ΒΙΒΛΙΟ

Man Booker International για μια σύζυγο που θέλει να γίνει δέντρο

man-booker-international-gia-mia-syzygo-poy-thelei-na-ginei-dentro-2134225

Η βράβευση της Χαν Κανγκ με το Man Booker International έρχεται να σηματοδοτήσει μια σειρά από μεταβολές στο λογοτεχνικό τοπίο. Κατά κύριο λόγο, το βιβλίο για το οποίο βραβεύτηκε η 45χρονη συγγραφέας, διάσημη στην πατρίδα της τη Νότιο Κορέα, με τίτλο «Vegetarian» («Χορτοφάγος»), είναι μία αλληγορία που εξυμνείται από την κριτική επιτροπή για τις αρετές της γλώσσας, τη διακριτικότητα και τον έλεγχο. Είναι επιστροφή ή κίνηση εμπρός σε βασικές αρχές της λογοτεχνίας.

Φέτος, για πρώτη φορά το Man Booker International, που βραβεύει μεταφρασμένη στα αγγλικά λογοτεχνία, τιμά ένα συγκεκριμένο βιβλίο και όχι σύνολο έργου. Οπότε, ο έπαινος για το «Vegetarian» είναι το ίδιο το βραβείο, είναι επιδοκιμασία ενός επιτεύγματος. Και επιπλέον, έχει ενδιαφέρον να σκεφθεί κανείς πως η Χαν Κανγκ, πολυβραβευμένη στην πατρίδα της, με το πρώτο της βιβλίο να κυκλοφορεί στην αγγλική αγορά, απέσπασε το βραβείο ανταγωνιζόμενη αστέρες της διεθνούς λογοτεχνικής σκηνής, όπως τον γνώριμο Ορχάν Παμούκ και τη μυστηριώδη Ελσα Φεράντε. Συνολικά η επιτροπή είχε να επιλέξει ανάμεσα σε 155 μυθιστορήματα.

Το «Vegetarian» είναι αλληγορία. Διασώζεται από τον κίνδυνο να εκληφθεί ως ιστορία τρόμου, μελόδραμα ή υπερβολή, από την ευγένεια της γραφής. Είναι η ιστορία μιας «απλής συζύγου» που αποφασίζει να γίνει χορτοφάγος και να πλησιάσει τη ζωή του φυτικού κόσμου. Η απόφασή της προκαλεί σκληρή αντίδραση από τον σύζυγο και από τον πατέρα της, και εμμονικές αντιδράσεις από τον άντρα της αδελφής της, καθώς «εκείνη» ονειρεύεται να γίνει ένα δέντρο. Είναι η άρνηση να δεθεί σε στερεότυπους ρόλους.

Το βραβείο, αξίας 50.000 στερλινών, μοιράζεται εξίσου ανάμεσα στη συγγραφέα και στη μεταφράστρια. Είναι αρχή των κανονισμών του βραβείου. Αλλωστε, ήταν η 28χρονη Ντέμπορα Σμιθ που ανακάλυψε στην Ν. Κορέα τη Χαν Κανγκ και μετέφρασε το «Vegetarian» στα αγγλικά. Η Σμιθ άρχισε να μαθαίνει κορεάτικα μόλις πριν από επτά χρόνια, καθώς είδε ότι υπήρχε κενό στην αγορά. Μετακόμισε στην Κορέα για να πετύχει τον στόχο της και ίδρυσε το Tilted Axis Press, έναν μη κερδοσκοπικό εκδοτικό οίκο, με τον οποίο εξέδωσε σε λίγα αντίτυπα το πρώτο βιβλίο της Καν που μετέφρασε στα αγγλικά.

Οπως γράφει ο «Γκάρντιαν», πρόσφατη έρευνα για λογαριασμό του Man Booker International έδειξε πως οι πωλήσεις μεταφρασμένης λογοτεχνίας στο Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκαν από 1,3 εκατ. αντίτυπα το 2001 σε 2,5 εκατ. αντίτυπα το 2015, αύξηση πάνω από 90%. Ειδικά δε, για την κορεατική λογοτεχνία, η έρευνα δείχνει θεαματική αύξηση. Το 2001 είχαν πωληθεί 88 αντίτυπα μεταφρασμένης κορεατικής λογοτεχνίας. Το 2015, τα αντίτυπα είχαν αυξηθεί στα 10.191. Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν επίσης και την αυξανόμενη περιέργεια των Βρετανών για τον υπόλοιπο κόσμο. Και η Νότιος Κορέα αναδεικνύεται ως μια ενδιαφέρουσα και δυναμική χώρα.