ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οι συναλλαγές «της αστραπής» στις αγορές χάνουν το κύρος τους

oi-synallages-tis-astrapis-stis-agores-chanoyn-to-kyros-toys-2017167

Μερικά χιλιοστά του δευτερολέπτου και απειροελάχιστες διακυμάνσεις στις τιμές των μετοχών μπορούν να κρίνουν το τελικό αποτέλεσμα. Οι συναλλαγές υψηλής συχνότητας (high frequency trading, HFT) βασίζονται σε «λαβυρίνθους» αλγορίθμων που μπορούν να εκτελούν πράξεις αγοραπωλησίας χιλιάδων μετοχών σε μια στιγμή. Και δεν περιορίζονται μόνον στη διαπραγμάτευση μετοχών, αλλά επεκτείνονται στην προθεσμιακή αγορά. Είναι το τελευταίο πεδίο διαμάχης στην ελίτ των αναλυτών της Wall Street, ενώ έχει τεθεί και στο μικροσκόπιο των αρχών εποπτείας των αγορών και του Ομοσπονδιακού Γραφείου Ερευνών (FBI) για καταχρήσεις των μηχανισμών της αγοράς.

Τελικά, οι συναλλαγές HFT προκαλούν στρεβλώσεις στις αγορές ή προσφέρουν πολύτιμη ρευστότητα στις αγορές; Πίσω από αυτές κρύβονται κερδοσκόποι που επιδιώκουν να επωφεληθούν από τις θέσεις των ανυποψίαστων επενδυτών, αντιγράφοντας μαζικά τις θέσεις τους; Ή μήπως προσφέρουν τη δυνατότητα αποκόμισης κερδών από πολύ μικρές διακυμάνσεις των μετοχών, αποτελώντας ένα ακόμη κεφάλαιο στη ραγδαία τεχνολογική πρόοδο των αγορών και μειώνοντας αισθητά το κόστος διαπραγμάτευσης; Τον Οκτώβριο του 2012 εξανεμίστηκαν 24 δισ. δολάρια από τη χρηματιστηριακή αξία της Google, της μεγαλύτερης μηχανής αναζήτησης στο Διαδίκτυο, από πτώση της τιμής της μετοχής κατά 9% εντός δευτερολέπτων, κάτι που αποδόθηκε στις συναλλαγές HFT. Τα παραδείγματα απότομων διακυμάνσεων είναι πολύ συχνά και σχεδόν καθημερινά, αλλά δεν φθάνουν όλα στο φως της δημοσιότητας.

Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση των επιπτώσεων από τις συναλλαγές HFT ήταν η πτώση του δείκτη Dow Jones κατά 9,2% στις 6 Μαΐου του 2010. Hταν η δεύτερη μεγαλύτερη διακύμανση στην ιστορία του δείκτη. Μέσα σε πέντε λεπτά έχασε 600 μονάδες, αν και οι περισσότερες απώλειες αποκαταστάθηκαν στα επόμενα λεπτά. Από έρευνα της Eπιτροπής Κεφαλαιαγοράς (SEC) και της Επιτροπής Εποπτείας Προθεσμιακών Αγορών Εμπορευμάτων (CFTC) τότε, προέκυψε πως η πτώση προκλήθηκε από εντολή συνταξιοδοτικού ταμείου που ενεργοποίησε μέσω server αλγόριθμους HFT άλλων εταιρειών, πυροδοτώντας πολλαπλές πράξεις πώλησης σε κλάσματα δευτερολέπτου.

Αφορμή για την αναζωπύρωση της διαμάχης για τις συναλλαγές HFT αποτέλεσε το νέο βιβλίο του Μάικλ Λούις «Flash Boys» (Τα Παιδιά της Αστραπής). Ο συγγραφέας ισχυρίζεται ότι η χρηματιστηριακή αγορά χειραγωγείται από κλίκα χρηματιστών και εταιρειών της Wall Street, εξοικειωμένων σε συναλλαγές HFT. Ο κ. Λούις υποστηρίζει πως οι συναλλαγές HFT δίνουν τη δυνατότητα σε χρηματιστές να προηγούνται της υπόλοιπης αγοράς. Τα χρηματιστηριακά μοντέλα υψηλής συχνότητας έχουν τη δυνατότητα να αναγνωρίζουν κινήσεις επενδυτών από τους servers των χρηματιστηρίων και να τις εκτελούν μαζικά, με αποτέλεσμα να προπορεύονται σε όγκο συναλλαγών. Με αυτό το προβάδισμα μπορούν να πουλούν και να αγοράζουν κατ’ επιλογήν. Οι συναλλαγές HST φαίνεται πως αποτελούν μέρος της κουλτούρας της Wall Street που, όμως, αρχίζει να εξασθενεί. Καταγράφηκε πτώση στις συναλλαγές HFT από το 2009 μέχρι το 2013, τάση που αναμένεται να συνεχιστεί στο εγγύς μέλλον.