ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Αποκέντρωση και αυτοδιοίκηση

apokentrosi-kai-aytodioikisi-2141985

Αν χρειαζόταν να επιλέξει κανείς τις τρεις πιο καινοτόμες προτάσεις της ομάδας των «6» για το νέο Σύνταγμα, τότε σίγουρα, μεταξύ αυτών, θα περιλάμβανε εκείνη για την αποκέντρωση και την αυτοδιοίκηση της χώρας. Η ιδέα δεν είναι, ασφαλώς, καινούργια. Εχουν προηγηθεί τα προγράμματα «Καποδίστριας» και «Καλλικράτης». Το καινοτόμο, ωστόσο, στην πρόταση των «6» είναι η οικονομική αυτονόμηση των δήμων και των περιφερειών: οι μεν δημοσιονομικοί τους πόροι θα περιέρχονται απευθείας σε αυτούς, οι δε προϋπολογισμοί τους δεν θα μπορεί να είναι ελλειμματικοί. Παράλληλα, καθιερώνονται ουσιαστικές μορφές ανεξάρτητης και πιστοποιημένης λογοδοσίας και ελέγχου και συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση των οικονομικών των δήμων και των περιφερειών τους. Απώτερος σκοπός των προτεινόμενων ρυθμίσεων είναι η άσκηση των αυτοδιοικητικών αρμοδιοτήτων όσο το δυνατόν εγγύτερα στον πολίτη.

Ειδικότερα, αναφορικά με τις περιφέρειες, προτείνεται να ασκούν τουλάχιστον τις ακόλουθες αρμοδιότητες: τον σχεδιασμό, την έγκριση και την παρακολούθηση των σχεδίων των ενδοπεριφερειακών συγκοινωνιών, την εκτέλεση έργων και μελετών υπερτοπικού ενδιαφέροντος, τη μέριμνα και τη διαχείριση του ορυκτού πλούτου, την παροχή πρωτοβάθμιων υπηρεσιών υγείας, τη μέριμνα των υποδομών και τη συμπλήρωση του αναλυτικού προγράμματος σπουδών της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην περιφέρεια. Θα έχουν ίδιους πόρους που συνίστανται σε ανταποδοτικά τέλη τα οποία αντιστοιχούν στις προσφερόμενες υπηρεσίες και ίδιο εύλογο φόρο εντός των ορίων του νόμου (ιδίως τέλος επιτηδεύματος και τέλος κυκλοφορίας οχημάτων).

Αναφορικά με τους δήμους, προτείνεται να έχουν τουλάχιστον τις ακόλουθες αρμοδιότητες: την προστασία, αξιοποίηση και εκμετάλλευση τοπικών φυσικών πόρων, τη μελέτη, κατασκευή, συντήρηση και διαχείριση τοπικών υποδομών (οδοποιίας, αφαλάτωσης, άρδευσης, αντιπλημμυρικών και εγγειοβελτιωτικών έργων, ηλεκτροφωτισμού κοινόχρηστων χώρων, αγορών), την προστασία και διαχείριση των υδάτινων πόρων, την καθαριότητα τοπικών κοινόχρηστων χώρων και τη διαχείριση των αποβλήτων, τη λειτουργία και διαχείριση κοιμητηρίων, την τοπική δημόσια συγκοινωνία, την άσκηση αστυνομικών καθηκόντων που προσιδιάζουν στις αρμοδιότητές τους, τον καθορισμό όρων αδειοδότησης καταστημάτων και την πολιτική προστασία. Θα έχουν ίδιους πόρους που συνίστανται σε ανταποδοτικά τέλη τα οποία αντιστοιχούν στις προσφερόμενες υπηρεσίες και ίδιο εύλογο φόρο (ιδίως τέλος καταστημάτων, τέλος καθαριότητας και φωτισμού, τέλος κοινόχρηστων χώρων και φόρος ακίνητης περιουσίας).