ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ύφεση-ρεκόρ τριών αιώνων στη βρετανική οικονομία

Ύφεση-ρεκόρ τριών αιώνων στη βρετανική οικονομία

Τη μεγαλύτερη ύφεση στην ιστορία των τελευταίων τριών αιώνων γνώρισε η Βρετανία το φοβερό 2020, καθώς τα περιοριστικά μέτρα για την ανάσχεση της πανδημίας οδήγησαν σε συρρίκνωση του ΑΕΠ της κατά 9,9% παρά την ελαφρά ανάκαμψη στο τελευταίο τρίμηνο. Πρόκειται για συρρίκνωση υπερδιπλάσια από εκείνη που γνώρισε το 2009 ως συνεπακόλουθο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Οπως αναφέρει το BBC, η καταγραφή του βρετανικού ΑΕΠ άρχισε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ουδέποτε ώς τώρα έχει καταγραφεί ύφεση μεγαλύτερη του 4,1%. Προκύπτει, όμως, πως αν εφαρμοστούν υπολογιστικά μοντέλα της Τράπεζας της Αγγλίας βάσει των οποίων γίνονται οι εκτιμήσεις του ΑΕΠ για αιώνες πίσω στο παρελθόν, τότε η Γηραιά Αλβιώνα υπέστη τη χειρότερη οικονομική συρρίκνωση των τελευταίων τριών αιώνων. Ανάλογη συρρίκνωση έχει γνωρίσει για τελευταία φορά το 1709.

Σχολιάζοντας σχετικά ο υπουργός Οικονομικών, Ρίσι Σουνάκ, τόνισε πως «τα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι η οικονομία έχει υποστεί σοβαρότατο πλήγμα εξαιτίας της πανδημίας, όπως άλλωστε έχει συμβεί και στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου». Προσέθεσε, μάλιστα, πως υπάρχουν ορισμένες θετικές ενδείξεις σε ό,τι αφορά την αντοχή της βρετανικής οικονομίας μέσα στον χειμώνα, αλλά «γνωρίζουμε πως η αναγκαστική νέα αναστολή της οικονομικής δραστηριότητας εξακολουθεί να πλήττει βαρύτατα τόσο τους ανθρώπους όσο και τις επιχειρήσεις». Ενδεικτική της ανησυχίας που εκφράζει η βρετανική κυβέρνηση ήταν, όμως, η τελική φράση του υπουργού Οικονομικών που έκλεισε το σχόλιό του για τις εξελίξεις, δεσμευόμενος για μία ακόμη φορά πως προτεραιότητά του είναι «να κάνουμε τα πάντα και ό,τι μπορούμε προκειμένου να προστατεύσουμε τις θέσεις εργασίας, τις επιχειρήσεις και τις περιουσίες των ανθρώπων».
Οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν στο μεταξύ πως τα περιοριστικά μέτρα για την ανάσχεση της πανδημίας θα παραμείνουν σε ισχύ μέχρι την αρχή της άνοιξης και αναπόφευκτα το πλήγμα που θα καταφέρουν στην οικονομία θα συνεχίζεται και τους επόμενους μήνες.

Μιλώντας σε διεθνή ΜΜΕ ο Κεμάρ Γουάτ, οικονομολόγος στο Εθνικό Ινστιτούτο Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών, προεξόφλησε «ραγδαία μείωση της οικονομικής δραστηριότητας στη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του έτους». Ο ίδιος δήλωσε πάντως αισιόδοξος ότι θα αρχίσει η ανάκαμψη από το δεύτερο τρίμηνο του έτους, «καθώς θα χαλαρώνουν τα περιοριστικά μέτρα, ενώ θα προχωράει το πρόγραμμα των εμβολιασμών».

Η συρρίκνωση που προκάλεσε η πανδημία στη βρετανική οικιονομία ήταν βαθύτερη και χειρότερη σε σύγκριση σχεδόν με κάθε άλλη ανεπτυγμένη και μεγάλη οικονομία. Εξαίρεση αποτελεί η Ισπανία, με τη δραματική πτώση του ΑΕΠ της κατά 11%. Σύμφωνα με την πλειονότητα των οικονομικών αναλυτών, η κλίμακα της ζημίας που υπέστη οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην εκτεταμένη εξάρτησή της από τον τομέα των υπηρεσιών. Πρόκειται για τον κλάδο που επλήγη στον μέγιστο βαθμό από τα περιοριστικά μέτρα, δεδομένου ότι η παροχή υπηρεσιών προϋποθέτει άμεση επαφή μεταξύ ανθρώπων.

Είναι, πάντως, γεγονός ότι η Βρετανία έχει σημειώσει μεγάλη επιτυχία στον τομέα του εμβολιασμού, έχοντας ήδη εμβολιάσει μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Μπορεί κατά συνέπεια να προσβλέπει σε ταχύτερη ανάκαμψη της οικονομίας της μέσα στους επόμενους μήνες. Ως εκ τούτου, ο Αντι Χαλντέιν, επικεφαλής της ομάδας οικονομολόγων στην Τράπεζα της Αγγλίας, δηλώνει αισιόδοξος ότι η οικονομία της χώρας είναι έτοιμη να ξεδιπλωθεί και να απελευθερώσει μεγάλο όγκο οικονομικής ενέργειας. Τόνισε, επίσης, ότι η καταναλωτική εμπιστοσύνη θα ανακάμψει χάρη στο εμβολιαστικό πρόγραμμα και η οικονομία «θα πάρει μπρος με όλες τις μηχανές της την άνοιξη». Σημειωτέον ότι σταθεροποιήθηκε το τελευταίο τρίμηνο του περασμένου έτους.

Τον Δεκέμβριο ειδικότερα σημείωσε ανάπτυξη 1,2% μετά τη συρρίκνωση κατά 2,3% που είχε προηγηθεί τον αμέσως προηγούμενο μήνα. Και ο λόγος δεν ήταν άλλος από τη χαλάρωση ορισμένων εκ των περιοριστικών μέτρων που παράλληλα έδωσαν ανάσα ζωής και σε τομείς όπως τα ξενοδοχεία, οι αντιπροσωπείες αυτοκινήτων αλλά και τα κομμωτήρια. Ετσι η βρετανική οικονομία απέφυγε μια επανάληψη της διπλής ύφεσης που έχει να σημειωθεί στη χώρα από τη δεκαετία του 1970.  Είναι, ωστόσο, γεγονός ότι υποχωρεί εκ νέου, καθώς έχουν επανέλθει στη χώρα τα σκληρά περιοριστικά μέτρα που συνδυάζονται με τον αντίκτυπο από ορισμένους φραγμούς αναπόφευκτους μετά την απόσχιση από την Ε.Ε.  Τόσο ο Βρετανός υπουργός Οικονομικών όσο και η Τράπεζα της Αγγλίας αναμένεται να παρακολουθούν εφεξής και να καταγράφουν προσεκτικά τις εξελίξεις, καθώς η νέα αναστολή πλήττει ήδη τη βρετανική οικονομία, αν και σαφώς λιγότερο από ό,τι την έπληττε την άνοιξη του περασμένου έτους.