ΕΛΛΑΔΑ

Μια Ελληνίδα Grande Dame στον... Οίκο Sotheby’s

ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΠΟΥΡΝΑΡΑ

Μεταξωτά υφάσματα και αντικείμενα που κάποτε κοσμούσαν το «παλάτι» της Αργίνης Σαλβάγου, δημοπρατούνται στο Λονδίνο την ερχόμενη εβδομάδα. Εδώ και καιρό τα αντικείμενα αυτά δεν ανήκουν στους απογόνους της.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΑΘΗΝΑΪΚΑ PLUS

Θραύσματα ιστορίας: Την ερχόμενη εβδομάδα, ένας πλειστηριασμός στο Λονδίνο, με αντικείμενα που ανήκαν κάποτε στις συλλογές της Αργίνης Σαλβάγου (1883-1972), φωτίζει την προσωπικότητα μιας πραγματικής grande dame της διασποράς. Η ζωή της θα μπορούσε να αποτελέσει το θέμα μιας γοητευτικής βιογραφίας, μέσα από την οποία θα φωτιζόταν η ελληνική αστική τάξη του 20ού αιώνα, η ισχύς και η καλλιέργεια της ελληνικής κοινότητας της Αιγύπτου, η ανυπόκριτη έγνοια για την πατρίδα, ο αυθεντικός κοσμοπολιτισμός. Η Αργίνη ήταν η κόρη του Εμμανουήλ Μπενάκη και της Βιργινίας Χωρέμη, μικρότερη αδελφή του Αντώνη Μπενάκη και της Πηνελόπης Δέλτα, σύζυγος του βαμβακέμπορου Σαλβάγου.

Εγκατέλειψε την πατρική Αλεξάνδρεια, τελευταία σχεδόν από όλη την παροικία των ξένων, το 1964, όταν ήταν πλέον αδύνατον να ζήσει εκεί. Για πολλές δεκαετίες όμως είχε καταφέρει να συγκεντρώσει αξιοζήλευτες συλλογές κοσμημάτων (ειδικά ιρανικών), γαλλικών επίπλων, φοβερές κινεζικές και γαλλικές πορσελάνες, υφάσματα, κεραμικά ιζνίκ, αρχαία αιγυπτιακή τέχνη. Ως και το σερβίτσιο της Μεγάλης Αικατερίνης είχε αγοράσει.

Είχε άλλωστε κολλήσει το μεράκι τού συλλέγειν από τον αδελφό της Αντώνη. Ζούσε σε ένα μικρό παλάτι στην Αίγυπτο, το οποίο μετά τη φυγή της πουλήθηκε στο ρωσικό Δημόσιο, και σήμερα φιλοξενεί το ρωσικό πνευματικό κέντρο. Δεν υπήρχε κανείς που να είχε διαβεί το κατώφλι του σπιτιού της και να μην εντυπωσιάστηκε από την ομορφιά της οικοδέσποινας (κυρίως τα μεγάλα γκρίζα μάτια της) και την πολυτέλεια του διακόσμου. Μαζί υπήρχε σε όλα μια στάλα χαριτωμένης εκκεντρικότητας: όταν η Αργίνη ταξίδευε στο αγαπημένο της Παρίσι, όπου διατηρούσε σπίτι στον Μεσοπόλεμο, έστελνε πρώτα τη Ρολς Ρόις της με καράβι στη Γαλλία, ώστε να μετακινείται με αυτήν. Αργότερα έπιασε μόνιμη σουίτα στο Hotel Plaza Athenee, όπου είχε τα δικά της έπιπλα σε αποθήκη. Οταν κατέφτανε στην Πόλη του Φωτός, οι υπάλληλοι του ξενοδοχείου τα είχαν ήδη βάλει στη θέση τους.

Μέρος των συλλογών της δόθηκε ως δωρεά στο Μουσείο Μπενάκη. Πολλά κοσμήματά της, λ.χ., τα βρίσκει κανείς στο Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης. Μαζί με τον Αντώνη, τόσο εκείνη όσο και η Πηνελόπη και η Αλεξάνδρα έδωσαν σπουδαία αντικείμενα για να προικίσουν το Μουσείο. Αλλο τμήμα τους πουλήθηκε αναγκαστικά σε δύο δημοπρασίες που έγιναν στα μέσα του ’60 στο περίφημο ξενοδοχείο Σέσιλ στην Αλεξάνδρεια. Με τα χρήματα αυτά έζησε όταν ήρθε στην Ελλάδα, καθώς έχασε την περιουσία της μετά τις εθνικοποιήσεις στην Αίγυπτο.

Την άλλη Τετάρτη δημοπρατείται από τον Οίκο Sotheby’s στο Λονδίνο μια σειρά από αντικείμενα που ανήκαν κάποτε στις συλλογές της αλλά έχουν φύγει εδώ και καιρό από την ιδιοκτησία των Ελλήνων απογόνων της Αργίνης. Ο συγκεκριμένος πλειστηριασμός αφορά την τέχνη από τον ισλαμικό κόσμο με υφάσματα που έχουν παραχθεί σε διάσημα εργαστήρια του οθωμανικού κόσμου κατά τον 16ο και τον 17ο αιώνα. Η Αργίνη είχε μυθιστορηματική ομορφιά. Μέχρι που οι Γάλλοι χρησιμοποίησαν τη μορφή της για να απεικονίσουν τη Μαριάν σε νομίσματα. Αυτό το μπούστο που έγινε τότε, υπάρχει ακόμα και σήμερα στο υπόγειο του Μουσείου Μπενάκη.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