ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Tι κρύβει η πρωτοβουλία Τσαβούσογλου για Αίγυπτο και ΑΟΖ

ti-kryvei-i-protovoylia-tsavoysogloy-gia-aigypto-kai-aoz-561283774

Την προηγούμενη εβδομάδα, η «Κ» αποκάλυψε ότι στην τελευταία προκήρυξη που έχει κάνει το υπουργείο Πετρελαίου και Ορυκτών Πόρων της Αιγύπτου για την εκμετάλλευση οικοπέδου στην Ανατολική Μεσόγειο, ακολουθούνται τα νότια όρια της τουρκικής υφαλοκρηπίδας όπως αυτά κατατέθηκαν τον Νοέμβριο του 2019 στον ΟΗΕ.

Το αιγυπτιακό υπουργείο λαμβάνει υπόψη τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ελλάδα, δυτικά του 28ου μεσημβρινού, αλλά και εκείνη που έχει με την Κυπριακή Δημοκρατία. Από τα συνολικά εννέα οικόπεδα που προκηρύσσονται από το Κάιρο, εκείνο με την ονομασία EGY-MED-W18 βρίσκεται κατά το ήμισυ στην περιοχή που συνορεύει με τη συμφωνηθείσα ελληνοαιγυπτιακή ΑΟΖ και το υπόλοιπο στα όρια της ανακηρυγμένης τουρκικής ΑΟΖ.

Το ρεπορτάζ της «Κ» ακολούθησαν αναφορές σε τουρκικά ΜΜΕ σχετικά με την ανησυχία της Αθήνας για προσέγγιση Καΐρου – Αγκυρας. Χθες, με επίσημη δήλωσή του, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου επισήμανε ότι Αγκυρα και Κάιρο θα μπορούσαν κάποια στιγμή να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Πρακτικά, ο χάρτης που συνοδεύει την προκήρυξη των οικοπέδων στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί μια άσκηση διπλωματικής ισορροπίας από το Κάιρο. Αφενός, αναγνωρίζει τις υφιστάμενες συμφωνίες με Αθήνα και Λευκωσία, αλλά αφήνει και το παράθυρο της συνεννόησης προς την Αγκυρα. Επί της ουσίας, η Αίγυπτος δεν κάνει τίποτε άλλο από το να αποφεύγει την εμπλοκή της σε οποιαδήποτε συζήτηση αφορά την περιοχή στα ανατολικά του 28ου μεσημβρινού.

Υπενθυμίζεται πως ο 28ος μεσημβρινός τέμνει τη Ρόδο περίπου στη μέση, και σε αυτή την περιοχή περιλαμβάνεται η έκταση νότια του Καστελλόριζου. Αλλωστε, η Αίγυπτος ευθύς εξαρχής, σε όλη τη διάρκεια των πολυετών διαπραγματεύσεων με την Ελλάδα για την τμηματική οριοθέτηση ΑΟΖ, ουδέποτε συμφωνούσε για μετακίνηση της γραμμής ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, σεβόμενη τις παλαιότατες απόψεις της τουρκικής διπλωματίας περί ορίου δικαιωμάτων της Αγκυρας.

Οι δηλώσεις του κ. Τσαβούσογλου, πέρα από την αποτύπωση των νοτίων ορίων της τουρκικής υφαλοκρηπίδας όπως αυτά έχουν κατατεθεί στον ΟΗΕ σε ένα έγγραφο του αιγυπτιακού δημοσίου, αντανακλά κάτι ακόμη. Και συγκεκριμένα την ανησυχία της Αγκυρας ότι τα χρόνια περνούν και όπως αποδείχθηκε πρόσφατα η Αίγυπτος και το Ισραήλ, χώρες με σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου, συνεργάζονται απευθείας για την εκμετάλλευσή τους (μέσω της δημιουργίας αγωγού και μεταφοράς του αερίου προς τη Δύση σε μορφή LNG) παρακάμπτοντας το γεωπολιτικό «ναρκοπέδιο» που αποτελεί η περιοχή ανάμεσα στην Ελλάδα, στην Τουρκία και στην Κύπρο.

Το πραγματικό ερώτημα είναι τι εννοούσε ο κ. Τσαβούσογλου όταν μιλούσε για πιθανές συζητήσεις ανάμεσα στην Αγκυρα και στο Κάιρο. Με βάση την υφιστάμενη κατάσταση δεν μπορεί παρά να εννοούσε πιθανές διμερείς συζητήσεις για τμηματική οριοθέτηση, ενδεχόμενο όχι ιδιαίτερα πιθανό υπό τις παρούσες συνθήκες.

Προκειμένου να συμβεί κάτι τέτοιο θα απαιτούνταν ουσιαστικά βήματα βελτίωσης στις τουρκοαιγυπτιακές σχέσεις. Πέρα από τον προφανή σκόπελο που αποτελεί για κάτι τέτοιο αυτή τη στιγμή η εκκρεμότητα του Κυπριακού, για την Αίγυπτο κεφαλαιώδους μεγέθους ζήτημα ασφαλείας συνιστά η παρουσία της Τουρκίας στη Λιβύη, με ό,τι αυτή συνεπάγεται.