ΠΟΛΗ

«Αthens 1890», μια άφιξη με σημασία

Φωτογραφίες: Βαγγέλης Ζαβός

Η αναγέννηση του ωραιότερου νεοκλασικού στην πλατεία Αγίας Ειρήνης ως boutique hotel επενδύει στο μέλλον της πρωτεύουσας, εν μέσω τουριστικού μπλακ άουτ.

Στην καρδιά της Αθήνας, η πρόσοψη και μόνο του «Athens 1890» αρκεί για να προκαλέσει το βλέμμα. Όσοι παρατηρούν αυτό το υπέρκομψο κτίριο, εκ βάθρων αναγεννημένο, και θυμούνται την πρότερη κατάστασή του, αναθαρρούν. Μέσα σε αυτή την αρνητική συγκυρία, η έναρξη λειτουργίας ενός πολύ ιδιαίτερου σε ύφος, ποιότητα και ιστορικό βάθος ξενοδοχείου εκπέμπει ένα μήνυμα αισιοδοξίας και πίστης για το μέλλον. 

Επιτομή της αθηναϊκής μπελ επόκ, στο επίκεντρο του παλιού εμπορικού κέντρου και τώρα στον πυρήνα της Αθήνας, που πάλλεται από ζωή νύχτα μέρα, το «Athens 1890» είναι το κόσμημα της πλατείας Αγίας Ειρήνης.

Στρώσεις ιστορίας αναπνέουν μέσα στο κτίριο. Περιηγούμενος το ξενοδοχείο, με τα δεκατέσσερα δωμάτια, τόσο κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης όσο και τώρα, που έχει ξαναλάμψει με διακριτικό και φίνο τρόπο, είχα την αίσθηση ενός βιώματος από μια ξεχωριστή αρχιτεκτονική εμπειρία. 

Επένδυση Έλληνα του εξωτερικού

Το νέο ξενοδοχείο είναι επένδυση Έλληνα του εξωτερικού «με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην αναμόρφωση και τη συντήρηση διατηρητέων κτιρίων». Αυτό είναι το δεύτερο κτίριο το οποίο διασώζει μετά από άλλη αναστήλωση διατηρητέου στην παλιά πόλη των Χανίων. Χωρίς αμφιβολία, το «Athens 1890» είναι ένα μουσείο του εαυτού του. Στην πρόσοψη, με τις αρμονικές αναλογίες ενός ώριμου νεοκλασικισμού, εντυπωσιάζει η κεφαλή της Αθηνάς του Βαρβακείου, με το περίτεχνο στέμμα. Το άγαλμα αυτό της Αθηνάς (αντίγραφο της Αθηνάς του Φειδία) ανακαλύφθηκε το 1880 κοντά στη Βαρβάκειο Σχολή, στη σημερινή Βαρβάκειο Αγορά, και η έμπνευση από το γλυπτό αυτό με ένταξη της προτομής της θεάς στην πρόσοψη του κτιρίου δείχνει και τα πνευματικά ενδιαφέροντα των αρχικών ιδιοκτητών.

Ο νυν ιδιοκτήτης του κτιρίου μελέτησε τα ιστορικά στοιχεία και, όπως όλα δείχνουν και σύμφωνα με τις αρχιτεκτονικές τομές, το κτίριο που βλέπουμε σήμερα χτίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα ως ανακατασκευή και προσαύξηση προγενέστερου και μικρότερου οικήματος του 19ου αιώνα. Όπως συνηθιζόταν παλαιότερα, το ευρύτερο εμπορικό κέντρο είχε πρόσμειξη χρήσεων. Κατοικία στους ορόφους, καταστήματα στο ισόγειο, αποθήκες σε ημιυπόγεια. Στην πρόσοψη του «Athens 1890» διατηρήθηκε η μεταλλική επιγραφή από το υφασματοπωλείο που λειτουργούσε στο ίδιο σημείο επί χρόνια. 

Το κλιμακοστάσιο διασώζει το κλίμα εποχής, όπως και όλα  τα αρχιτεκτονικά και διακοσμητικά στοιχεία που αποκαταστάθηκαν επιμελώς. 

 

