ΑΠΟΨΗ

Ο επιστημονικός λόγος παραμένει εσαεί

«Η παραμονή του μοναδικού ανά την υφήλιο αρχαίου τοπίου θα μετασχηματίσει τη δεύτερη πόλη της Ελλάδας και του Βυζαντίου σε μια κοσμόπολη, με τους τουρίστες να αφθονούν», αναφέρει στην απάντησή της η Κίνηση Πολιτών Θεσσαλονίκης (φωτ. INTIME NEWS).

Περιέργως η Γη γυρίζει αλλά ο πολιτικός μηχανικός κ. Ζέρβας, ο οποίος στον τρέχοντα χρόνο είναι επικεφαλής της πόλης, μένει κολλημένος εφτά χρόνια πίσω. Σε αυτά τα χρόνια οι ειδικοί επιστήμονες όλου του κόσμου μίλησαν. Στον τομέα της αρχαιολογίας. Οχι στον τομέα των κατασκευών. Είναι περίεργο να χρησιμοποιούνται αυτά που λένε οι επιστήμονες κατά πώς βολεύει κάθε φορά. Ο λόγος του δημάρχου εξακολουθεί να ακούγεται μονότονος και διχαστικός, παρά τα όσα έχει περάσει η πόλη στα χρόνια που προηγήθηκαν από τις αρχές του 2013 και εδώ.

Καταλαβαίνουμε την αγωνία του για την τύχη των αστικών συγκοινωνιών και του μετρό, δεδομένου ότι είναι κάτοικος της Θεσσαλονίκης, που γνωρίζει και τα δύο θέματα, ακροθιγώς βέβαια, γιατί ούτε τις αστικές συγκοινωνίες χρησιμοποιεί ούτε και το μετρό πρόκειται να χρησιμοποιήσει εκτός από την ημέρα των εγκαινίων του. Επομένως, δεν νιώθει στο πετσί του το αρνητικό αποτύπωμα των κακών ή ανύπαρκτων συγκοινωνιών, αλλά επιχειρεί να εκμεταλλευθεί ένα θέμα που ξέρει ότι πονάει τον Θεσσαλονικιό. Δεν θα πούμε «ευαίσθητο θέμα», γιατί η ευαισθησία απορρίπτεται πια σαν χαρακτηριστικό του σύγχρονου πολίτη και άρα συνάγεται η αναισθησία. 

Ο κύριος δήμαρχος υπάρχει και υπήρξε μέλος του διοικητικού συμβουλίου και των δύο φορέων της καθημερινής μας τύχης, ΟΑΣΘ και «Αττικό Μετρό Α.Ε.». Βέβαια, αυτοί οι συσχετισμοί τελειώνουν κάποια στιγμή ή αντικαθίστανται από το μένος κατά προσώπων, με το έργο των οποίων ο σημερινός δήμαρχος αναμετρείται και θα αναμετρείται στο μέλλον. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι η υστεροφημία των αρχόντων εξαρτάται απολύτως από τους βιογράφους τους.

Οι λέξεις κατάντησαν ξερές, ξύλινες και ακαταλαβίστικες στο στόμα του κυρίου Ζέρβα: «βιώσιμη κινητικότητα» επί παραδείγματι. Τη ζούμε με τον ΟΑΣΘ: ελλειμματική κινητικότητα που μετράει την κακιά μας ώρα. «Ταλαιπωρία». Για να μιλάς για ταλαιπωρία πρέπει να έχεις στριμωχτεί εν καιρώ κορωνοϊού σε ένα παλιολεωφορείο. Ή εκείνες οι «δυνατότητες αναπλάσεων στον αστικό ιστό», που ανάπλαση ώς τα τώρα δεν είδαμε, μόνον ξήλωμα και κατάργηση όσων εγκεκριμένων από την προηγούμενη διοίκηση της πόλης.
Και επειδή το κύριο θέμα της δημόσιας παρουσίας του κ. δημάρχου είναι το μετρό, το συσχετίζει για να το προμοτάρει και με άλλα δημόσια έργα. Θα του ζητούσαμε να αφήσει τις επαναλήψεις και να τρέξει όσο μπορεί για να ολοκληρωθούν οι 12 σταθμοί της κύριας γραμμής του μετρό και να δοθούν στην κυκλοφορία χθες. Ο σταθμός «Βενιζέλου» ας περιμένει μια καλύτερη τύχη, για τότε που οι άρχοντες θα τιμούν τους επιστήμονες της πατρίδας τους και του κόσμου και θα θυμούνται ότι η δική τους παρουσία έχει ημερομηνία λήξης, αλλά ο επιστημονικός λόγος παραμένει εσαεί, υποβαστάζει την κοινωνία και δεν εξαρτάται από κομματικές τοποθετήσεις. Αλλωστε ο αγοραίος λόγος δεν είναι επιστημονικός.

