ΠΡΟΣΩΠΑ

Η δικαίωση του Φίλιπ Ντικ

i-dikaiosi-toy-filip-ntik-2300816

Παρά τα συχνά κρούσματα βίας κατά των «έξυπνων» μηχανών, που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια, φαίνεται ότι τα ρομπότ έχουν αρχίσει να κερδίζουν τη συμπάθειά μας. Ο Φίλιπ Ντικ θα είχε κάθε λόγο να αισθάνεται δικαιωμένος εάν ζούσε αρκετά ώστε να διαβάσει τα αποτελέσματα της έρευνας που δημοσιεύτηκαν πριν από λίγες ημέρες στο περιοδικό Social Cognition υπό τον εύγλωττο τίτλο «Σώζοντας το ρομπότ ή τον άνθρωπο;», και αποκαλύπτουν την κρυφή και ενδεχομένως επικίνδυνη αδυναμία μας για τα ανδροειδή. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα των Sari Nijssen (Πανεπιστήμιο Radboud, Ολλανδία) και Markus Paulus (Πανεπιστήμιο Ludwig-Maximilians, Μόναχο) κλήθηκαν να απαντήσουν σε μια σειρά από φιλοσοφικές ερωτήσεις, που είχαν στόχο να καταδείξουν μέχρι πού φτάνει η συμπόνια μας για τα ρομπότ.

Οι περισσότεροι εξ αυτών δεν δυσκολεύτηκαν ιδιαίτερα να θέσουν μια υποθετική μηχανή σε κίνδυνο προκειμένου να σώσουν μια ομάδα τραυματισμένων ανθρώπων. Οταν όμως η μηχανή είχε την ικανότητα να σκεφθεί, τα πράγματα γίνονταν πιο σύνθετα. «Γνωρίζουμε πως οι στρατιωτικοί συχνά βιώνουν ως πένθος την απώλεια των ρομπότ που εξουδετερώνουν νάρκες. Κάποιες φορές οργανώνουν κηδείες», δήλωσε ο επιστήμονας της συμπεριφοράς Sari Nijssen. «Από την έρευνά μας, προκύπτει ότι ένα ανθρωπόμορφο ρομπότ μπορεί να εμπνεύσει συναισθήματα».

Ο Φίλιπ Ντικ, φυσικά, θα διαφωνούσε: Στο «Ηλεκτρικό πρόβατο» (στο οποίο βασίστηκε η ταινία «Blade Runner» του Ρίντλεϊ Σκοτ), αυτό που διαφοροποιεί τις μηχανές από τους ανθρώπους είναι η ικανότητα για ενσυναίσθηση, όμως η ανθρωπότητα κινδυνεύει λιγότερο από τα ανδροειδή με συναισθήματα και περισσότερο από τους ανθρώπους που κινδυνεύουν να χάσουν την ανθρώπινη υπόσταση.