ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Λίνα Μενδώνη: «Η προηγούμενη απόφαση ήταν απολύτως έωλη»

gkat_03_2012_page_1_image_0003

«Ξέρετε, δεν λαμβάνουμε όλο το υλικό, δεν έχουμε όλο τον φάκελο των υποθέσεων για τις οποίες καλούμαστε να γνωμοδοτήσουμε. Ο τυπικός έλεγχος όσων υποβάλλονται είναι της διοίκησης, όχι του συμβουλίου. Φαίνεται πως σε μείζονα θέματα πρέπει να έχουμε όλο το υλικό a priori», λέει στην «Κ» μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχαιοτήτων που επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία του.

Στην επικοινωνία μας με μέλη του ΚΑΣ που συμμετείχαν στη συνεδρίαση της Τετάρτης αλλά και με παλαιότερα μέλη του συμβουλίου, φαίνεται ότι αυτό που φτάνει στα χέρια τους είναι τις περισσότερες φορές η εισήγηση των αρμόδιων διευθύνσεων που περιγράφουν το θέμα προς γνωμοδότηση. Οπως μας είπαν, συνήθως στο διάστημα που μεσολαβεί από τη γνωμοδότηση του ΚΑΣ μέχρι την έκδοση της αντίστοιχης υπουργικής απόφασης τα γραφειοκρατικά και διαδικαστικά «κενά» ελέγχονται και συμπληρώνονται από τις αρμόδιες διευθύνσεις του υπουργείου Πολιτισμού.

Οπως προέκυψε, όμως, από τα όσα ειπώθηκαν στη μαραθώνια συνεδρίαση του συμβουλίου κάτι τέτοιο δεν συνέβη το 2017 όταν το ΚΑΣ –ορισμένα μέλη του οποίου δεν έχουν αλλάξει από τότε– έδωσε ομόφωνα το πράσινο φως για την κατασκευή του σταθμού «Βενιζέλου» με διατήρηση των αρχαιοτήτων και με βάση την τότε εισήγηση της «Αττικό Μετρό» που βρισκόταν υπό άλλη διοίκηση. Οπως είπε ο γενικός γραμματέας του ΥΠΠΟ Γιώργος Διδασκάλου που προεδρεύει του συμβουλίου, και παραδέχθηκε η εταιρεία, τα αρχιτεκτονικά σχέδια που υποβλήθηκαν προς κρίση από το ΚΑΣ δεν είχαν τις απαραίτητες υπογραφές των τεχνικών υπηρεσιών (και δεν τις απέκτησαν ποτέ) παρά μόνο του διοικητικού συμβουλίου. «Η απόφαση του 2017 ήταν απολύτως έωλη», δήλωσε χθες η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Με άλλα λόγια, αν ισχύουν τα παραπάνω όπως παρουσιάστηκαν στο συμβούλιο, δύο κρατικοί φορείς, το ΥΠΠΟ και η «Αττικό Μετρό» δεν έκαναν καλά τη δουλειά τους. Και αν αυτή η «λεπτομέρεια» μοιάζει τυπική και δεν αγγίζει την ουσία του ζητήματος, όπως μας επεσήμαναν πρώην μέλη του συμβουλίου, φαίνεται πως ήταν αρκετή για να εγείρει ζητήματα νομιμότητας της υπουργικής απόφασης του 2017, που φέρει την υπογραφή της Λυδίας Κονιόρδου και ξεκίνησε μια διαδικασία προεργασιών για την κατασκευή με διατήρηση των αρχαιοτήτων.

Κατά τη συνεδρίαση η αρχαιολόγος και προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων, Πολυξένη Βελένη, ζητούσε επίμονα εξηγήσεις από συγκεκριμένα στελέχη της «Αττικό Μετρό», με τα οποία συνεργάστηκε όλο το προηγούμενο διάστημα στην κατεύθυνση της in situ κατασκευής του σταθμού, για το τι είδους πρόοδο παρουσίαζαν, ενώ η προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Αναστήλωσης Μουσείων Αμαλία Ανδρουλιδάκη ρώτησε γιατί δεν ενημέρωναν τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟ για τα προβλήματα που διαπίστωναν. «Ενημερώναμε για την πορεία των μελετών αλλά οι μελέτες δεν μπορούσαν να εγκριθούν. Δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι ήταν μια λύση δύσκολη αλλά εφικτή», σημείωσαν μεταξύ άλλων στις απαντήσεις τους.

Η συνεδρίαση του ΚΑΣ ξεκίνησε στις 2 το μεσημέρι της Τετάρτης, το θέμα του σταθμού «Βενιζέλου» εισήχθη περίπου στις 6 το απόγευμα, ενώ η παράσταση της «Αττικό Μετρό» κράτησε περίπου πέντε ώρες. Περίπου στη 1.30 τα ξημερώματα ξεκίνησαν οι παραστάσεις των τοπικών αρχών της Θεσσαλονίκης, φορέων και επιστημονικών οργανώσεων υπέρ της μη μετακίνησης των μνημείων, που συνεχίστηκε μέχρι νωρίς το πρωί της Πέμπτης οπότε και βγήκε η απόφαση, με 13 ψήφους υπέρ της απόσπασης και επανατοποθέτησης, 2 κατά, την Πολυξένη Βελένη και τον καθηγητή Βλάση Κουμούση και 2 απόντες.

Ενταση

Η ένταση δεν έλειψε μέσα στην αίθουσα του ΚΑΣ και τα πνεύματα οξύνθηκαν αρκετές φορές κατά τη συζήτηση και τις παραστάσεις. Το θέμα ήταν σοβαρό, η συνεδρίαση μαραθώνια και εξαντλητική και ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο ο προεδρεύων γενικός γραμματέας όφειλε να προσπαθήσει περισσότερο για τη διατήρηση της ηρεμίας και της τάξης στη συζήτηση.

Σε μια άλλη ανάγνωση της υπόθεσης έγινε φανερό ότι το θέμα του σταθμού «Βενιζέλου» εργαλειοποιήθηκε όλα αυτά τα χρόνια για να εξυπηρετήσει πρωτίστως πολιτικά και κομματικά συμφέροντα. Η μόνη χαμένη ήταν η πόλη της Θεσσαλονίκης.