλογιάννης, γεννημένος το 1938 στην Τρικοκκιά Γρεβενών, είναι ένας αγιογράφος με τόλμη που εμπέδωσε την κληρονομιά των δασκάλων του και προχώρησε στην υιοθέτηση και καλλιέργεια του προσωπικού ύφους του. Οπως επισημαίνεται στην έκθεση, ο Γρηγόρης Μπαλογιάννης «επιχείρησε να ανανεώσει τη βυζαντινή εικονογραφία εμπλουτίζοντάς την με νέους εικονογραφικούς τύπους – χαρακτηριστικά παραδείγματα οι τύποι της Παναγίας της Στοργής και του Ιησού Χριστού Δημιουργού Σύμπαντος. Ενας τέτοιος Ιησούς Χριστός Δημιουργός περιλαμβάνεται στην έκθεση σε έργο του 2012. Η έκθεση δημιουργεί περιβάλλον πυκνό σε σήματα ενός ορισμένου ψυχικού αποτυπώματος. Συγκινεί, πρωτίστως, η ίδια η περίπτωση του Γρηγόρη Μπαλογιάννη, ο οποίος παρότι ανατράφηκε σε ορφανοτροφεία (Γρεβενών και Παπάφειο Θεσσαλονίκης) είχε το σθένος να εξελίξει τον εαυτό του και να εισαχθεί το 1963 στην ΑΣΚΤ. Μελέτησε και διδάχθηκε.

Σήμερα θεωρείται μία προσωπικότητα στον χώρο της αγιογραφίας που έχει αφήσει σημαντικό έργο τόσο σε φορητές εικόνες όσο και σε νωπογραφίες. Εχει ιστορήσει πλήθος ναών σε όλη την Ελλάδα (π.χ. Αγία Σοφία Νέου Ψυχικού, 1973 και Αγιος Ελευθέριος Χαλανδρίου, 1998-2001). Ως νέος αγιογράφος είχε μαθητεύσει πλάι στον Φώτη Κόντογλου (στον Αγιο Νικόλαο Πατησίων, 1963-65) και στον Κώστα Γεωργακόπουλο (στον Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου στη Βούλα, 1963). Ο Γρηγόρης Μπαλογιάννης ενσωματώνει στο έργο του την έλξη της Μακεδονικής Σχολής στα λαμπερά και ζωηρά χρώματα. Ο Αγιος Μερκούριος (αυγοτέμπερα σε ξύλο, 2012), ένα από τα πιο προβεβλημένα έργα της έκθεσης, εντυπωσιάζει με το περίλαμπρο φως του.

Βλέπει κανείς τη διαφοροποίηση του ύφους. Τα έργα της δεκαετίας του ’60 (π.χ. ο Αγιος Αντώνιος, 1966) δείχνουν πιο εσωστρεφή, ίσως πιο χαμηλόφωνα. Στον κατάλογο υπάρχουν μεστά κείμενα του Χρήστου Κωνσταντόπουλου και του π. Σταμάτη Γ. Σκλήρη.

​Εκθεση «Γρηγόρης Μπαλογιάννης, Αγιογράφος». Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, Βασιλίσσης Σοφίας 22. Διάρκεια έως 4 Φεβρουαρίου.