Ας ευχόμαστε η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας να είναι τέτοια που θα ωθήσει στο περιθώριο λαοπλάνες τοποθετήσεις, όπως αυτή της αναγκαιότητας για ταυτόχρονη λειτουργία όλων των σταθμών, που πουθενά στον κόσμο δεν συμβαίνει, ή της ομοφωνίας των μελών του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, που επιτυγχάνεται με την απομάκρυνση των αντικειμενικών φωνών και τη συσπείρωση εκείνων υπέρ του τεμαχισμού και της απομάκρυνσης των ενοχλητικών αρχαιοτήτων, γιατί έτσι μόνο θα έχει επιτυχή έκβαση η άδικη «δίκη» τους.

Η αδυναμία εκτίμησης των ιστορικών παραμέτρων και η ηθελημένη άγνοια ότι «η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας συνίσταται κυρίως στη διατήρηση και στην αποτροπή της καταστροφής, της αλλοίωσης και γενικά κάθε άμεσης η έμμεσης βλάβης της» (άρθρο 1, παρ. (β) του Ν. 3028/2002, του Αρχαιολογικού Νόμου, δηλαδή, που διέπει από το 2002 και εξής τη μοίρα της ιστορικής μας συνέχειας) καθιστά κάθε άρχοντα της χώρας υπεύθυνο και υπόλογο απέναντι στους κυβερνώμενους.

Το έργο του μετρό δεν «θα συμβάλει καθοριστικά στον μετασχηματισμό της Θεσσαλονίκης από μία μικρομεσαίου μεγέθους πόλη της Περιφέρειας σε ένα σημαντικό αστικό κέντρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης». Αυτά δεν τα κάνουν τα μετρό, ο επαρχιωτισμός και ο σουσουδισμός τα κάνουν. Και αν επιμένει ο κ. δήμαρχος στην τοποθέτησή του αυτή, να τον βοηθήσουμε να την προάγει: Η παραμονή του μοναδικού ανά την υφήλιο αρχαίου τοπίου, κ. δήμαρχε, θα μετασχηματίσει τη δεύτερη πόλη της Ελλάδας και του Βυζαντίου σε μια κοσμόπολη με τους τουρίστες να αφθονούν, να ξεναγούνται και να στηρίζουν τα γύρω μαγαζιά, την αγορά, την πόλη, την υπερηφάνεια των Θεσσαλονικέων και των Ελλήνων. 

Οσο για τους ανθρώπους «που μετέτρεψαν ένα καθαρά ορθολογικό και τεχνικό θέμα σε μια δήθεν πολιτιστική αλλά ουσιαστικά, ιδεολογική αντιπαλότητα», ευτυχώς που υπάρχουν κι αυτοί κ. δήμαρχε να σας θυμίζουν την έννοια της αντιπαλότητας στην οποία έχετε από ετών ουσιαστικά βυθιστεί.

Το 2019 έγινε αιφνίδια αλλαγή σχεδιασμού και ηθελημένη αποσιώπηση της πραγματικότητας. Είστε κ. δήμαρχε ένας από τους υπεύθυνους της αλλαγής αυτής, γιατί αυτό εισηγηθήκατε χωρίς στοιχεία στον πρωθυπουργό. Γιατί είχατε κολλήσει από το 2013 στη λύση του τεμαχισμού, ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου της «Αττικό Μετρό» που ήσασταν τότε. Ετσι, από ’κει που στο τέλος του 2020 θα είχαμε 12 σταθμούς εν λειτουργία και ο σταθμός «Βενιζέλου» θα έμπαινε αργότερα, −γιατί μόλις είχε αρχίσει να κατασκευάζεται με στατική μελέτη που άφηνε τα αρχαία από τον 9ο αιώνα ώς το 300 π.Χ. απείραχτα στη θέση τους− βρεθήκαμε χωρίς τίποτε στα χέρια να αναμένουμε μια εικονική ημερομηνία (τέλος 2023) και να αποζημιώνουμε οι πολίτες με δεκάδες εκατομμύρια από την τσέπη μας τον εργολάβο, που εσείς δεν αφήσατε να τηρήσει τη συμβατική του υποχρέωση.

