Τασούλα Καραϊσκάκη ΤΑΣΟΥΛΑ ΚΑΡΑΙΣΚΑΚΗ

Υπόρρητα μπρα ντε φερ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το πόσο εύθραυστες είναι οι ισορροπίες μεταξύ των κρατών, πόσο ευάλωτη είναι η παγκόσμια σταθερότητα, πόσο «ημιτελές» έργο είναι η ειρήνη, αποτυπώνεται και στις χειραψίες - μπρα ντε φερ μεταξύ των αρχηγών κρατών, μικρές «μάχες» με φαινομενικά ισόπαλη έκβαση, καυτά «μηνύματα» μιας στιγμής με έναν αποδέκτη. Στο θυελλώδες παγκόσμιο σκηνικό των πολλαπλών διχασμών και ανταγωνισμών, τείνουν να είναι όχι τύπος ευγενείας, «πρωτόκολλο», μέσο άσκησης γοητείας, ένδειξη σεβασμού, τιμής, συμβιβασμού που σκεπάζει τις αβεβαιότητες, τον απομονωτισμό, τις αντιπαλότητες, αλλά μια αποκαλυπτική της εσώτερης, κρυφίας πλευράς του ηγέτη, επίδειξη ισχύος.

Στην τελευταία σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, ο Ντόναλντ Τραμπ σχεδόν συνέθλιψε το χέρι του Εμανουέλ Μακρόν σε μια χειραψία πολλών δευτερολέπτων, επιχειρώντας να μεταφέρει στο «πουλέν» της ευρωπαϊκής σκηνής, ένα σαφές μήνυμα ανωτερότητας και υπερεξουσίας. Ο Μακρόν δεν «λύγισε», ανταπέδωσε το σφίξιμο, κανένας από τους δύο δεν κατέβασε το βλέμμα. «Η χειραψία μας δεν ήταν αθώα, ήταν μία στιγμή αλήθειας», εξομολογήθηκε στη συνέχεια ο Γάλλος πρόεδρος: «Πρέπει να δείχνουμε ότι δεν θα κάνουμε μικρές παραχωρήσεις, έστω συμβολικές». (Λίγες ημέρες αργότερα, ο Πούτιν, όταν συνάντησε τον Μακρόν στις Βερσαλλίες δίστασε αστειευόμενος να του δώσει το χέρι).

Εχει ιστορικό ο Τραμπ στην προσπάθεια επιβολής μέσω της χειραψίας ή της αποφυγής της. Δεκαεννέα δευτερόλεπτα διήρκεσε η χειραψία που αντάλλαξε με τον Ιάπωνα πρωθυπουργό Σίνζο Αμπε και σχεδόν άλλα τόσα εκείνες με τον Καναδό Τζάστιν Τριντό και με τον Παλαιστίνιο Μαχμούντ Αμπάς. Τη χειραψία με περιφρονητικό τρόπο απέφυγε στη συνάντηση με την Αγκελα Μέρκελ και τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Από τον ελληνικό 5 αι. π.Χ. είναι κίνηση οικεία η χειραψία (στις επιτύμβιες στήλες ο νεκρός χαιρετά τους οικείους του με χειραψία). Στους Μανδαίους της αρχαίας Μεσοποταμίας ήταν ο πιο τιμητικός τρόπος υποδοχής, ενώ στον Μεσαίωνα υπηρετούσε την ανάγκη του πολίτη να δείξει ότι δεν κρατάει όπλο, ότι έχει καλές προθέσεις και ταυτόχρονα να βεβαιωθεί ότι και ο συνομιλητής δεν κρύβει μαχαίρι. Σήμερα, με αυτή τη μικρή δυναμική χειρονομία οι ηγέτες εκφράζουν κάπως και την πολιτική τους ταυτότητα· ο Τραμπ, τον ακροδεξιό λαϊκισμό, τον εμπορικό προστατευτισμό, την ξενοφοβία.

Η τάση επικυριαρχίας φθείρει τη γνώση ότι το άγγιγμα αβροφροσύνης δεν αποτελεί όπλο. Δεν εντείνει τους φόβους για οικονομική αστάθεια, πολεμική ένταση, τρομοκρατία. Δεν δημιουργεί ορύγματα, μόνο επισφραγίζει κοινές αλήθειες.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