ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το κρίσιμο ελαφρυντικό του «σύννομου βίου»

Το κρίσιμο ελαφρυντικό του «σύννομου βίου»

Την επίδραση των νέων διατάξεων του Ποινικού Κώδικα στην τελική ποινή του Επαμεινώνδα Κορκονέα εξηγούν νομικοί που μιλούν στην «Κ». Η αναγνώριση του ελαφρυντικού του «πρότερου σύννομου βίου» από το Μεικτό Ορκωτό Εφετείο Λαμίας ήταν το κρίσιμο στοιχείο που οδήγησε στο «σπάσιμο» των ισοβίων του πρώην ειδικού φρουρού, ο οποίος κρίθηκε ένοχος για την «ανθρωποκτονία από πρόθεση με άμεσο δόλο» του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου.

Με την αναγνώριση του συγκεκριμένου ελαφρυντικού η ποινή για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας εκ προθέσεως δεν θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 15 έτη κάθειρξης. Ο «πρότερος σύννομος βίος» αντικατέστησε τον «πρότερο έντιμο βίο» που ίσχυε στον παλιό Π.Κ. «Για να αναγνωριστεί ως ελαφρυντικό ο σύννομος βίος θα πρέπει ο κατηγορούμενος να έχει επιδείξει συμπεριφορά που δεν επέσυρε κάποια καταδίκη. Να ήταν δηλαδή μέσα στα όρια του νόμου. Δεν εξετάζεται η κοινωνική του συμπεριφορά. Ο έντιμος βίος που ίσχυε με τον προηγούμενο Κώδικα είχε αυστηρότερη ερμηνεία. Επρεπε να δείξει κάποιος ότι σεβόταν την κοινωνία», λέει στην «Κ» ο Χρίστος Μυλωνόπουλος, καθηγητής στη Νομική Σχολή Αθηνών.

Την ίδια διαφορά διαπιστώνει και ο Λάμπρος Μαργαρίτης, καθηγητής στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. «Βάσει του παλιού Κώδικα δεν αρκούσε να έχει κάποιος λευκό ποινικό μητρώο, έπρεπε να αποδείξει και την καλή συμπεριφορά. Θεωρώ ότι αυτή η προσέγγιση προσέδιδε και ταξικό χαρακτήρα στον νόμο», αναφέρει ο κ. Μαργαρίτης εξηγώντας ότι κάποιος κατηγορούμενος με μεγάλη οικονομική επιφάνεια που είχε πραγματοποιήσει στο παρελθόν πολλές αγαθοεργίες θα μπορούσε να εξασφαλίσει με μεγαλύτερη ευκολία το ελαφρυντικό του «έντιμου βίου». «Σωστά κατά την άποψή μου έγινε μια αλλαγή για να παρακαμφθεί η παλιά ερμηνεία της διάταξης», προσθέτει. Για τον ίδιο, πάντως, το πιο σημαντικό ζήτημα της πρόσφατης απόφασης του Εφετείου είναι γιατί ενώ υπήρχε η δυνατότητα 15ετούς κάθειρξης επιλέχθηκαν τα 13 έτη. Πρακτικά, πάντως, πάλι θα αποφυλακιζόταν άμεσα ο πρώην ειδικός φρουρός, βάσει των 11 ετών που είχε συμπληρώσει έγκλειστος και προσμετρώντας τα μεροκάματα που είχε κάνει στη φυλακή.

Νομικοί που μίλησαν στην «Κ» παρατηρούν ότι σε περιπτώσεις αντίστοιχων αδικημάτων μέχρι πρότινος τα δικαστήρια συνήθως δεν αναγνώριζαν εύκολα ελαφρυντικά. Στην υπόθεση του Κορκονέα, όμως, και βάσει των νέων διατάξεων πόσο δεσμευτική ήταν η αναγνώριση του «σύννομου βίου»;

«Είναι θέμα βούλησης δικαστηρίου. Με τον παλιό Κώδικα ήταν πιο δύσκολο να γίνει δεκτός ο έντιμος βίος», εξηγεί ο κ. Μυλωνόπουλος. Από την πλευρά του, ο συνήγορος του Κορκονέα, Ευάγγελος Ανδρούλας, θεωρεί ότι η καινούργια ρύθμιση περιορίζει τη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου. «Εφόσον αποδείξει ο κατηγορούμενος το λευκό ποινικό μητρώο θα πρέπει να αναγνωριστεί το ελαφρυντικό», λέει στην «Κ». «Η νέα ρύθμιση δεν έχει κριθεί ακόμη σε επίπεδο Αρείου Πάγου. Αλλά σύννομο μέχρι στιγμής σημαίνει λευκό ποινικό μητρώο. Ο νομοθέτης θέλησε να έχει ένα μετρήσιμο μέγεθος και όχι μία αόριστη έννοια όπως ίσχυε με τον πρότερο έντιμο βίο».

Ο κ. Μαργαρίτης τονίζει ότι «Το ζήτημα είναι ποιες προϋποθέσεις συνέτρεχαν σε αυτή την περίπτωση για να αναγνωριστεί το ελαφρυντικό, κάτι που θα φανεί στην αιτιολόγηση της απόφασης του δικαστηρίου». Οι συνήγοροι της πολιτικής αγωγής Νίκος Κωνσταντόπουλος και Ζωή Κωνσταντοπούλου προανήγγειλαν ότι θα ζητήσουν από τον Αρειο Πάγο αναίρεση υπέρ του νόμου.