ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Φοροεισπρακτικό το νέο ασφαλιστικό

Φοροεισπρακτικό το νέο ασφαλιστικό

Δημοσιονομικού και εισπρακτικού χαρακτήρα είναι το νομοσχέδιο που κατέθεσε η κυβέρνηση στη Βουλή, σύμφωνα με την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ), η οποία ασκεί σκληρή κριτική στην επιχειρούμενη ασφαλιστική μεταρρύθμιση. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι ενώ η επιβάρυνση σε συγκεκριμένες ομάδες ασφαλισμένων-φορολογουμένων φθάνει αθροιστικά το 55% με 56% του ακαθάριστου εισοδήματός τους, τα αποτελέσματά της θα είναι εξαιρετικά αμφίβολα και διατυπώνει οικονομικές, κοινωνικές αλλά και συνταγματικές ενστάσεις, αποδομώντας ακόμη και ιδεολογικά επιχειρήματα που χρησιμοποιεί ο υπουργός Εργασίας Γιώργος Κατρούγκαλος, όπως είναι ότι το νέο σύστημα λειτουργεί ως μηχανισμός αναδιανομής υπέρ των χαμηλών και μεσαίων στρωμάτων. Σύμφωνα με την Επιτροπή, μέτρα που εξομοιώνουν την κοινωνική ασφάλιση, ως μηχανισμό αναδιανομής, με τη φορολογία, δεν κάνουν τίποτε άλλο, παρά να αποδομούν τον θεσμό της κοινωνικής ασφάλισης, αντί να τον μεταρρυθμίζουν. Η ΟΚΕ επισημαίνει εξαρχής ότι απουσιάζουν οι αναγκαίες και απαιτούμενες αναλογιστικές μελέτες και υπογραμμίζει την ανάγκη να ληφθεί υπ’ όψιν η νομολογία των ανωτάτων δικαστηρίων και ιδίως του Συμβουλίου Επικρατείας. Χαρακτηρίζει εσφαλμένη την εκτίμηση ότι το νομοσχέδιο πρέπει να προστατεύσει τους συνταξιούχους, καθώς οδηγεί στην υπέρμετρη επιβάρυνση των ασφαλισμένων, και ξεκαθαρίζει την ανάγκη ισορροπίας μεταξύ της αλληλεγγύης (προστασία των χαμηλών στρωμάτων) και της αναλογικότητας (προστασία αυτών που συνεισέφεραν περισσότερα).

Αναλυτικά, η Επιτροπή εκτιμά ότι δημιουργείται συνδυασμός διατάξεων ασφαλιστικής και φορολογικής φύσης, που εάν εφαρμοσθούν θα οδηγήσουν σε μεγάλη επιβάρυνση των ασφαλισμένων και φορολογουμένων, που αθροιστικά θα ανέλθει στο 55% με 56% του ακαθάριστου εισοδήματος. Μεγάλοι χαμένοι είναι όσοι πολίτες σήμερα πληρώνουν φόρους και καταβάλλουν εισφορές, σε μια χώρα, μάλιστα, που, σύμφωνα με την ΟΚΕ, η ποιότητα των παρεχομένων κρατικών και κοινωνικών υπηρεσιών είναι πολύ χαμηλή. Μάλιστα, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν θα επιτευχθούν και τα εισπρακτικά αποτελέσματα που προσδοκώνται από τον νομοθέτη, αφού αυτή η εξέλιξη θα εντείνει την τάση αναζήτησης εναλλακτικών λύσεων προς αποφυγή των επιβαρύνσεων, όπως η μεταφορά της επαγγελματικής δραστηριότητας εκτός Ελλάδος.

Η ΟΚΕ θεωρεί ότι ενώ το νομοσχέδιο στοχεύει στην εξοικονόμηση 1% του ΑΕΠ, επιχειρεί να αλλάξει όλες τις βασικές σταθερές του ασφαλιστικού συστήματος, στο όνομα μιας μεταρρύθμισης «αμφίβολης αποτελεσματικότητας και διατηρησιμότητας».

Το επιχείρημα του υπουργείου Εργασίας, ότι προστατεύονται οι χαμηλές συντάξεις, αποδομείται από την Επιτροπή, με την παρατήρηση ότι το διάστημα 1960-2008 ήταν για την Ελλάδα περίοδος υψηλής απασχόλησης και μεγάλης ανάπτυξης και, κατά συνέπεια, «οι χαμηλές συντάξεις που αφορούν σε λίγα χρόνια ασφάλισης στη διάρκειας αυτής της περιόδου συνδέονται, συνήθως, με πολλά έτη άδηλης απασχόλησης». Αντίθετα, η ΟΚΕ επισημαίνει ότι όσοι βγουν στη σύνταξη μετά το 2020 ή το 2030, και οι οποίοι είναι ακριβώς αυτοί που τιμωρούνται με τις ρυθμίσεις για τον υπολογισμό των συντάξεων στο μέλλον, «θα έχουν μεγάλα κενά στον χρόνο ασφάλισής τους, όχι λόγω άδηλης απασχόλησης, αλλά λόγω έλλειψης απασχόλησης».

Στο σκέλος των εισφορών γίνεται λόγος για ρυθμίσεις που «καταδεικνύουν σύγχυση μεταξύ της έννοιας της εισφοράς – ασφάλισης και της έννοιας του φόρου – πρόνοιας», ενώ ιδιαίτερα επικριτική εμφανίζεται η ΟΚΕ και για τις εκπτώσεις στις εισφορές για τους νέους επιστήμονες, καθώς αποδεικνύονται «οιονεί δάνεια». Η Επιτροπή επισημαίνει ότι είναι «η πρώτη φορά στην ιστορία της κοινωνικής πολιτικής στη χώρα μας, που μια εύλογη ευνοϊκή ρύθμιση για μια ευάλωτη κατηγορία πληθυσμού, όπως οι νέοι επαγγελματίες, δίδεται ουσιαστικά υπό τη μορφή οιονεί δανείου και όχι με τη μορφή πάγιας ρύθμισης».

Για τη δημιουργία του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης, η ΟΚΕ εκτιμά ότι θα δημιουργήσει τεράστια διοικητικά και νομικά ζητήματα, θα χρειαστεί πολυετής περίοδος προσαρμογής και, κυρίως, θα πολλαπλασιασθεί ο χρόνος απονομής των συντάξεων.