ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τα τρία «αγκάθια» της διαπραγμάτευσης κυβέρνησης – θεσμών

reid1

Σε νέο κλοιό πιέσεων βρίσκεται η κυβέρνηση, που καλείται εντός του επόμενου διαστήματος να αντιμετωπίσει τρία καυτά μέτωπα, το ασφαλιστικό, το εργασιακό αλλά και το νέο υπερταμείο αποκρατικοποιήσεων. Ο χρόνος και οι πιστωτές πιέζουν, ενώ και η κυβέρνηση δηλώνει αποφασισμένη να «κλείσει» τουλάχιστον το ασφαλιστικό, ει δυνατόν, εντός του 2015, αν και είναι δύσκολο. Στον αντίποδα, δεν φαίνεται να βιάζεται για το θέμα του υπερταμείου αποκρατικοποιήσεων, τη δημιουργία του οποίου, όμως, οι εκπρόσωποι των δανειστών εντάσσουν στο δεύτερο πακέτο με τα προαπαιτούμενα.

Το σκηνικό επιδεινώνεται με την έλευση του γενικού διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO), Γκάι Ράιντερ, που συναντάται σήμερα, διαδοχικά, με τον υπουργό Εργασίας Γ. Κατρούγκαλο και τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Γ. Δραγασάκη, καθώς ανοίγει και το θέμα των αλλαγών στις εργασιακές σχέσεις, με αιχμή τις ομαδικές απολύσεις και τον συνδικαλιστικό νόμο, και μαζί ανοίγει ο ασκός του Αιόλου για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Ηδη το κουαρτέτο των δανειστών δεν επιθυμεί την ενεργή εμπλοκή του ILO στη διαδικασία διαβούλευσης και προτείνει τη συμμετοχή του ΟΟΣΑ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, ενώ η κυβερνητική πλευρά αντιδρά στην πρόταση των δανειστών για ορισμό του νομπελίστα οικονομολόγου Χριστόφορου Πισσαρίδη στη θέση του προέδρου.

Στο «μέτωπο» του ασφαλιστικού, εγκρίθηκε χθες από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Κοινωνικής Πολιτικής (ΚΥΣΚΟΙΠ), υπό τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Γιάννη Δραγασάκη, το σχέδιο του υπουργού Εργασίας Γιώργου Κατρούγκαλου, που περιλαμβάνει περικοπές συντάξεων –κυρίως επικουρικών–, αύξηση εισφορών αλλά και ανατροπές για εκατομμύρια ασφαλισμένους και συνταξιούχους. Μάλιστα, επικράτησε ο… φιλόδοξος στόχος κατάθεσης του σχετικού νομοσχεδίου έως τις 15 Δεκεμβρίου στη Βουλή, εφόσον βέβαια η τελική πρόταση εγκριθεί από τους δανειστές, οι οποίοι έχουν ήδη εκφράσει σειρά ενστάσεων τόσο για την αύξηση των εισφορών, όσο και για τη μη εφαρμογή εισοδηματικών κριτηρίων στην καταβολή της εθνικής σύνταξης. Πρόκειται για δύο κρίσιμες, κεντρικές επιλογές της ελληνικής πλευράς, οι οποίες και θα κρίνουν το τελικό σχέδιο, καθώς από αυτές εξαρτώνται τα δύο «κλειδιά» του νέου ασφαλιστικού: το ύψος των περικοπών στις ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις και το ποσοστό αναπλήρωσης που θα καθορίσει το ύψος των μελλοντικών συντάξεων. Η δημοσιοποίηση των βασικών αρχών της προωθούμενης μεταρρύθμισης προκάλεσε τις πρώτες αντιδράσεις και από τα συνδικάτα. Χθες, η ΓΣΕΕ προκήρυξε 24ωρη απεργία για τις 3 Δεκεμβρίου, αντιδρώντας στις επερχόμενες περικοπές.