Εντυπωσιάζει το μεγάλο άνοιγμα της εισόδου. Ένας χώρος χωρίς υποστυλώσεις, περίπου 200 τ.μ., με ύψος 10 μέτρα, που φθάνει έως τον εσωτερικό εξώστη, όπου και τα πρώτα δωμάτια. Η πρόσοψη και τα εσωτερικά υιοθετούν ενιαίο αισθητικό κώδικα ενός εκλεπτυσμένου κλασικισμού. Στα μπαλκόνια διακρίνει κανείς Σφίγγες και λύρες και στο εσωτερικό λεπταίσθητες οροφογραφίες. Την άρτια αποκατάσταση υπογράφουν οι αρχιτέκτονες Ντιάνα Γιαννοπούλου και Γιώργος Κονδύλης (Micro Team Architects), ο μηχανικός Χρήστος Δρακόπουλος και η HM Engineering, ενώ ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η συμβολή των συντηρητών Βασίλη Μαρκάκη και Ανδρέα Μπέκου.  Το έργο ανέλαβαν οι εταιρείες Δόμηση Τεχνική και ΕΝΚΑ. Σε κάθε όροφο και δωμάτιο, οι ανάγλυφες ζωφόροι με τα κλασικιστικά μοτίβα και τις μορφές δίνουν εκείνο τον τόνο του ιστορικού αποτυπώματος με μια γενική αίσθηση διακριτικής πολυτέλειας. Από τα παράθυρα της πρόσοψης, η εκκλησία της Αγίας Ειρήνης με τον τρούλο και τα καμπαναριά δημιουργεί εκείνο τον πυκνό, ελκυστικό αστικό περίγυρο, με μια αίσθηση ότι βρίσκεσαι στην καρδιά της πόλης προστατευμένος σε μια κόγχη γαλήνης και αρμονίας.

Κατάλοιπα καλαισθησίας 

Από τότε που το ξεχωριστό αυτό κτίριο ήταν και κατοικία, έχουν μείνει ως κατάλοιπα καλαισθησίας και μαστοριάς η ξυλόγλυπτη εξώθυρα και η περίτεχνη σκάλα. Και τα δύο είναι ξεχωριστά και καθόλου συνηθισμένα ως προς τα μοτίβα και τη διακοσμητική οργάνωση. Σε έξι επίπεδα από το ισόγειο έως επάνω στη σοφίτα με τα δωμάτια με την επικλινή στέγη, έχει κανείς την εντύπωση ότι μεταλαμβάνει την αύρα της αστικής Αθήνας του 1900 σε ένα περιβάλλον σύγχρονο και διακριτικό σε κάθε προσεγμένη λεπτομέρεια. Τα δωμάτια, κάθε ένα διαφορετικό, έχουν γαλήνια, γαιώδη χρώματα. Στο υπόγειο λειτουργεί χώρος ευεξίας/spa και στο ισόγειο εστιατόριο. 

Το «Athens 1890» στεγάζεται σε ένα σπάνιας αισθητικής νεοκλασικό κτίριο σε άμεση επαφή με την Αγία Ειρήνη. Στα δωμάτια έχουν αποκαλυφθεί και συντηρηθεί ζωφόροι με κλασικά μοτίβα. 

 

Μαζί με την αναγέννηση του «Athens 1890» περιήλθαν εις γνώσιν μας και τα πολύτιμα στοιχεία για την ιστορία του κτιρίου σύμφωνα με την έρευνα του νυν ιδιοκτήτη. Αυτό που βλέπουμε, το κτίριο δηλαδή της μπελ επόκ (όπως εύστοχα υποδηλώνει η ονομασία του ξενοδοχείου), είναι έργο του Θεμιστοκλή Μιχαλόπουλου, μιας εξέχουσας και πολυσχιδούς προσωπικότητας, που μαζί με την αδελφή του Ευανθία ανασκεύασαν το μικρότερο κτίριο που τους είχε παραδοθεί από τους γονείς τους. Αρχικοί κτήτορες ήταν ο Ιωάννης Μιχαλόπουλος, έμπορος μετάξης από τη Σπάρτη, και η σύζυγός του, Ελένη Μιχαλοπούλου, κόρη αγωνιστή της Επανάστασης που έπεσε κατά την πολιορκία της Αθήνας από τον Κιουταχή το 1826. Ο γιος τους, Θεμιστοκλής, τους ξεπέρασε. Έμεινε στην ιστορία ως συντάκτης του Νέου Ελληνικού Αλφαβηταρίου το 1892 και μάλιστα, λόγω της καλλιέργειάς του και της πνευματικής του συγκρότησης, ήταν για ένα διάστημα παιδαγωγός των βασιλοπαίδων και μετέπειτα βασιλέων Γεωργίου και Αλέξανδρου. Ο πατέρας τους, βασιλιάς Κωνσταντίνος, του είχε επιδώσει τον Αργυρό Μεγαλόσταυρο του Τάγματος της Σωτηρίας. Είχε σε όλη του τη ζωή μεγάλο ενδιαφέρον για τον δημόσιο βίο, διατηρούσε αλληλογραφία με πολλά πρόσωπα και κατά την αναθεωρητική Βουλή του 1910 είχε εκλεγεί βουλευτής Αττικοβοιωτίας.

Η είσοδος στο ξενοδοχείο συνυπάρχει με το εστιατόριο Omnivore του ομίλου Καστελόριζο. 

 

Τώρα, το «Athens 1890» εισέρχεται σε μια νέα περίοδο της ζωής του. Ποτισμένο από την αύρα περασμένων ζωών και με όλα τα εύσημα, τα μετάλλια και τα τρόπαια μιας πυκνής διαδρομής, φιλοδοξεί να εμπλουτίσει την τέχνη της φιλοξενίας στην Αθήνα και να ευεργετεί διαρκώς τη δημόσια ζωή με την εξαίρετη μορφή του.  ■