Εχετε δίκιο. Βεβαίως και θα επιστρέψει το 92% των αρχαιοτήτων, σας πιστεύουμε. Το 92% από όσα αρχαία θα αποσπαστούν κατ’ επιλογήν. Ως πολιτικός μηχανικός το γνωρίζετε. Λίγο να σκεφτεί και ο άσχετος, θα καταλάβει ότι αρχαίο στρώμα πάχους 2 μέτρων τουλάχιστον, δηλαδή τα κτίρια με τα υπόγεια και τα θεμέλιά τους δεν θα αποσπαστούν, γιατί έτσι καμία οικονομία χρόνου, χρημάτων, δυνάμεων και τεχνικών δυνατοτήτων-ασφαλείας σταθμού και ανθρώπων δεν θα επιτευχθεί, ακόμη και αν αποδεχθούμε το υποθετικό σενάριο μιας επιτυχημένης παγκόσμιας πρώτης (μεταφορά τοπίου με εμβαδόν 1.500 τετραγωνικά δεν έχει συμβεί έως σήμερα πουθενά. Προσοχή! Αλλο μεταφορά κτιρίου, μνημείου, μονάδας δηλαδή, και άλλο τοπίου ολόκληρου με τα κτίρια, μνημεία, μονάδες που δένονται όλα μαζί σε ενιαίο σύνολο). Αποσιωπάται δε τεχνηέντως ότι αποκάτω περιμένουν ανασκαφή έξι αιώνες συμπιεσμένοι σε 3 μέτρα γης και ότι κανείς δεν γνωρίζει τι μορφή θα έχει το τοπίο που θα βρεθεί. Θα το μεταφέρετε και εκείνο κ. δήμαρχε;

Ας είναι ο κ. δήμαρχος βέβαιος: οι πολίτες της Θεσσαλονίκης δεν θα εγκρίνουν ποτέ τον διχαστικό του λόγο και δεν θα κάτσουν με σταυρωμένα χέρια να βλέπουν τον τόπο τους να ζημιώνεται και το μέλλον τη χώρας να υποσκάπτεται επειδή «ἔδοξεν αὐτῷ». Οσες δυνατότητες μας δίνουν οι νόμοι θα τις χρησιμοποιήσουμε. Περιέργως η Γη γυρίζει αλλά ο πολιτικός μηχανικός κ. Ζέρβας, ο οποίος στον τρέχοντα χρόνο είναι επικεφαλής της πόλης, μένει κολλημένος εφτά χρόνια πίσω. Σε αυτά τα χρόνια οι ειδικοί επιστήμονες όλου του κόσμου μίλησαν. Στον τομέα της αρχαιολογίας. Οχι στον τομέα των κατασκευών. Είναι περίεργο να χρησιμοποιούνται αυτά που λένε οι επιστήμονες κατά πώς βολεύει κάθε φορά. Ο λόγος του δημάρχου εξακολουθεί να ακούγεται μονότονος και διχαστικός, παρά τα όσα έχει περάσει η πόλη στα χρόνια που προηγήθηκαν από τις αρχές του 2013 και εδώ.

Καταλαβαίνουμε την αγωνία του για την τύχη των αστικών συγκοινωνιών και του μετρό, δεδομένου ότι είναι κάτοικος της Θεσσαλονίκης, που γνωρίζει και τα δύο θέματα, ακροθιγώς βέβαια, γιατί ούτε τις αστικές συγκοινωνίες χρησιμοποιεί ούτε και το μετρό πρόκειται να χρησιμοποιήσει εκτός από την ημέρα των εγκαινίων του. Επομένως, δεν νιώθει στο πετσί του το αρνητικό αποτύπωμα των κακών ή ανύπαρκτων συγκοινωνιών, αλλά επιχειρεί να εκμεταλλευθεί ένα θέμα που ξέρει ότι πονάει τον Θεσσαλονικιό. Δεν θα πούμε «ευαίσθητο θέμα», γιατί η ευαισθησία απορρίπτεται πια σαν χαρακτηριστικό του σύγχρονου πολίτη και άρα συνάγεται η αναισθησία. 

