Τασούλα Καραϊσκάκη ΤΑΣΟΥΛΑ ΚΑΡΑΙΣΚΑΚΗ

Αθεράπευτη ψύχωση

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:

Η​​ ψύχωση με τον Αρη, βασισμένη στον μύθο ότι o Κόκκινος Πλανήτης είναι μια άλλη Γη, αλλά χωρίς ασχήμια και πόνο –τον μεγαλύνουμε πάνω από ό,τι είναι ενοχλητικά όμοιο μ’ εμάς- αποδεικνύεται εξόχως ισχυρή. Για δύο και πλέον 24ωρα από τις δημοφιλέστερες ειδήσεις ήταν εκείνη της NASA, ότι σύμφωνα με αδιάσειστα στοιχεία υπάρχουν οργανικές ουσίες στο έδαφός του, που μαζί με την παρουσία μεθανίου στην ατμόσφαιρα αυξάνουν τις πιθανότητες ύπαρξης αρχαίων μικροοργανισμών, άρα ζωής. Κι ας γνωρίζουμε πόσο σύντομη είναι η δική μας ζωή σε σχέση με την (επί δισεκατομμύρια έτη) εξέλιξη των άστρων, πόσο απειροελάχιστη είναι η μεταβολή την οποία μπορούμε εμείς να παρακολουθήσουμε αναλογικά με τη δίψα μας για θαύματα.

Δεν είναι μόνο σήμερα που οι ανακαλύψεις τροφοδοτούν ιστορίες με έντονα στοιχεία μυθοπλασίας. Είχε συμβεί και το 1877, όταν ο διευθυντής του αστεροσκοπείου του Μιλάνου είδε «αρδευτικά έργα», «κανάλια» που ξεκινούσαν από τους πόλους και διαπερνούσαν την επιφάνεια του Κόκκινου Πλανήτη. Στις αυλακώσεις αυτές, οι επιστήμονες της NASA εντόπισαν στις μέρες μας αλμυρό νερό. Και το 1896, όταν ο Ελληνας διευθυντής του Βρετανικού Αστρονομικού Συνδέσμου σχεδίασε χάρτες με 46 κανάλια επί του Αρη, μελέτη που απέσυρε λίγα χρόνια αργότερα.

Σκόρπια δεδομένα από τον Αρη ντύνονται με γήινη ανθρωπομορφική αίγλη –από τις μεγαλύτερες στρεβλώσεις που δημιουργεί ο κοινός νους λόγω της αδυναμίας του να αποδεχθεί την ετερότητα– και υποδαυλίζουν παρειδωλίες (διακρίνω μια μορφή εκεί όπου δεν υπάρχει) και φαντασιώσεις. Ως ντοκουμέντα έχουν παρουσιαστεί εικόνες από την επιφάνεια του Αρη, με γυναικεία μορφή, γιγαντιαίο καβούρι, πυραμίδα, απολιθωμένο ιγκουάνα, γυναικείο άγαλμα, θυμίζοντας το «ανθρώπινο πρόσωπο» – τον αρειανό λόφο που κατέγραψαν το 1970 τα διαστημόπλοια Viking 1 και Viking 2 της NASA· οπτικές απάτες από τα παιχνιδίσματα του φωτός πάνω σε σύννεφα σκόνης ή βράχους. Κάποιοι από αυτούς, λέει ένα επιστημονικό σενάριο, κατά την καταστροφή της ζωής στον Κόκκινο Πλανήτη πριν από 3,5 δισ. χρόνια (όταν αντίθετα άρχισε να εμφανίζεται ζωή στη Γη) εκτοξεύτηκαν στο Διάστημα, κουβαλώντας τη ζήση, μαζί τους, στη Γη.

Ποικιλόμορφο σκηνικό ο Αρης στη λογοτεχνία, στον κινηματογράφο, στην τηλεόραση, στα κόμικς, στα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Από το 1898 που εμφανίζεται ως τόπος προέλευσης εισβολέων στον «Πόλεμο των Κόσμων» του Χ. Τζ. Γουέλς, ή αργότερα ως τόπος ιδανικός για τις περιπέτειες του διαπλανητικού μαχητή Τζον Κάρτερ του Εντγκαρ Ράις Μπάροους (δημιουργός του Ταρζάν), εξακολουθεί να είναι στην επιστημονική φαντασία ένας χώρος γεμάτος αρχαία και νέα μυστήρια, κολάσεις και παραδείσους. Πλήθος ηθοποιοί και άνθρωποι του θεάματος πάτησαν το χώμα του σε ταινίες διάσημων σκηνοθετών (Ρίντλεϊ Σκοτ, Πολ Βερχόφεν, Τζον Κάρπεντερ, Μπράιαν ντε Πάλμα...), από τον Ματ Ντέιμον μέχρι τον Αρνολντ Σβαρτσενέγκερ και από τον Τιμ Ρόμπινς μέχρι τον Αϊς Κιουμπ. «The Martian», «Ολική επαναφορά», «Κόκκινος Πλανήτης», «Αποστολή στον Αρη», «Ghosts of Mars», «Doom» (μεταφορά από το δημοφιλές βιντεοπαιχνίδι), «Τζον Κάρτερ», «Naufragos», «The Last Days on Mars»...

Επιθυμούμε διακαώς να υπάρχει ζωή στον πιο μυστηριώδη και μαγικό πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Η NASA προετοιμάζει επανδρωμένη αποστολή στον Αρη μέσα στη δεκαετία του 2030. Μέχρι τότε θα έχουν δοκιμαστεί η δημιουργία τεχνητού περιβάλλοντος (με θερμοκήπια λαχανικών, μονάδες παραγωγής συνθετικού κρέατος κ.ά.), η μετατροπή του διοξειδίου του άνθρακα της ατμόσφαιρας του Αρη σε οξυγόνο, παρεμβάσεις στην επιφάνεια και στην ατμόσφαιρα του πλανήτη ώστε να προσομοιάσει στη Γη.

Διότι δεν είναι μόνο η φλόγα της εξερεύνησης –η οποία παράγει αδιανόητα άλματα– που ώθησε τον άνθρωπο να νικήσει τη γήινη έλξη. Είναι και το ότι οι ιδέες που υπερσκελίζουν το απτό είναι οι μόνες που μας εξάπτουν. Η ανάγκη φυγής από την ανία του εξηγημένου κάνει το είδος να αναρριχάται μέχρι το τελευταίο σκαλοπάτι στην κλίμακα των ερωτήσεων και ενίοτε –σπάνια ευτυχώς– να βάζει το πόδι στην τελευταία βαθμίδα – του παραλόγου.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