Πηγές προερχόμενες από το υπουργείο Εργασίας επεσήμαιναν, βέβαια, ότι ακόμη κι αν απορριφθεί η πρόταση για αύξηση των εργοδοτικών εισφορών κατά τουλάχιστον 1 μονάδα για τις κύριες συντάξεις, το βάρος των περικοπών μπορεί να επιμεριστεί μόνο στους υψηλοσυνταξιούχους, κυρίως των πρώην «ευγενών ταμείων» (δικηγόρων, γιατρών, μηχανικών και δημοσιογράφων) και στους περίπου 180.000 συνταξιούχους του πρώην ΤΕΒΕ, που λαμβάνουν πρόσθετη κρατική χρηματοδότηση της τάξης των 220 ευρώ τον μήνα. Σημαντικές μειώσεις αναμένονται και στους πρώην δημοσίους υπαλλήλους, ενώ πολύ μικρότερες εκτιμάται ότι θα είναι οι περικοπές στους συνταξιούχους του ΙΚΑ.

«Κλειδωμένες» θεωρούνται οι περικοπές στις επικουρικές συντάξεις, που θα αφορούν σχεδόν τα δύο τρίτα από τους συνολικούς συνταξιούχους που λαμβάνουν τη συγκεκριμένη παροχή. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι περικοπές θα είναι κλιμακωτές και θα φθάνουν μεσοσταθμικά το 7%-8% για συντάξεις άνω των 175 ευρώ.

Χθες, κατά τη συνεδρίαση του ΚΥΣΚΟΙΠ αφού επισημάνθηκε από τον αρμόδιο υπουργό ότι εγκαταλείφθηκαν σενάρια περί θεσμοθέτησης συστήματος καθορισμένων εισφορών, με ατομικές μερίδες και νοητή κεφαλαιοποίηση, παρουσιάστηκαν αναλυτικά όλες οι πτυχές του νέου ασφαλιστικού, τα επικρατέστερα σενάρια, καθώς και οι ενστάσεις των δανειστών. Σύμφωνα με πληροφορίες, συμφωνήθηκε η κατάρτιση ενός σχεδίου νόμου που θα πρέπει ενιαίο να κατατεθεί στη Βουλή πριν από τα Χριστούγεννα και επισημάνθηκε ότι θα επιδιωχθεί ευρύς διάλογος μέσα στην κοινωνία με σκοπό την άμβλυνση των αντιδράσεων, αλλά και σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο, προκειμένου να υπάρξει η ευρύτερη δυνατή συναίνεση.

Παράλληλα, κλείδωσε η νέα δομή του συστήματος με την εθνική σύνταξη, η οποία θα χρηματοδοτείται από τη φορολογία και την αναλογική σύνταξη, η οποία θα προκύπτει από την προσμέτρηση του μισθού (για μισθωτούς) ή του εισοδήματος (για ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες κ.λπ.), το ενιαίο ποσοστό αναπλήρωσης και τα έτη ασφάλισης. Μάλιστα, υποστηρίχθηκε ότι απαιτείται η «ανακεφαλαιοποίηση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης» με την εισαγωγή ενός ενιαίου συστήματος κοινωνικών πόρων, πρόταση που έχουν ξεκάθαρα απορρίψει οι θεσμοί, καθώς στην πράξη επιδιώκεται η μετατροπή των φόρων υπέρ τρίτων σε πόρους υπέρ όλων. Στο πλαίσιο της εξεύρεσης πόρων χρηματοδότησης του συστήματος θα επιδιωχθεί, επίσης, η αξιοποίηση της περιουσίας των Ταμείων, η βελτίωση της εισπραξιμότητας των ασφαλιστικών εισφορών και η αντιμετώπιση της μαύρης εργασίας.

Συμφωνία –τόσο σε κυβερνητικό επίπεδο όσο και σε σχέση με τους δανειστές– υπάρχει αναφορικά με το λειτουργικό κομμάτι της μεταρρύθμισης, ήτοι τη δημιουργία ενός υπερφορέα στον οποίο θα ενταχθούν όλοι οι ασφαλισμένοι για κύρια σύνταξη.