ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ανάγκη ριζικών αλλαγών στην επαγγελματική εκπαίδευση, κατάρτιση

anagki-rizikon-allagon-stin-epaggelmatiki-ekpaideysi-katartisi-561346750

Ελλειψη αξιοπιστίας στην πιστοποίηση των επαγγελματικών προσόντων, ανορθολογική επιλογή ειδικοτήτων και εκπαιδευτών, καθώς και παρωχημένες ειδικότητες και οδηγούς κατάρτισης, διαπιστώνει μεταξύ άλλων έκθεση του ΙΟΒΕ για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση. Ενόψει της μεγάλης μεταρρύθμισης που ετοιμάζει το υπουργείο Εργασίας, το ίδρυμα σε συνεργασία με τον ΟΑΕΔ προχώρησε στη διενέργεια μελέτης με αντικείμενο τη διερεύνηση της αποτελεσματικότητας και ανταποδοτικότητας της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ).

Η μελέτη επικεντρώνεται στη διασύνδεση των προγραμμάτων ΕΕΚ με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας και στην ποιοτική αξιολόγησή τους κατά την τελευταία δεκαετία στην Ελλάδα, και διαπιστώνει ότι εξαιτίας όλων των παραπάνω παθογενειών και αρρυθμιών, η Ελλάδα υπολείπεται σημαντικά στην κατάταξη των χωρών-μελών της Ε.Ε. όσον αφορά την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, τόσο σε όρους ανεργίας των νέων και των μακροχρόνια ανέργων όσο και σε όρους ανταγωνιστικότητας και κοινωνικής ενσωμάτωσης ευάλωτων και ευαίσθητων ομάδων. Σε αυτή την εικόνα, σύμφωνα με ένα από τα συμπεράσματα της μελέτης, συνεισφέρει και το σημαντικό έλλειμμα δεξιοτήτων στο ανθρώπινο δυναμικό της χώρας, όπως καταγράφεται στους σχετικούς δείκτες, λόγω των μειωμένων επιπέδων ανάπτυξης και ενεργοποίησης δεξιοτήτων και της χαμηλής αντιστοίχισης δεξιοτήτων με την αγορά εργασίας.

Αναλυτικά, στους λόγους της υστέρησης της Ελλάδας συγκαταλέγονται οι αρρυθμίες στην οργάνωση της ΕΕΚ, η έλλειψη αξιοπιστίας στην πιστοποίηση των επαγγελματικών προσόντων, η ανορθολογική επιλογή ειδικοτήτων και εκπαιδευτών, η ύπαρξη παρωχημένων ειδικοτήτων και οδηγών κατάρτισης, η απουσία συμμετοχής των κοινωνικών εταίρων στον σχεδιασμό της ΕΕΚ, η απουσία δομών ΕΕΚ μεταγυμνασιακού επιπέδου και οι αλληλοεπικαλύψεις μεταξύ των δομών και εκπαιδευτικών διαδρομών, καθώς και ο κατακερματισμός και η έλλειψη συντονισμού.  

Για να είναι αποτελεσματική, η ΕΕΚ πρέπει, όπως επισημαίνουν οι μελετητές, να ανταποκρίνεται στις νέες ανάγκες και προκλήσεις της σύγχρονης οικονομίας και κοινωνίας, και για αυτόν τον λόγο έχει αναπτυχθεί ένα σύνολο από πολιτικές και πρωτοβουλίες που στοχεύουν στον εκσυγχρονισμό και στην αποτελεσματική λειτουργία της, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ε.Ε.

Στη μελέτη ξεκαθαρίζεται ότι η ΕΕΚ και ειδικά η μαθητεία αποτελούν κεντρικούς πυλώνες της νέας δέσμης μέτρων της Ε.Ε. για την απασχόληση των νέων. Πολύ σημαντική είναι η προτεινόμενη σύσταση για την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των κοινοτικών κονδυλίων που προορίζονται για τη στήριξη των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση.

Σημαντική επίσης είναι η διερεύνηση των παραγόντων που προσδιορίζουν την απόδοση των επενδύσεων σε ΕΕΚ και των βέλτιστων πρακτικών που αναπτύσσονται διεθνώς, ιδιαίτερα ως προς τη διασύνδεση της χρηματοδότησης προγραμμάτων και δομών με τα αποτελέσματα που επιτυγχάνουν στην πράξη. Σύμφωνα με τον διοικητή του ΟΑΕΔ Σπύρο Πρωτοψάλτη, ο οργανισμός ήδη κινείται στην κατεύθυνση αποτελεσματικότερης αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων, υλοποιώντας καινοτόμα προγράμματα και στοχευμένες δράσεις σε τομείς αιχμής και σε ειδικότητες υψηλής ζήτησης. Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέττας αναφέρθηκε στην αναγκαία αλλαγή του παραγωγικού υποδείγματος, στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας και στον διπλό ψηφιακό και περιβαλλοντικό μετασχηματισμό, που καθιστούν την κατάρτιση και επανακατάρτιση εργαζομένων κομβικούς παράγοντες για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας.