ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Στοίχημα η οικονομία, «αγκάθι» το προσφυγικό

Στοίχημα η οικονομία, «αγκάθι» το προσφυγικό

Θετικό πρόσημο στην οικονομία από τη μία και εν αναμονή των αποτελεσμάτων στο μεταναστευτικό από την άλλη. Η παραπάνω πρόταση συμπυκνώνει σε μεγάλο βαθμό το σημείο που βρίσκεται η κυβέρνηση επτά μήνες μετά την ανάληψη της εξουσίας. Το μείζον θέμα της οικονομίας, και ως επακόλουθό της το θέμα των επενδύσεων, που ήδη από την προεκλογική περίοδο ήταν πολύ ψηλά στην ατζέντα Μητσοτάκη, πηγαίνει, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ακόμη καλύτερα από όσο αναμενόταν. Πηγές του Μαξίμου στηρίζουν τη συγκεκριμένη άποψη σε δύο απτές αποδείξεις. Πρώτον, στην πρόσφατη υποχώρηση του 10ετούς ομολόγου κάτω από το 1%.

Ακριβώς πριν από ένα χρόνο, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ δηλαδή, η αντίστοιχη απόδοση ήταν 3,8%, κάτι που δείχνει και τον βαθμό αποκατάστασης της εμπιστοσύνης για την οποία μιλούσε διαρκώς και είχε βάλει στόχο ήδη πριν από τις εκλογές ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ενα δεύτερο επίσης απτό παράδειγμα για τη βελτίωση του κλίματος που υπάρχει έναντι της ελληνικής οικονομίας είναι η μείωση των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα. Ενα χρόνο πριν, οι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέκλειαν τη μείωση των στόχων για τα πλεονάσματα, μέσω δηλώσεων του καθ’ ύλην αρμοδίου: του τότε επιτρόπου Πιερ Μοσκοβισί, ο οποίος με δηλώσεις του τον Φεβρουάριο του 2019 είχε απορρίψει κατηγορηματικά το φημολογούμενο τότε αίτημα για μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων. Σήμερα, ο διάδοχός του, ο επίτροπος Πάολο Τζεντιλόνι, δηλώνει επισήμως ότι υποστηρίζει τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων κάτω από το 3,5% του ΑΕΠ. Ο στόχος είναι τα παραπάνω, που αποτυπώνουν την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης έναντι της Αθήνας, να δώσουν τη σκυτάλη στις επενδύσεις.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προεκλογικά είχε βάλει τον πήχυ στην προσέλκυση επενδύσεων ύψους 80-100 δισ. ευρώ στη χώρα τα επόμενα χρόνια, «προκειμένου να δημιουργηθούν περισσότερες και καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας». Στο 7μηνο που έχει παρέλθει μέχρι τώρα έχουν ήδη μπει οι βάσεις για επενδύσεις αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ, ο δρόμος ωστόσο είναι ακόμη πολύ μακρύς. Για να υλοποιηθούν τα πρότζεκτ που επιθυμεί η κυβέρνηση, βασικός μοχλός θεωρούνται οι διαρθρωτικές αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, αλλά και η αναβάθμιση της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα – κάτι που αναμένεται να συμβεί μέσα στο 2021. Αυτό που θέλει ο πρωθυπουργός, και το τονίζει στους συνεργάτες του, είναι να κάνει πιο «εύκολη» τη ζωή όποιου θέλει να επενδύσει στην Ελλάδα, αίροντας εμπόδια που λειτουργούσαν ως τροχοπέδη.

Προς την ίδια κατεύθυνση ήταν και το μπαράζ ταξιδιών που έκανε το προηγούμενο διάστημα ο κ. Μητσοτάκης, θέλοντας να μεταφέρει στο εξωτερικό την εικόνα μιας χώρας που αλλάζει. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, την ερχόμενη άνοιξη αναμένεται να ξεκινήσουν εργασίες στην εμβληματική επένδυση στο Ελληνικό, με το πρώτο βήμα να είναι οι εργασίες για την κατεδάφιση των αυθαιρέτων κτισμάτων. Οι επενδύσεις που σχεδιάζει ακόμη το Μαξίμου έχουν βασικό πυλώνα τον ενεργειακό κλάδο, όπως η ανάπτυξη νέων μονάδων ΑΠΕ, κατασκευή αγωγών και δικτύων εγκαταστάσεων αποθήκευσης φυσικού αερίου, μέχρι και νέων ηλεκτρικών διασυνδέσεων, αναμένεται να ξεπεράσουν τα 14 δισ. ευρώ.

Το πρόβλημα

Παραφράζοντας τη γνωστή φράση του Κωνσταντίνου Καραμανλή –εν έτει 1976– πως «έξω πάμε καλά», θα μπορούσε κάποιος να πει πως «στην οικονομία πάμε καλά, στο μεταναστευτικό θα… δείξει». Η κυβέρνηση την εβδομάδα που μας πέρασε πήρε –για πρώτη φορά από την ανάληψη της εξουσίας– σημαντικές πρωτοβουλίες, ώστε να υπάρξει εκτόνωση του προβλήματος, λαμβάνοντας μέτρα για επίταξη περιοχών στα νησιά του Βορείου Αιγαίου και εξαγγέλλοντας ακόμα σκληρότερα μέτρα σε σειρά κρίσιμων ζητημάτων όπως η απόδοση ασύλου και οι επιστροφές.

Το ίδιο το πρόβλημα, ωστόσο, είναι από τη φύση του τόσο πολύπλοκο και εξαρτάται από εξωγενείς παράγοντες, όπως η Τουρκία, που δεν μπορεί παρά να κρατήσει κάποιος στάση αναμονής. Ολα θα εξαρτηθούν από δύο παράγοντες: Πρώτον, πώς θα εξελιχθεί το ίδιο το σχέδιο της κυβέρνησης, που χρειάζεται περίπου δύο με τρεις μήνες –τόσο θέλουν για να κατασκευαστούν τα κλειστά κέντρα στα νησιά– και, δεύτερον, από την εξέλιξη των ροών που θα έρχονται από την απέναντι πλευρά του Αιγαίου. Σοβαρό είναι και το θέμα της απόδοσης ασύλου. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν σχεδόν 80.000 εκκρεμείς αιτήσεις, εκ των οποίων οι 40.000 είναι στα νησιά. Τα κλειστά κέντρα προβλέπεται να έχουν χωρητικότητα της τάξεως των 18.000 με 20.000, κάτι που σημαίνει πως η αποσυμφόρηση των νησιών πρέπει να γίνει άμεσα το επόμενο διάστημα μέσω της επιτάχυνσης της διαδικασίας. Την ίδια ώρα, στα συρτάρια του κ. Μηταράκη υπάρχει και το σχέδιο που αφορά την ηπειρωτική Ελλάδα.

Χωρίς ακόμη να έχει αποκρυσταλλωθεί το πλάνο, το σχέδιο είναι βέβαιο πως περιλαμβάνει δομές σε Κρήτη, Πελοπόννησο και Στερεά Ελλάδα, που είναι οι πρώτες περιφέρειες που θα κληθούν να συνεισφέρουν στη διαχείριση. Ο αριθμός των προσφύγων που προβλέπεται να μεταφερθούν στην ενδοχώρα είναι συνολικά γύρω στις 20.000, με περίπου 9.000-10.000 να βρίσκονται ήδη σε ξενοδοχεία και σπίτια.

Τα παραπάνω είναι κρίσιμα και για έναν ακόμη λόγο: για την πίεση που δέχεται η κυβέρνηση από τις τοπικές κοινωνίες των νησιών και τους εκπροσώπους τους στην τοπική αυτοδιοίκηση. Χαρακτηριστικό είναι πως εντός της εβδομάδας η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου αποφάσισε να προσφύγει δικαστικά κατά της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου που αποφάσισε η κυβέρνηση για την επίταξη. Από το Μαξίμου απαντούν με χαμηλούς τόνους, λέγοντας πως το αίτημα των νησιωτών για καθόλου δομές στα νησιά είναι παράλογο και δεν μπορεί να εφαρμοστεί. 

Η Κοινοβουλευτική Ομάδα

Την ίδια ώρα, στάση αναμονής κρατούν για το θέμα πολλοί βουλευτές. Τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, ως βασικός δέκτης παραπόνων από τις τοπικές κοινωνίες, είχαν κρατήσει εξαρχής μία επιφυλακτική και κάποιες φορές αρνητική στάση έναντι των κυβερνητικών χειρισμών. Σήμερα, η κατάσταση στο εσωτερικό της Ν.Δ. έχει βελτιωθεί, καθώς πολλοί βουλευτές είναι υπέρμαχοι των κλειστών κέντρων που ανακοίνωσε η κυβέρνηση. Το κρας τεστ, ωστόσο, θα γίνει όταν αποφασιστούν οι χώροι που θα δημιουργηθούν δομές στην ενδοχώρα. Σύμφωνα, πάντως, με πληροφορίες δεν αποκλείεται εντός των επόμενων ημερών να συγκληθεί συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, όπου είναι βέβαιο πως εκ των βασικών θεμάτων θα είναι το μεταναστευτικό.