ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Τα ψηφιακά δώρα της άνοιξης

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιγράφει τα νέα «παράθυρα» του gov.gr και... τον «αλγόριθμο του γάλακτος»

ta-psifiaka-dora-tis-anoixis

Νέα «ψηφιακά προϊόντα» ετοιμάζεται να προσφέρει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Πολύ σύντομα υλοποιείται ο Ενιαίος Αριθμός Πολίτη. Θα είναι ο αριθμός του ΑΦΜ με τρία αλφαριθμητικά ψηφία να προηγούνται. Η αλλαγή αυτή είναι το «κλειδί» για όλα. Oπως λέει στην «Κ» ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκος Πιερρακάκης, το επόμενο τρίμηνο θα έχουμε την ψηφιακή ίδρυση επιχείρησης, το πλήρες άνοιγμα του κτηματολογίου και την ψηφιακή μεταβίβαση ακινήτων. 

Παράλληλα, υλοποιείται το πιστοποιητικό εμβολιασμού, μια ιδέα του Κυριάκου Μητσοτάκη για την αποκατάσταση του τουρισμού που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ιδέα διατυπώθηκε πρώτα στην Ελλάδα γιατί είχε ήδη χτιστεί η σχετική υποδομή, αφού μέσα στο 2020 το κράτος άρχισε να εκδίδει ασφαλή πιστοποιητικά με QR code. Πολλά κράτη καθυστερούν στο θέμα του πιστοποιητικού ακριβώς γιατί δεν διαθέτουν πλήρη ψηφιακά συστήματα, την ώρα που η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή δίπλα στο Ισραήλ και στην Εσθονία. 

Τέλος, την προσεχή εβδομάδα πρόκειται να λειτουργήσει η υπηρεσία «Know Your Customer» μέσω του gov.gr, βάσει της οποίας οι πολίτες θα «συστήνουν» τον εαυτό τους ψηφιακά στις τράπεζες. Μέχρι σήμερα, οι κάτοχοι λογαριασμών υποχρεούνται να ανανεώνουν κάθε χρόνο τα στοιχεία τους (ταυτότητα, εκκαθαριστικό και εργασιακή κατάσταση). Από εδώ και στο εξής, ο πολίτης θα μπορεί να δίνει στην τράπεζα το δικαίωμα πρόσβασης σε έναν «κουμπαρά δεδομένων», όπου θα φυλάσσονται τα «χαρτιά» του. Και οι τράπεζες είναι μόνον η αρχή. Σε λίγο καιρό ο πολίτης δεν θα χρειάζεται να κουβαλάει φωτοτυπίες ή να στέλνει αρχεία των στοιχείων του με email στον ιδιωτικό τομέα. Θα αρκεί απλώς να προσφέρει πρόσβαση στην ειδική θύρα δεδομένων.

Oλα αυτά ακολουθούν την επιτυχία των εμβολιασμών. Eνα γιγαντιαίο έργο εκτελείται υποδειγματικά χωρίς καθυστερήσεις και συνωστισμούς. Eνα από τα «κλειδιά» της επιτυχίας είναι ότι στο υπουργείο ανακάλυψαν μια κρίσιμη ομοιότητα των εμβολίων με… το φρέσκο γάλα. Θα δούμε ποια είναι αυτή η ομοιότητα, αλλά ας κοιτάξουμε πρώτα τη μεγάλη εικόνα. «Oλα ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο, όταν έγινε η πρώτη μεγάλη σύσκεψη», λέει ο κ. Πιερρακάκης. Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και οι συνεργάτες του πήραν επάνω τους την υπόθεση. Oπως τονίζουν και οι ίδιοι, για να «τρέξει» το πρόγραμμα προϋποθέτει καθημερινή διυπουργική συνεργασία και είναι κρίσιμη η συμβολή του υπουργού Υγείας Βασίλη Κικίλια, του υπουργού Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και του υφυπουργού υπεύθυνου για την Πολιτική Προστασία Νίκου Χαρδαλιά και ασφαλώς του υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ Ακη Σκέρτσου. Ολοι οι παραπάνω συνεδριάζουν καθημερινά στις 7 το βράδυ μαζί με γενικούς γραμματείς των υπουργείων και ειδικούς συνεργάτες τους και διαμορφώνουν από κοινού τη διαδικασία.

Η δημιουργία όμως του προγράμματος από το μηδέν ήταν ένας πολλαπλός γρίφος. «Ξεκινήσαμε με τρεις αποφάσεις», εξηγεί ο κ. Πιερρακάκης. «Πρώτον, ότι δεν θα ζητήσουμε τίποτα από τον πολίτη, κανένα χαρτί, καμία αίτηση για να κάνει το εμβόλιο. Δεύτερον, ότι δεν θα αναθέσουμε το κλείσιμο των ραντεβού σε call center, γιατί προβλέψαμε ότι κανένα call center δεν μπορεί να αναλάβει τόσο μεγάλο αριθμό κλήσεων – και επιβεβαιωθήκαμε αφού ακόμη και σε πολιτείες των ΗΠΑ που προτίμησαν τα call center οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο. Τρίτον, χτίσαμε επάνω στο πλαίσιο της άυλης συνταγογράφησης που είχαμε ήδη δημιουργήσει μέσα στο 2020». 

