ΑΠΟΨΕΙΣ

H κρίσιμη καμπή ενός ηγέτη

Σχεδόν σε όλους τους ηγέτες τυχαίνει ένα γεγονός που αποτελεί καμπή στην πορεία τους. Αλλες φορές τους απογειώνει και άλλες φορές σφραγίζει αμετάκλητα την πτώση τους. Ενας πολιτικός στη διαδρομή του ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος και με τις δύο καταστάσεις. Εννοείται πως τα γεγονότα καθαυτά ούτε καταστρέφουν ούτε απογειώνουν, αλλά η πολιτική διαχείρισή τους. 

Ο τρόπος που αντιμετώπισε ο Τζο Μπάιντεν την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Αφγανιστάν θα απέβαινε ολοκληρωτικά καταστροφικός γι’ αυτόν αν συνέβαινε στο μέσον της θητείας του. Η δημοσκοπική κατάρρευσή του είναι ενδεικτική, όμως έχει χρόνο μπροστά του για να ανακάμψει, αν δεν προκύψει και άλλη, παρόμοιας σοβαρότητας αποτυχία. Πάντως, επειδή η κατάσταση αποτυπώθηκε, συμβολικά, με τις γνωστές εικόνες των ελικοπτέρων και παραλληλίσθηκε με το τραύμα του Βιετνάμ, πολύ δύσκολα θα βελτιωθεί η εικόνα του Αμερικανού προέδρου ενόψει των εκλογών της Βουλής των Αντιπροσώπων (8 Νοεμβρίου 2022). Ενδέχεται μάλιστα αυτή να επιδεινωθεί κι άλλο, αν οι εξελίξεις στο Αφγανιστάν λάβουν ακόμα πιο δραματική πορεία. 

Στα δικά μας, σημείο-καμπή στη διακυβέρνηση Σημίτη υπήρξε η ήττα του στην επιχειρηθείσα μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού. Εκατομμύρια πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους για να διαδηλώσουν την αντίθεσή τους, σε εκδηλώσεις που πρωτοστατούσαν στελέχη του ίδιου του ΠΑΣΟΚ. Οταν ένας ηγέτης κάνει πίσω σε ένα τόσο σημαντικό νομοσχέδιο, μπροστά στις αναμενόμενες αντιδράσεις των πολιτών, εισέρχεται σε μια αμετάκλητα πτωτική πορεία. Μετά από αυτή την ήττα φάνηκε πως η εκσυγχρονιστική κυβέρνηση είχε χάσει τη μεταρρυθμιστική δυναμική της. Στη συνέχεια έκανε απλώς διαχείριση «εξερχομένων – εισερχομένων». 

Στην κυβέρνηση του Αλ. Τσίπρα, όσο παράξενο και αν φανεί αυτό, το σημείο της καταστροφικής καμπής δεν ήταν το Μάτι, αλλά η φωτογραφία του τότε πρωθυπουργού στη θαλαμηγό εφοπλιστή να καπνίζει πούρο, λίγες μέρες μετά τους 102 νεκρούς. Επλήγη καίρια το ηθικό πλεονέκτημα της Αριστεράς που το είχαν κάνει σημαία τα στελέχη της. Ενα γεγονός αποδεικνύεται καθοριστικό αν αποδομεί το κεντρικό πλεονέκτημα ενός πολιτικού χώρου. Το ήθος της Αριστεράς, το μεταρρυθμιστικό αφήγημα του Σημίτη. Οι πυρκαγιές θα αποτελέσουν σημείο-καμπή για τον Κυριάκο Μητσοτάκη; Η έκταση των ζημιών έπληξε την αποτελεσματικότητα του επιτελικού κράτους, που κατέχει κεντρική θέση στο κυβερνητικό αφήγημα. Θα πλήξουν σημαντικά τον ίδιο και την κυβέρνησή του;