ΑΠΟΨΕΙΣ

Ουδέν κακόν αμιγές καλού

Το non-paper του Στέιτ Ντιπάρτμεντ με το οποίο η αμερικανική πλευρά λαμβάνει αποστάσεις από την κατασκευή του αγωγού EastMed, λόγω και της έντασης που καλλιεργεί συστηματικά η Αγκυρα στην Ανατολική Μεσόγειο, προκάλεσε διπλωματικό συναγερμό στην Αθήνα. Πιθανή ακύρωση του έργου μοιάζει με «κλείσιμο ματιού» στην Τουρκία.

Η κατασκευή του αγωγού έχει μεγάλη πολιτική σημασία, αφού προβλέπει τη συνεργασία Ελλάδος – Κύπρου – Ισραήλ υπό την ομπρέλα των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, παρακάμπτοντας την Τουρκία και ακυρώνοντας στην πράξη το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις εκτός πραγματικότητος διεκδικήσεις της Αγκυρας για την τουρκική ΑΟΖ.

Ωστόσο, το φαραωνικό αυτό έργο έχει πάψει χρόνια τώρα να θεωρείται βιώσιμο οικονομικά. Με προϋπολογισμό-μαμούθ –μεταξύ 6 και 8 δισ. δολ.–, διότι ο υποθαλάσσιος αγωγός από το Ισραήλ μέχρι την Κρήτη και την Πελοπόννησο ξεπερνάει τα 1.000 χιλιόμετρα, το έργο θα μπορούσε να προσελκύσει τα απαιτούμενα κεφάλαια μόνον εάν ήταν μακράς πνοής.

Η νέα πολιτική της Ε.Ε. για το κλίμα, όμως, προβλέπει μηδενικό αποτύπωμα άνθρακα μέχρι το 2050. Αρα, ένας αγωγός που θα μεταφέρει φυσικό αέριο στην Ευρώπη θα πρέπει να κάνει απόσβεση μέσα σε 28 χρόνια – πράγμα αδύνατον.

Εξάλλου, οι γνώστες του θέματος λάμβαναν εδώ και καιρό αποστάσεις από την κατασκευή του. Χαρακτηριστικά, ο επικεφαλής του Porter School of Environmental Studies του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ, Νταν Ραμπίνοβιτς, σε συνέντευξή του στην «Κ» (15.3.2021, στον Παύλο Παπαδόπουλο), χαρακτήριζε την επένδυση ξεπερασμένη. «Είναι μια συζήτηση του χθες. Εχουμε μπει στην εποχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας λόγω των μεγάλων εξελίξεων στην τεχνολογία που σημειώθηκαν γύρω στο 2018… Το φυσικό αέριο που όλοι γιόρταζαν πριν από 10 χρόνια ανήκει πλέον στο παρελθόν. Είναι σαν να προσπαθείς να μεγαλώσεις ένα δεινόσαυρο».

Εξάλλου, το αέριο της περιοχής μπορεί κάλλιστα να μεταφέρεται στην Ευρώπη –για όσο διάστημα θα χρησιμοποιούμε ακόμη φυσικό αέριο– μέσω πλοίων LNG, στα οποία, ειρήσθω εν παρόδω, η ελληνική ναυτιλία είναι από τις πρώτες στον κόσμο.

Ουδέν κακόν αμιγές καλού, λοιπόν. Και όσο για την ΑΟΖ, η Ελλάδα έχει πολλούς άλλους τρόπους να εξασφαλίσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, εστιάζοντας τα διπλωματικά της όπλα σε ρεαλιστικούς στόχους και όχι σε ανέφικτα σχέδια.