ΑΠΟΨΕΙΣ

Σε άμυνα η φιλελεύθερη δημοκρατία

Είναι μεγάλη η πρόκληση της δια-τήρησης των αρχών του φιλελεύθερου δημοκρατικού πολιτεύματος στους καιρούς μας. Βρίσκεται σε άμυνα παγκοσμίως ακόμη και σε χώρες όπου μέχρι πριν από ελάχιστα χρόνια θεωρούνταν πυλώνες του συγκεκριμένου κοινωνικού – πολιτικού συστήματος, που κυριαρχούσε είτε στην πράξη, είτε ως ζητούμενο, αλλά ακόμη και ως βασικό στοιχείο της προπαγάνδας στη Δύση. Παράδειγμα, οι ΗΠΑ επί Τραμπ, ο οποίος έχει παραδεχθεί ότι τα πηγαίνει καλύτερα με αυταρχικούς ηγέτες, όπως ο Ερντογάν, προφανώς γιατί πολύ θα ήθελε να κυβερνά κατά το παράδειγμά τους. Κάνει άλλωστε ό,τι μπορεί για να το καταφέρει τόσο σε επίπεδο ρητορικής όσο και στην πράξη.

Το μεγάλο πρόβλημα της φιλελεύθερης δημοκρατίας είναι ότι πρέπει να υπερασπίζεται τον εαυτό της μέσα στο πλαίσιο που την καθορίζει και την ξεχωρίζει από τα αυταρχικά καθεστώτα. Στο πλαίσιο δηλαδή που δημιουργούν ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του πολίτη, του νόμου και της ισονομίας, η ελεύθερη διακίνηση των ιδεών και του λόγου, η ισότητα και η ανεκτικότητα, μεταξύ άλλων. Αν στην πρoσπάθειά της να αποκρούσει όσους την απειλούν παραβιάσει αυτές τις αρχές, παύει να είναι φιλελεύθερη δημοκρατία και αυτό ακριβώς εκμεταλλεύονται εκείνοι που προσπαθούν να την ανατρέψουν. Από την άλλη πλευρά, η φιλελεύθερη δημοκρατία υπονομεύεται ώς ένα βαθμό και από τους ακραίους της λεγόμενης «πολιτικής ορθότητας» που στο όνομά της πρώτον, επιμένουν να αγνοούν την πραγματικότητα, δεύτερον, δεν αντιλαμβάνονται ότι συχνά την αφοπλίζουν προωθώντας ουτοπικούς στόχους, τρίτον, αδιαφορούν για την ανάγκη διατήρησης της κοινωνικής συνοχής.

Η μεγαλύτερη όμως απειλή για το φιλελεύθερο δημοκρατικό πολίτευμα, που στις σημερινές συνθήκες λίκνο του είναι η Ενωμένη Ευρώπη παρά τις οφθαλμοφανείς αδυναμίες της και παρ’ όλα όσα της καταμαρτυρούν οι αντίπαλοί της, είναι η επέλαση της ασυδοσίας με διάφορους τρόπους και η ανοχή από εκείνους που έχουν υποχρέωση να φροντίζουν για τη διατήρησή του. Απειλή που τα τελευταία χρόνια λαμβάνει μεγαλύτερες διαστάσεις με τη βοήθεια της τεχνολογίας στην επικοινωνία (Ιντερνετ, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μίντια λειτουργούν εκτός των ορίων του ποινικού δικαίου κ.λπ.).

Τούτων λεχθέντων, η ελληνική πολιτεία – που κανείς δεν δικαιούται να αμφισβητεί πλέον ότι κινείται στο πλαίσιο της φιλελεύθερης δημοκρατίας και ακόμη περισσότερο καθώς δείχνει ανεκτικότητα σε πρακτικές ασυδοσίας – είναι υποχρεωμένη να βρει τρόπους για να υπερασπιστεί αποτελεσματικά τον εαυτό της και τους πολίτες της. Να απομονώσει και αν χρειάζεται να σιωπήσει όσους διακινούν επικίνδυνες δοξασίες για τη δημόσια υγεία με αφορμή την πανδημία, να αντιμετωπίσει εκείνους που προχωρούν σε καταλήψεις σε σχολεία (η στοιχειώδης κανονικότητα στην ανώτατη εκπαίδευση ξεκινά από την ελάχιστη πειθάρχηση στα γυμνάσια και τα λύκεια), να δώσει ουσία στην έννοια της φυλάκισης, να συνδυάσει τον ανθρωπισμό με νόμους και κανόνες για τους πρόσφυγες / μετανάστες, να τιμωρεί παραδειγματικά όσους βάζουν σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια. Για να διαφυλαχθεί η φιλελεύθερη δημοκρατία…