ΑΠΟΨΕΙΣ

Η Τουρκία ενώπιον ιστορικών επιλογών;

Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι σημαντικές για τη μελλοντική πορεία των σχέσεων της Τουρκίας με τη Δύση. Οσο περνούν οι μήνες η Αγκυρα εμφανίζεται να συμπιέζεται ολοένα και περισσότερο προς μια σαφή επιλογή για το μέλλον της. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, σε ένα άρθρο του που φιλοξενήθηκε από τη «Washington Post» την περασμένη Κυριακή, προχώρησε σε μια ακόμα πολιτική παρέμβαση καίριας σημασίας. Επισήμανε ότι κατά τη διάρκεια της πρώτης επίσκεψής του στην Ευρώπη, συγκεκριμένα την ερχόμενη εβδομάδα για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, αλλά και το G7, θα θέσει σε όλους τους Ευρωπαίους εταίρους και συνομιλητές μια βασική προτεραιότητα. Οπως είπε, «θα εστιάσουμε στο να διασφαλίσουμε ότι οι δημοκρατίες της ελεύθερης αγοράς, όχι η Κίνα ή οποιοσδήποτε άλλος, θα γράψουν τους κανόνες του 21ου αιώνα γύρω από το εμπόριο και την τεχνολογία».

Εν ολίγοις, για την αμερικανική πλευρά οι συζητήσεις στις αρχές της επόμενης εβδομάδας αποτελούν το εφαλτήριο για την καλύτερη δυνατή συνεργασία ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και τα κράτη του Ειρηνικού (δηλαδή του ΝΑΤΟ, της Ε.Ε. και της QUAD), με πολύ ορατές διαχωριστικές γραμμές. Στο πλαίσιο των επαφών του στο ΝΑΤΟ ο κ. Μπάιντεν θα συναντήσει και τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε ένα τετ α τετ, που από την Αγκυρα προωθείται ως ευκαιρία για την επανεκκίνηση των αμερικανοτουρκικών σχέσεων.

Δεδομένης της κατάστασης, είναι αδιανόητο ο Τζο Μπάιντεν να αποφύγει να ζητήσει την υπαναχώρηση της Αγκυρας από κάποιο από τα πολλαπλά μέτωπα στα οποία έχει μπει, αν δεν έχει ανοίξει. Υπό τις παρούσες συνθήκες στο εσωτερικό της Τουρκίας είναι εξίσου δύσκολο να γίνει κατανοητό πολιτικά πώς ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα μπορέσει να δείξει εποικοδομητική στάση, έστω και σε ένα από αυτά.

Ως εκ τούτου, το σίριαλ της αμερικανοτουρκικής προσπάθειας εξομάλυνσης των σχέσεων ίσως πάρει λίγο καιρό παραπάνω. Για την Ελλάδα τα πράγματα είναι καθαρά. Οπως ήταν μάλλον πάντοτε. Η Ελλάδα είναι μια φιλελεύθερη δυτική δημοκρατία (με τις προφανείς ιδιομορφίες της, όπως όλες άλλωστε οι χώρες της Δύσης), με αυτοπεποίθηση και συμμετοχή στον πυρήνα των ισχυρότερων διεθνών οργανισμών. Είναι όμως και μια χώρα με μια πολύ συγκεκριμένη, αμείλικτη κατά το κοινώς λεγόμενον, γεωγραφία. Από τη μια πλευρά οι αναλύσεις περί μετατροπής της χώρας σε «προμαχώνα» της Δύσης έχουν κάποια λογική, από την άλλη όμως αγνοούν το κόστος της δημιουργίας ενός κράτους-«σκληρού» συνόρου. Η εποχή είναι μεταβατική και οι εύκολες απαντήσεις δεν ενδείκνυνται.