ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Δημοψήφισμα στην Ελβετία για τις εταιρείες

dimopsifisma-stin-elvetia-gia-tis-etaireies-561177004

Οι ελβετικές πολυεθνικές θα μπορούσαν σύντομα να αντιμετωπίσουν αγωγές εις βάρος τους, οι οποίες θα κατατεθούν στην έδρα τους, εάν προκαλούν ζημία στο περιβάλλον ή έχουν προβεί σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων οπουδήποτε στα τεράστια παγκόσμια δίκτυά τους. 

Αυτό θα συμβεί εάν έχει θετική έκβαση η πρωτοβουλία για ριζική ενίσχυση της εταιρικής λογοδοσίας, η οποία τίθεται σε ψηφοφορία στην Ελβετία αύριο Κυριακή. Εάν υπερψηφιστεί, ενώ οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν μια μικρή πλειοψηφία υπέρ της πρότασης, τότε η ελβετική κυβέρνηση θα προχωρήσει σε νέα νομοθεσία. Η αρμόδια νομοπαρασκευαστική επιτροπή, συνεπώς, όπως αναφέρει σχετικά σε δημοσίευμά του το ειδησεογραφικό πρακτορείο Bloomberg, θα πρέπει να εκπονήσει νομοθεσία για να υλοποιήσει τη λεγόμενη Πρωτοβουλία Υπεύθυνης Επιχειρηματικότητας – στην οποία αντιτίθεται η ελβετική κυβέρνηση. 

Μια προοπτική δικαστικής διαμάχης, επειδή μια ελβετική εταιρεία κατηγορείται για παιδική εργασία στην αλυσίδα της εφοδιασμού κακάο στην Αφρική ή για τη ρύπανση από ορυχεία της στη Νότια Αμερική, ανησυχεί τους επιχειρηματικούς κύκλους. Αυτή η πλούσια χώρα έχει χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές για τις εταιρείες που την επιλέγουν ως βάση, καθώς και ένα χαλαρό κανονιστικό πλαίσιο λειτουργίας τους. «Ενα “Ναι” θα ήταν ορόσημο, διότι η Ελβετία είχε ιστορικά ένα πολύ φιλικό προς τις επιχειρήσεις νομικό καθεστώς», δήλωσε ο Αλέν Ομπεριμπέρ, αναλυτής της Stifel στη Ζυρίχη, ο οποίος παρακολουθεί τη Νestlé, καθώς και τη σοκολατοποιία Barry Callebaut. Κι όπως διευκρίνισε, «αν και αυτές οι εταιρείες έχουν σημειώσει πρόοδο στην αναθεώρηση των πρακτικών τους, ενδέχεται να μην έχουν κάνει αρκετά για να κοινοποιήσουν αυτές τις αλλαγές στο ελβετικό κοινό».

Η πρωτοβουλία περιορίζεται σε κατάθεση αγωγών και δεν προβλέπει την υποβολή μηνύσεων για εγκληματική αμέλεια, η οποία αφορά τις δραστηριότητές τους στο εξωτερικό. Ούτε η Ελβετία ως προς το νομικό της καθεστώς, πάντως, διευκολύνει την κατάθεση αγωγής. Επιπλέον, η Πρωτοβουλία Υπεύθυνης Επιχειρηματικότητας περιλαμβάνει ρήτρα που θα περιορίζει την ευθύνη της εταιρείας, όπου η τελευταία μπορεί να αποδείξει ότι έχει λάβει μέτρα για να περιφρουρήσει τα δικαιώματα των εργαζομένων και να προστατεύσει το περιβάλλον. Εντούτοις, η νομικής υφής αβεβαιότητα, σε συνδυασμό με την προοπτική του επεμβατικού ελέγχου στα τεκταινόμενα μιας επιχείρησης, είναι που προκαλεί σχεδόν ομόθυμη αντίδραση εκ μέρους των εταιρικών ομάδων πίεσης κατά της πρωτοβουλίας. «Αυτή η πρωτοβουλία πηγαίνει πάρα πολύ μακριά», δήλωσε η Φλοράνς Σουρίς, γενική γραμματέας της Ελβετικής Ενωσης Εμπορίου και Ναυτιλίας, η οποία εκπροσωπεί εταιρείες με μεγάλη παρουσία στη Γενεύη, όπως ο όμιλος Vitol, ο όμιλος Gunvor και η Mercuria Energy Group. Μεταφράζεται σε ένα είδος νομικής «αποικιοκρατίας», παρατηρεί, το οποίο θα μπορούσε να βλάψει την ελβετική διπλωματία.
Αν και δεν απειλεί ρητά με μια κίνηση κανένα από τα μέλη της προαναφερθείσης ένωσης, η κ. Σουρίς επισημαίνει ότι η πανδημία κατέδειξε ότι οι όμιλοι που δραστηριοποιούνται στην εμπορία παντοειδών προϊόντων μπορούν να βρίσκονται οπουδήποτε στον κόσμο. «Είναι τόσο εύκολο να απομακρυνθείς από την Ελβετία», προσέθεσε η ίδια. «Ανησυχώ περισσότερο για αυτό από το μέλλον που έχουν οι δραστηριότητες της εμπορίας αγαθών». Εν κατακλείδι, ο όμιλος Barry Callebaut, ο οποίος παράγει το ένα τέταρτο σε σοκολάτες παγκοσμίως και διατηρεί εμπορικά σήματα όπως το Ben & Jerry’s, τονίζει ότι η υπερψήφιση της πρωτοβουλίας ίσως να σημάνει πως οι εταιρείες θα βρίσκονταν διαρκώς στα δικαστήρια.