Ο κύριος δήμαρχος υπάρχει και υπήρξε μέλος του διοικητικού συμβουλίου και των δύο φορέων της καθημερινής μας τύχης, ΟΑΣΘ και «Αττικό Μετρό Α.Ε.». Βέβαια, αυτοί οι συσχετισμοί τελειώνουν κάποια στιγμή ή αντικαθίστανται από το μένος κατά προσώπων, με το έργο των οποίων ο σημερινός δήμαρχος αναμετρείται και θα αναμετρείται στο μέλλον. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι η υστεροφημία των αρχόντων εξαρτάται απολύτως από τους βιογράφους τους.

Οι λέξεις κατάντησαν ξερές, ξύλινες και ακαταλαβίστικες στο στόμα του κυρίου Ζέρβα: «βιώσιμη κινητικότητα» επί παραδείγματι. Τη ζούμε με τον ΟΑΣΘ: ελλειμματική κινητικότητα που μετράει την κακιά μας ώρα. «Ταλαιπωρία». Για να μιλάς για ταλαιπωρία πρέπει να έχεις στριμωχτεί εν καιρώ κορωνοϊού σε ένα παλιολεωφορείο. Ή εκείνες οι «δυνατότητες αναπλάσεων στον αστικό ιστό», που ανάπλαση ώς τα τώρα δεν είδαμε, μόνον ξήλωμα και κατάργηση όσων εγκεκριμένων από την προηγούμενη διοίκηση της πόλης.
Και επειδή το κύριο θέμα της δημόσιας παρουσίας του κ. δημάρχου είναι το μετρό, το συσχετίζει για να το προμοτάρει και με άλλα δημόσια έργα. Θα του ζητούσαμε να αφήσει τις επαναλήψεις και να τρέξει όσο μπορεί για να ολοκληρωθούν οι 12 σταθμοί της κύριας γραμμής του μετρό και να δοθούν στην κυκλοφορία χθες. Ο σταθμός «Βενιζέλου» ας περιμένει μια καλύτερη τύχη, για τότε που οι άρχοντες θα τιμούν τους επιστήμονες της πατρίδας τους και του κόσμου και θα θυμούνται ότι η δική τους παρουσία έχει ημερομηνία λήξης, αλλά ο επιστημονικός λόγος παραμένει εσαεί, υποβαστάζει την κοινωνία και δεν εξαρτάται από κομματικές τοποθετήσεις. Αλλωστε ο αγοραίος λόγος δεν είναι επιστημονικός.

Ας ευχόμαστε η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας να είναι τέτοια που θα ωθήσει στο περιθώριο λαοπλάνες τοποθετήσεις, όπως αυτή της αναγκαιότητας για ταυτόχρονη λειτουργία όλων των σταθμών, που πουθενά στον κόσμο δεν συμβαίνει, ή της ομοφωνίας των μελών του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, που επιτυγχάνεται με την απομάκρυνση των αντικειμενικών φωνών και τη συσπείρωση εκείνων υπέρ του τεμαχισμού και της απομάκρυνσης των ενοχλητικών αρχαιοτήτων, γιατί έτσι μόνο θα έχει επιτυχή έκβαση η άδικη «δίκη» τους.

Η αδυναμία εκτίμησης των ιστορικών παραμέτρων και η ηθελημένη άγνοια ότι «η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας συνίσταται κυρίως στη διατήρηση και στην αποτροπή της καταστροφής, της αλλοίωσης και γενικά κάθε άμεσης η έμμεσης βλάβης της» (άρθρο 1, παρ. (β) του Ν. 3028/2002, του Αρχαιολογικού Νόμου, δηλαδή, που διέπει από το 2002 και εξής τη μοίρα της ιστορικής μας συνέχειας) καθιστά κάθε άρχοντα της χώρας υπεύθυνο και υπόλογο απέναντι στους κυβερνώμενους.

Το έργο του μετρό δεν «θα συμβάλει καθοριστικά στον μετασχηματισμό της Θεσσαλονίκης από μία μικρομεσαίου μεγέθους πόλη της Περιφέρειας σε ένα σημαντικό αστικό κέντρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης». Αυτά δεν τα κάνουν τα μετρό, ο επαρχιωτισμός και ο σουσουδισμός τα κάνουν. Και αν επιμένει ο κ. δήμαρχος στην τοποθέτησή του αυτή, να τον βοηθήσουμε να την προάγει: Η παραμονή του μοναδικού ανά την υφήλιο αρχαίου τοπίου, κ. δήμαρχε, θα μετασχηματίσει τη δεύτερη πόλη της Ελλάδας και του Βυζαντίου σε μια κοσμόπολη με τους τουρίστες να αφθονούν, να ξεναγούνται και να στηρίζουν τα γύρω μαγαζιά, την αγορά, την πόλη, την υπερηφάνεια των Θεσσαλονικέων και των Ελλήνων. 

