ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Δύσκολοι καιροί για τις αναδυόμενες οικονομίες

Δύσκολοι καιροί για τις αναδυόμενες οικονομίες

Δύσκολο διαγράφεται το εγγύς μέλλον για τις αναδυόμενες οικονομίες, που, μετά μία άνευ προηγουμένου περίοδο μείωσης των επιτοκίων, οδεύουν μαζικά προς μια αύξηση του κόστους δανεισμού. Από τη Ρωσία μέχρι τη Νότιο Αφρική και από τη Βραζιλία μέχρι τη Νιγηρία οι αναδυόμενες οικονομίες σχεδιάζουν την επιστροφή τους στην περιοριστική νομισματική πολιτική, καθώς προβλέπουν επιτάχυνση της ανάπτυξης σε παγκόσμιο επίπεδο χάρη στο πακέτο Μπάιντεν των 1,9 τρισ. δολαρίων. Οι δαπάνες που προβλέπει η νέα δέσμη μέτρων στήριξης της αμερικανικής οικονομίας αναμένεται να επιταχύνουν τον πληθωρισμό στις τιμές των εμπορευμάτων, αλλά και την άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων. Η συγκυρία εκτιμάται, όμως, ότι για μία ακόμη φορά θα είναι ιδιαίτερα επιβαρυντική για τις αναδυόμενες αγορές και τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Η άνοδος των επιτοκίων στις ανεπτυγμένες οικονομίες αναμένεται να προκαλέσει μεγάλες εκροές κεφαλαίων από τον αναπτυσσόμενο κόσμο και αναπόφευκτα να αποδυναμώσει τα νομίσματά τους. Και βέβαια το πλήγμα αναμένεται να είναι βαρύτερο για όσες οικονομίες αγωνίζονται ακόμη να ανακάμψουν από την ύφεση της πανδημίας ή αντιμετωπίζουν δυσβάσταχτο χρέος που διογκώθηκε ακριβώς εξαιτίας των δαπανών για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Σημειωτέον ότι στη διάρκεια του περασμένου έτους αθροιστικά το χρέος του αναπτυσσόμενου κόσμου αυξήθηκε στο 250% του συνολικού ΑΕΠ των χωρών αυτών, καθώς κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά άντλησαν σε παγκόσμιο επίπεδο 24 τρισ. δολάρια για να αντιμετωπίσουν τον οικονομικό αντίκτυπο της πανδημίας. Τη μεγαλύτερη αύξηση στο χρέος τους κατέγραψαν Κίνα, Τουρκία, Νότια Κορέα και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Επιπλέον, η αναμενόμενη αύξηση των τιμών καταναλωτή, συμπεριλαμβανομένων των τιμών των τροφίμων, θα επιβαρύνει δυσανάλογα τους φτωχότερους πληθυσμούς του κόσμου.

Αναφέροντας ειδικότερα την Τουρκία και τη Νιγηρία ως δύο αναδυόμενες οικονομίες που αντιμετωπίζουν άμεσα κίνδυνο, η Κάρμεν Ράινχαρτ, κορυφαία οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, τόνισε πως «οι τιμές των τροφίμων και ο πληθωρισμός είναι καίριοι παράγοντες σε ό,τι αφορά το ζήτημα της ανισότητας, καθώς πρόκειται για ένα σοκ που έχει άνισες συνέπειες». Προέβλεψε μάλιστα σειρά αυξήσεων των επιτοκίων στις αναδυόμενες αγορές, καθώς θα προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της διολίσθησης των νομισμάτων τους και να αναχαιτίσουν την ανοδική πορεία του πληθωρισμού.

Τα σημάδια είναι ήδη εμφανή. Ο δείκτης νομισμάτων των αναδυόμενων αγορών έχει ήδη υποχωρήσει κατά 0,5% από την αρχή του έτους, ενώ στη διάρκεια του περασμένου χρόνου είχε αυξηθεί κατά 3,3%. Παράλληλα, όμως, ο δείκτης των τιμών των εμπορευμάτων του Bloomberg έχει στο ίδιο χρονικό διάστημα εκτιναχθεί κατά 10%, ενώ οι τιμές του πετρελαίου έχουν επιστρέψει στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων σχεδόν δύο ετών.