ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Κλέψτε, αλλά λιγότερο

kenya1

Στο θέμα της ειλικρίνειας οι πολιτικοί δεν κερδίζουν συνήθως επαίνους. Αλλά ακόμη και για τους Κενυάτες, που έχουν παρακολουθήσει αμέτρητα σκάνδαλα διαφθοράς όλα αυτά τα χρόνια, οι περιπτώσεις δωροδοκίας που βλέπουν σήμερα το φως της δημοσιότητας είναι εξωφρενικές. Αυτήν την εβδομάδα δόθηκε έκθεση σε κοινοβουλευτική επιτροπή, όπου αναφέρεται με κάθε λεπτομέρεια στην εξαφάνιση εκατομμυρίων δολαρίων μέσω πολύ περίεργων κυβερνητικών δαπανών. Σε αυτές τις περιπτώσεις περιλαμβάνεται η παραγγελία χιλιάδων δολαρίων για πλαστικά στιλό έναντι 85 δολαρίων το κάθε ένα.

«Πάνω από 80 δολάρια για ένα πλαστικό στιλό; Δίχως αμφιβολία είναι η μεγαλύτερη ομάδα κακοποιών που έχουν κυβερνήσει αυτά τα μέρη της Αφρικής», σχολιάζει ο Τζον Γκιθόνγκο, ακτιβιστής κατά της διαφθοράς. Σημειωτέον ότι ο κ. Γκιθόνγκo αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα του λόγω των απειλών για τη ζωή του και λίγα χρόνια μετά επέστρεψε στην Κένυα.

Οι τιμές των βασικών αναγκών έχουν εκτοξευθεί στα ύψη. Το νόμισμα βυθίζεται. Η Κένυα, μια χώρα που εθεωρείτο από τις πιο σταθερές και με στρατηγικό ρόλο για την Αφρική, παγιδεύεται όλο και περισσότερο σε ένα υπέρογκο χρέος.

Λίγους μήνες πριν, η κυβέρνηση αρνήθηκε να αυξήσει τους μισθούς των εκπαιδευτικών έτσι όπως είχε αποφασιστεί από το δικαστήριο, υποστηρίζοντας πως δεν διέθετε τα κονδύλια. Η κατάσταση κατέληξε σε απεργία, με τα παιδιά να μην παρακολουθούν τα μαθήματά τους για ολόκληρες εβδομάδες. Ταυτόχρονα, οι σελίδες των ημερήσιων εφημερίδων είναι γεμάτες από υποθέσεις όπως η καταπάτηση εκτάσεων γης από τα σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης μέχρι την εξασφάλιση εκατομμυρίων για την εγκατάσταση αγωγών. Πρόσφατα, η Κένυα άντλησε 2 δισ. δολάρια με την έκδοση ομολόγου στις διεθνείς αγορές, τα οποία θα χρησιμοποιούνταν σε έργα υποδομής. Είναι αβέβαιο πού κατέληξαν αυτά τα χρήματα. «Μπορεί να το φανταστείς; Πληρώνουμε φόρους, μόλις που μπορώ να αγοράσω αλεύρι και τώρα αυτό;», δηλώνει ο Μπόνιφας Γουάνγιαμαμα Γουεκέσα, ιδιωτικός φρουρός ασφαλείας. «Εάν πρόκειται να κλέψεις τότε, παρακαλώ, κλέψε λίγο», δήλωσε ο ίδιος, αναφερόμενος στα λόγια του πρώην δικτάτορα του Ζαΐρ (νυν Δημοκρατία του Κονγκό), Μομπούτου Σέσε Σέκο Ζάιρ.

Οι εμπλεκόμενοι αξιωματούχοι αρνούνται πως έσφαλαν. Ο Μανόα Εσιπίσου, εκπρόσωπος της κυβέρνησης, δήλωσε πως «οι κατηγορίες διερευνώνται». Η Κένυα είναι σημαντική σύμμαχος της Δύσης. Φιλοξενεί υπηρεσίες πληροφοριών και αρκετές στρατιωτικές βάσεις της Δύσης, ανοιχτά ή συγκεκαλυμμένα. Θεωρείται ένα αξιόπιστο προπύργιο της Δύσης στη μάχη εναντίον του ισλαμικού εξτρεμισμού σε γειτονικές χώρες όπως η Σομαλία. Οι ΗΠΑ καλούνται να διατηρήσουν λεπτές ισορροπίες στη χώρα. Αφενός, έχουν ανάγκη τη συνεργασία της Κένυας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Αφετέρου, δεν θέλουν να δείξουν αδιαφορία για μια χώρα που πλήττεται από τόσα σκάνδαλα.

Η σημερινή λεηλασία του κενυατικού κράτους είναι πολύ πιο ωμή σε σχέση με το παρελθόν. Η πολιτική ηγεσία προσπαθεί να θωρακίσει τα συμφέροντά της εν όψει των εθνικών εκλογών το 2017. Ο κ. Γκιθόνγκο έχει μία ακόμη εξήγηση: Οταν ο πρόεδρος της Κένυας, Ουχούρου Κενυάτα, και ο αντιπρόεδρος, Γουίλιαμ Ρούτο, ανέλαβαν την εξουσία το 2013 ήταν κατηγορούμενοι από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας για τα περιστατικά βίας που είχαν ξεσπάσει στις εκλογές του 2007. Ο πρόεδρος απαλλάχθηκε από τις κατηγορίες, αλλά η υπόθεση κατά του αντιπροέδρου δεν έχει κλείσει ακόμη. «Αυτό και μόνο δημιουργεί ένα κλίμα ανοχής στη διαφθορά από την κορυφή μέχρι τα κατώτερα στρώματα», εξηγεί ο κ. Γκιθόνγκο. «Εάν οι ηγέτες μας μπορούν και ξεφεύγουν, τότε γιατί όχι εμείς;».