Το αποτέλεσμα αυτών των αποφάσεων είναι ότι μέσω της άυλης συνταγογράφησης ο πολίτης κλείνει αμέσως το ραντεβού του. Η «θετική παρενέργεια» είναι ότι η συμμετοχή στην άυλη υπερδιπλασιάστηκε μέσα σε λίγους μήνες από τις 800.000 στο 1,7 εκατ., κάτι που αποτελεί μια τεράστια πρόσθετη «προίκα» ανεξάρτητα από τον εμβολιασμό. Αρκούσαν όμως μόνο τα παραπάνω; «Οχι», απαντά ο κ. Πιερρακάκης. «Η μεγάλη επιτυχία οφείλεται και στη συνεργασία των φαρμακείων. Οι φαρμακοποιοί, καθώς συμμετέχουν στο σύστημα της συνταγογράφησης, είχαν ήδη διαθέσιμη την απαραίτητη υποδομή και έσπευσαν και ανταποκρίθηκαν στις έκτακτες συνθήκες και οι πολίτες μπορούν να κλείνουν το ραντεβού για το εμβόλιο μέσω του φαρμακοποιού τους τον οποίο επιπλέον εμπιστεύονται και συμβουλεύονται αφού διατηρούν προσωπική σχέση». Στην εξίσωση προστέθηκαν τα ΚΕΠ και η ιστοσελίδα gov.gr. Η χρήση του ΑΜΚΑ, που «χτίστηκε» μέσα στο σύστημα, εξασφάλισε το αδιάβλητο της διαδικασίας, αφού ουδείς πλην των προσδιορισμένων ηλικιακών ορίων μπορεί να κλείσει ραντεβού.

Φρέσκα εμβόλια για όλους

Πώς όμως πραγματοποιούνται οι εμβολιασμοί στην ώρα τους χωρίς καθυστέρηση και χωρίς συνωστισμό; Σε αυτό έπαιξαν πολλά ρόλο. Κομμάτι της απάντησης, ωστόσο, είναι ότι στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης σκέφτονται ταυτόχρονα πολιτικά και τεχνικά. Οι συνεργάτες του υπουργού, όπως ο διευθυντής του γραφείου του Κώστας Χαμπίδης, δεν είναι «μάγοι ρουσφετιών», είδος που παραδοσιακά ευδοκιμεί στα υπουργικά γραφεία, αλλά είναι μάλλον «Χάρι Πότερ των αλγορίθμων». Πίσω από την επιτυχία βρίσκονται κάποιοι αλγόριθμοι που δοκίμασαν οι προγραμματιστές του υπουργείου σε ένα περιβάλλον startup που είχαν δημιουργήσει τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο στο κτίριο της Πολιτικής Προστασίας, όπου επιλέχθηκε ως το καταλληλότερο hub για τη συνεργασία στελεχών από πολλά υπουργεία, υπό το συντονισμό του γ.γ. Πρωτοβάθμιας Υγείας Μάριου Θεμιστοκλέους. 

«Μια άλλη κρίσιμη απόφαση ήταν να αναλάβει ο στρατός την επιτήρηση της εφοδιαστικής αλυσίδας από τις φαρμακευτικές αποθήκες μέχρι τα εμβολιαστικά κέντρα, εξασφαλίζοντας έτσι την ασφάλεια και την αξιοπιστία της διαδικασίας», σημειώνει ο κ. Πιερρακάκης. Προσθέτει μάλιστα ότι ένα πρόβλημα που έπρεπε να λυθεί ήταν ότι μόλις κάποια από τα εμβόλια φύγουν από τις αποθήκες για τα εμβολιαστικά κέντρα, πρέπει να γίνουν μέσα σε πέντε ημέρες γιατί μετά λήγουν. Πώς συνδυάζεται ο αριθμός των ραντεβού με τον αριθμό των εμβολίων που φθάνουν στην Ελλάδα κάθε εβδομάδα; Τα στελέχη του υπουργείου αναφέρουν πολλαπλούς αλγορίθμους που αξιοποίησαν για την ανάπτυξη των συστημάτων τους μαζί με την εταιρεία PWC, που είναι ο τεχνικός σύμβουλος της διαδικασίας: από αυτούς των αεροπορικών εταιρειών για το κλείσιμο των ραντεβού μέχρι εκείνους που τα σούπερ μάρκετ χρησιμοποιούν για το φρέσκο γάλα, το οποίο λήγει μέσα σε λίγες ημέρες, όπως και κάποια από τα εμβόλια. Ολα είναι αλγόριθμοι, λοιπόν, και το μέλλον ανήκει σε εκείνους που τους παίζουν στα δάχτυλα.