ΑΠΟΨΕΙΣ

Είδος προς εξαφάνιση

Πολύ καλά κάναμε και γιορτάσαμε, με τη λαμπρότητα που επιτρέπει η συγκυρία, τα γενέθλια των 200 ετών του νεοελληνικού κράτους. Οχι μόνο γιατί είμαστε καλοί στην παρελθοντολογία και στην επίκληση των ένδοξων προγόνων μας, ενώ αντίθετα υστερούμε απελπιστικά στη μελλοντολογία και στην πρόληψη, αλλά και γιατί είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν θα υπάρχουν Ελληνες μετά 200 χρόνια σε αυτήν τη γωνιά του κόσμου. Πέρα από το γεγονός ότι στον σημερινό κόσμο της αστάθειας και της ταχύτητας των παντοειδών εξελίξεων, όλα τα στοιχεία λένε ότι οι Ελληνες –όπως τους ξέρουμε σήμερα– αποτελούν είδος προς εξαφάνιση λόγω υπογεννητικότητας.

Ερευνα της διαΝΕΟσις το 2019 κατέληγε στο συμπέρασμα ότι στο κακό σενάριο ο πληθυσμός της Ελλάδας θα μειωθεί στα 8,3 εκατ. περί το 2050, στα 8,8 εκατ. σύμφωνα με το μέτριο σενάριο, στα 10 εκατ. αν επαληθευθεί ένα καλό σενάριο, και, πάντως, θα είναι πολύ πιο γερασμένος σε όλες τις περιπτώσεις. Αντίστοιχη έρευνα της Κομισιόν είναι πιο επιεικής και συμβαδίζει με το καλό σενάριο της έρευνας της διαΝΕΟσις για την Ελλάδα. Αλλες έρευνες, ωστόσο, υπολογίζουν ότι με τους σημερινούς ρυθμούς υπογεννητικότητας, οι Ελληνες θα είναι κατά 2 εκατ. λιγότεροι το 2050 και κατά 4-4,5 εκατ. λιγότεροι το 2070, τότε δηλαδή που ο Ερντογάν λέει ότι η Τουρκία θα ανήκει στο κλαμπ των μεγάλων δυνάμεων στο παγκόσμιο στερέωμα.

Τα παραπάνω αποτελούν «ψιλά γράμματα» για μια πολιτική τάξη που συνήθως ασχολείται αποκλειστικά με την επιβίωσή της και την εξασφάλιση κομματικών κερδών με κάθε ευκαιρία, τοπικούς αιρετούς άρχοντες που λειτουργούν ως φύλαρχοι και μια κοινωνία που διακρίνεται για τον ατομισμό των μελών της, θέλει συνεχώς ικανοποίηση λογικών ή παράλογων απαιτήσεων, δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα εάν αυτή δεν τη βολεύει και αδιαφορεί για το αύριο, δηλαδή για τα παιδιά της. Η υπογεννητικότητα, όμως, που μαστίζει την Ελλάδα επηρεάζει αρνητικά το άμεσο μέλλον, όπως δείχνουν τα εφιαλτικά στοιχεία που παρουσίασε πριν από μερικές εβδομάδες στη Βουλή ο υφυπουργός Εργασίας Π. Τσακλόγλου.

Τα στοιχεία αυτά λένε ότι μεταξύ 1980-2020 ο αριθμός των νέων κάτω των 25 ετών μειώθηκε κατά 35%, καθώς οι γεννήσεις περιορίστηκαν κατά 44% και οι άνω των 65 (οι συνταξιούχοι) αυξήθηκαν κατά 93%. Που σημαίνει ότι το ασφαλιστικό σύστημα με τη σημερινή μορφή του δεν είναι διατηρήσιμο, μεταξύ άλλων συνεπειών. Το φαινόμενο της υπογεννητικότητας και της γήρανσης του πληθυσμού δεν αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα. Η Ευρώπη στο σύνολό της δεν γεννάει και γερνάει, αλλά οι πλουσιότερες χώρες ενισχύουν τους πληθυσμούς τους μέσω μετανάστευσης από τις μικρότερες και φτωχότερες.

Πολλοί νομίζουν ότι οικονομικά κίνητρα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περισσότερες γεννήσεις. Δεν είναι ακριβώς έτσι. Παίζουν ρόλο τέτοια κίνητρα, το βασικό «πρόβλημα» ωστόσο είναι εξαιρετικά πολύπλοκο εξαιτίας της τεράστιας αλλαγής των κοινωνικών και υγειονομικών συνθηκών που συντελείται τα τελευταία 50 χρόνια.