Οσο για τους ανθρώπους «που μετέτρεψαν ένα καθαρά ορθολογικό και τεχνικό θέμα σε μια δήθεν πολιτιστική αλλά ουσιαστικά, ιδεολογική αντιπαλότητα», ευτυχώς που υπάρχουν κι αυτοί κ. δήμαρχε να σας θυμίζουν την έννοια της αντιπαλότητας στην οποία έχετε από ετών ουσιαστικά βυθιστεί.

Το 2019 έγινε αιφνίδια αλλαγή σχεδιασμού και ηθελημένη αποσιώπηση της πραγματικότητας. Είστε κ. δήμαρχε ένας από τους υπεύθυνους της αλλαγής αυτής, γιατί αυτό εισηγηθήκατε χωρίς στοιχεία στον πρωθυπουργό. Γιατί είχατε κολλήσει από το 2013 στη λύση του τεμαχισμού, ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου της «Αττικό Μετρό» που ήσασταν τότε. Ετσι, από ’κει που στο τέλος του 2020 θα είχαμε 12 σταθμούς εν λειτουργία και ο σταθμός «Βενιζέλου» θα έμπαινε αργότερα, −γιατί μόλις είχε αρχίσει να κατασκευάζεται με στατική μελέτη που άφηνε τα αρχαία από τον 9ο αιώνα ώς το 300 π.Χ. απείραχτα στη θέση τους− βρεθήκαμε χωρίς τίποτε στα χέρια να αναμένουμε μια εικονική ημερομηνία (τέλος 2023) και να αποζημιώνουμε οι πολίτες με δεκάδες εκατομμύρια από την τσέπη μας τον εργολάβο, που εσείς δεν αφήσατε να τηρήσει τη συμβατική του υποχρέωση.

Εχετε δίκιο. Βεβαίως και θα επιστρέψει το 92% των αρχαιοτήτων, σας πιστεύουμε. Το 92% από όσα αρχαία θα αποσπαστούν κατ’ επιλογήν. Ως πολιτικός μηχανικός το γνωρίζετε. Λίγο να σκεφτεί και ο άσχετος, θα καταλάβει ότι αρχαίο στρώμα πάχους 2 μέτρων τουλάχιστον, δηλαδή τα κτίρια με τα υπόγεια και τα θεμέλιά τους δεν θα αποσπαστούν, γιατί έτσι καμία οικονομία χρόνου, χρημάτων, δυνάμεων και τεχνικών δυνατοτήτων-ασφαλείας σταθμού και ανθρώπων δεν θα επιτευχθεί, ακόμη και αν αποδεχθούμε το υποθετικό σενάριο μιας επιτυχημένης παγκόσμιας πρώτης (μεταφορά τοπίου με εμβαδόν 1.500 τετραγωνικά δεν έχει συμβεί έως σήμερα πουθενά. Προσοχή! Αλλο μεταφορά κτιρίου, μνημείου, μονάδας δηλαδή, και άλλο τοπίου ολόκληρου με τα κτίρια, μνημεία, μονάδες που δένονται όλα μαζί σε ενιαίο σύνολο). Αποσιωπάται δε τεχνηέντως ότι αποκάτω περιμένουν ανασκαφή έξι αιώνες συμπιεσμένοι σε 3 μέτρα γης και ότι κανείς δεν γνωρίζει τι μορφή θα έχει το τοπίο που θα βρεθεί. Θα το μεταφέρετε και εκείνο κ. δήμαρχε;

Ας είναι ο κ. δήμαρχος βέβαιος: οι πολίτες της Θεσσαλονίκης δεν θα εγκρίνουν ποτέ τον διχαστικό του λόγο και δεν θα κάτσουν με σταυρωμένα χέρια να βλέπουν τον τόπο τους να ζημιώνεται και το μέλλον τη χώρας να υποσκάπτεται επειδή «ἔδοξεν αὐτῷ». Οσες δυνατότητες μας δίνουν οι νόμοι θα τις χρησιμοποιήσουμε.