ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ατολμη η Fed απέναντι στην κλιματική αλλαγή

atolmi-i-fed-apenanti-stin-klimatiki-allagi0

Με τα σημερινά δεδομένα, φαίνεται πως πλέον ήρθε η χρονική στιγμή και οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής καθίστανται ορατές για τους αξιωματούχους της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών, τους ανθρώπους, δηλαδή, που αποφασίζουν για τη μοίρα των επιτοκίων. 

Στις αρχές της εβδομάδας, η τράπεζα (Fed) για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία στην ανά διετία έκθεσή της με θέμα τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος συμπεριέλαβε στον κατάλογο των απειλών και την κλιματική αλλαγή. Βέβαια, η στιγμή της επιφοίτησης καθυστέρησε, αλλά ανοίγει τον δρόμο για περισσότερο στοχευμένες δράσεις, ειδικά τώρα, που το πολιτικό σκηνικό φαίνεται πολύ ευνοϊκότερο από ό,τι στο πρόσφατο παρελθόν.

Πάντως, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών δεν είναι ο θεσμός που εύκολα χειραγωγείται όταν έρχεται η ώρα να επιβάλει ρυθμίσεις επί των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Αλλά ο πρόεδρός της Τζερόμ Πάουελ δείχνει ατολμία όσον αφορά τα ζητήματα της υπερθέρμανσης του πλανήτη και επιφυλάσσεται στο να προτείνει συγκεκριμένες αλλαγές, τις οποίες πρέπει να κάνουν οι τράπεζες υπό το πρίσμα αυτό. Επιπροσθέτως, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ δεν έχει ακόμη ενταχθεί στο Δίκτυο για την Απορρύπανση του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος, στο οποίο μέλη είναι οι περισσότερες από τις κεντρικές τράπεζες ανά τον κόσμο.
Το πρόβλημα ωστόσο της κλιματικής αλλαγής και των σοβαρών συνεπειών της έχει με άλλους τρόπους συνεκτιμηθεί στις προτεραιότητες της Fed. Ο Λάιλ Μπρέιναρντ, ο ανοιχτά προοδευτικός διοικητής της Fed στο Σαν Φρανσίσκο, μίλησε χωρίς περιστροφές για το θέμα πέρυσι τον Νοέμβριο, όταν φιλοξενήθηκε τραπεζικό συνέδριο στην έδρα του. 

Μόλις ένα μήνα νωρίτερα, τον Οκτώβριο του 2019, τα πρακτικά της συνεδρίασης της αρμόδιας επιτροπής της Fed, που αποφασίζει για τη νομισματική πολιτική, φανέρωναν ότι δύο από τους συμμετέχοντες είχαν επισημάνει πως η «εποπτεία για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος θα πρέπει να συμπεριέχει και τους επενδυτικούς κινδύνους που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή».

Κατόπιν τούτων, λοιπόν, γιατί παρατηρείται αυτή η δυστοκία; Ενδεχομένως, διότι στις Ηνωμένες Πολιτείες το κλίμα ως πολιτικό ζήτημα έχει προβληθεί από τη Γερουσία και τον νυν πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ως ένα ζήτημα της Αριστεράς. Τεχνικά μιλώντας, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ λειτουργεί ανεξαρτήτως της πολιτικής εξουσίας, αλλά δύσκολα θα μπορούσε να αρνηθεί κανείς ότι η εκλογή του Δημοκρατικού Τζο Μπάιντεν θα κάνει τα πράγματα λίγο ευκολότερα για οργανισμούς και υπηρεσίες που έχουν την πρόθεση να ασχοληθούν άμεσα με τους κινδύνους από την υπερθέρμανση.

Επί του παρόντος, οι Ηνωμένες Πολιτείες σε πολλά μέτωπα υπολείπονται των άλλων. Η Γαλλία και Βρετανία έχουν ήδη σχεδιάσει τη διεξαγωγή τεστ αντοχής για τις τράπεζές τους, στα οποία θα συνεξετάζεται ως κριτήριο και το θέμα του κλίματος, ενώ το παράδειγμά τους αναμένεται να ακολουθήσουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και η Ιαπωνία. 

Εχοντας υπό την επίβλεψή της ένα γιγάντιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών δεν έχει την πολυτέλεια να πειραματιστεί. Πέραν τούτου, οι  τράπεζες της χώρας βρίσκονται να είναι πολύ εκτεθειμένες τόσο στις αντίξοες καιρικές συνθήκες όσο και στην αποδυνάμωση των κλάδων εντάσεως γαιάνθρακα, ένας εκ των οποίων είναι αυτός του πετρελαίου. 
Κάτι ενθαρρυντικό είναι ότι, έχοντας καθυστερήσει, έχει και κάποια πλεονεκτήματα. Η τράπεζα μπορεί τώρα να διαπιστώσει πώς θα εξελιχθούν τα πρώιμα τεστ αντοχής σε άλλες χώρες, αλλά και να εξετάσει τις υποθέσεις που χρησιμοποιούν οι ομόλογές της.