ΑΠΟΨΕΙΣ

Οι σεισμοί στην αστική ιστορία

Με τη σκέψη στους δοκιμαζόμενους κατοίκους της Θεσσαλίας, η σεισμική δραστηριότητα των ημερών φέρνει στον νου την ιστορία των σεισμών στη χώρα μας. Ενας τρόπος να δει κανείς τις μεγάλες τομές στην αστική συγκρότηση και στην πολεοδομική αναδιοργάνωση στη χώρα μας είναι, δυστυχώς, και μέσα από τις φυσικές καταστροφές: από την πυρκαγιά του 1917 στη Θεσσαλονίκη ώς τους σεισμούς στα Επτάνησα το 1953, αν επιλέξει κανείς να σταθεί σε δύο μόνο κομβικά γεγονότα του εικοστού αιώνα, που άλλαξαν άρδην τον ιστορικό ιστό πυκνής αστικής ζωής.

Ο πρόσφατος σεισμός στη Θεσσαλία έχει, προσωρινά, ανατρέψει την καθημερινότητα και όλοι ελπίζουμε η επούλωση να είναι ταχεία και όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική. Η μνήμη, όμως, ανασκαλεύει τη μακρά διαδρομή της ιστορίας των σεισμών και φέρνει στον νου μια αλυσίδα καταστροφών που σάρωσαν τις παλαιές όψεις αστικών συνόλων χτισμένων με πιο πρωτόγονο τρόπο. Λίγοι, ίσως, σύγχρονοι Ελληνες έχουν ζωντανή στη σκέψη την καταστροφή της Κορίνθου την άνοιξη του 1928. Η νεοκλασική πόλη της Κορίνθου έγινε σωρός ερειπίων και στη θέση της ανοικοδομήθηκε μια άρτια πόλη, που, δυστυχώς δεν εκτιμήθηκε όσο θα έπρεπε. Δύσκολα θα βρεθεί τόπος στην Ελλάδα που να μην έχει δοκιμαστεί από σεισμό.

Αλλά, αν θελήσει κανείς να μείνει στη Θεσσαλία θα έχει, δυστυχώς, πολλά παραδείγματα να αναφέρει. Τον μεγάλο σεισμό του Βόλου το 1955, που επέφερε τεράστιο πλήγμα στην αρχιτεκτονική παρακαταθήκη της όμορφης πόλης, αλλά και τον σεισμό στους Σοφάδες, ένα χρόνο νωρίτερα, που χτύπησε ιδιαίτερα και την πόλη της Καρδίτσας, αλλά και τα Φάρσαλα. Το γεγονός πάντως που έχει μεγάλη θέση στην Ιστορία, ίσως και λόγω του τραγικού συμβολισμού του, είναι ο σεισμός που έπληξε τη Λάρισα τον Μάρτιο του 1941.

Είναι μια φυσική καταστροφή, που στη μνήμη των Λαρισαίων είναι ανεξίτηλη, όχι μόνο γιατί είχε θύματα και γιατί άφησε ερείπια, αλλά και διότι συνέπεσε με τους βομβαρδισμούς των Ιταλών και των Γερμανών, που αποτέλειωσαν την πληγωμένη πόλη. Με σεβασμό στη μνήμη του πόνου που είναι ενσωματωμένη σε αυτήν την πόλη, εκτιμά κανείς ακόμη περισσότερο την αναγέννηση της Λάρισας, παρά το γεγονός ότι δεν εκτιμήθηκε όσο θα έπρεπε η αστική ιστορία της. 

Με πρόσφατο ακόμη τον σεισμό στη Σάμο, οι νέες δονήσεις στη Θεσσαλία εγγράφονται σε ένα σώμα Ιστορίας, συνυφασμένο με τη φύση της Ελλάδας. Οι πόλεις άντεξαν, οι ζημιές ελπίζουμε να επουλωθούν άμεσα.