ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Kαταχραστές του Δημοσίου» πριν, αθώοι τώρα

TΑΣΟΣ ΤΕΛΛΟΓΛΟΥ

Στην υπόθεση των αρμάτων Leopard-2 Hel το κατηγορητήριο της δίκης που αρχίζει στις 25 Ιουνίου έχει συνταχθεί με βάση τους «παλιούς» κώδικες.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η εισαγγελέας στην υπόθεση Siemens κ. Ελένη Σκεπαρνιά είχε αγορεύσει για πολύκροτη υπόθεση στις 15 Απριλίου. Τότε νομική βάση της υπόθεσης ήταν ο νόμος 1608/50 «περί καταχραστών του ελληνικού Δημοσίου» που αποτελούσε έως το τέλος της περασμένης εβδομάδας το πλαίσιο εντός του οποίου εξετάζονταν οι συγκεκριμένες πράξεις των κατηγορουμένων. Στην εν λόγω αγόρευσή της η κ. Σκεπαρνιά ζήτησε να καταδικαστούν 32 από τους 60 κατηγορουμένους της υπόθεσης.

Την περασμένη Δευτέρα, η ίδια συμφώνησε με τους διαδίκους ότι θα  αγορεύσει εκ νέου στις 21 Ιουνίου επί τη βάσει του νέου Ποινικού Κώδικα. Πολλές από τις πράξεις για τις οποίες κατηγορούνται οι υπάλληλοι του ΟΤΕ δεν αξιολογούνται ποινικά, καθώς με βάση τον νέο Ποινικό Κώδικα εκλείπει το αξιόποινο και οι 11 υπάλληλοι του Οργανισμού (σ.σ. όπως και των τραπεζών) δεν θεωρούνται πλέον δημόσιοι υπάλληλοι. Αλλοι 15 κατηγορούμενοι είναι στελέχη της ελληνικής και γερμανικής Siemens.

Και γι’ αυτούς οι πράξεις έχουν –με βάση τον νέο Ποινικό Κώδικα– παραγραφεί εκτός από εκείνους που συνδέονται με την καταβολή χρημάτων στον πρώην υπουργό Τάσο Μαντέλη, καθώς η δωροδοκία πολιτικών προσώπων και δικαστών παραμένει κακούργημα. Από τα στελέχη της Siemens καταδικάστηκε η Η.Γ. στη δίκη του Τάσου Μαντέλη. Ενα διαφορετικό ζήτημα είναι αν τόσο οι κατηγορούμενοι από την πλευρά του ΟΤΕ όσο και εκείνοι από την πλευρά της γερμανικής εταιρείας –ή της ελληνικής θυγατρικής της– μπορούν με βάση τις νέες διατάξεις να καταδικαστούν για νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα.

Αν η υπόθεση του ΟΤΕ αφορά «τον κατά πλάσμα δικαίου δημόσιο ΟΤΕ», ακόμα και με βάση τις παλιές διατάξεις του Ποινικού Κώδικα, εκείνη της σύμβασης για την παραλαβή του συστήματος ασφάλειας συνεχίζεται χωρίς αλλαγές, καθώς οι φορείς της δημόσιας εξουσίας είναι υπάλληλοι της κεντρικής κυβέρνησης. H δίκη αυτή άρχισε στις 8 Οκτωβρίου 2018 στο Εφετείο της Αθήνας και πολλοί από τους κατηγορουμένους είναι και κατηγορούμενοι στη «μεγάλη υπόθεση» της Siemens (σύμβαση 8002 ςανάμεσα στη γερμανική εταιρεία και στον ΟΤΕ).

Αν, καταργουμένου του αξιοποίνου για τους υπαλλήλους του ΟΤΕ, αυτοί οδηγηθούν σε απαλλακτική πρόταση για την κατηγορία της παθητικής δωροδοκίας, ο υπουργός Δικαιοσύνης κ. Μιχάλης Καλογήρου «υπέδειξε ότι μπορεί να υπάρχει ακόμα ο δρόμος της δωροδοκίας ιδιωτικών υπαλλήλων (τέτοιοι θα θεωρούνται πλέον οι υπάλληλοι των ΔΕΚΟ, των τραπεζών και του ΟΤΕ), αδίκημα που ακόμα και αν έχει παραγραφεί, ενεργοποιεί το αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα («ξέπλυμα»). «Αλλά μόνο για αδικήματα δωροδοκίας ιδιωτικών υπαλλήλων που έχουν διαπραχθεί μετά το 2007...», επισημαίνει στην «Κ» ο δικηγόρος Γιώργος Δημήτραινας. Επιπροσθέτως:

• Συνέπειες και από την άποψη του λαμβάνοντος και από την άποψη του δίδοντος θα έχει ο νέος Π.Κ. στην υπόθεση δωροδοκίας του πρώην διευθύνοντος συμβούλου της ΔΕΗ κ. Στέργιου Νέζη. Ο κ. Νέζης δεν θεωρείται πλέον υπάλληλος του Δημοσίου –παρά το γεγονός ότι το Δημόσιο ορίζει τη διοίκηση της εταιρείας και όχι ο ιδιώτης επιχειρηματίας– και άρα το αξιόποινο της πράξης εκλείπει.

• Στη δίκη των καταβολών της εταιρείας ορθοπεδικών Depuy Ελλάς προς ορθοπεδικούς οι δωροδοκίες –επειδή δεν είναι υπουργοί ή δικαστές οι ενεχόμενοι– θεωρούνται πλημμέλημα και πολλές από τις πράξεις έχουν παραγραφεί, καθώς χρονολογούνται στην περίοδο 1999/2000.

• Σοβαρές επιπτώσεις έχει η αλλαγή του Π.Κ. στις υποθέσεις των εξοπλιστικών τόσο για εκείνους που κατέβαλαν «δώρα» όσο και γι’ αυτούς που τα πήραν. Ο νέος Κώδικας σημειώνει ότι εκείνος που δωροδοκεί ενεργητικά, δίνει δηλαδή «δώρο», διώκεται με ελαφρύτερες ποινές. Η λογική του νομοθέτη είναι πως ο εκπρόσωπος της ιδιωτικής εταιρείας δεν έχει τις ίδιες υποχρεώσεις που έχουν οι «φύλακες δημοσίου συμφέροντος». Διαφορετική είναι η περίπτωση της δωροδοκίας για εκείνους που «λαμβάνουν». Εάν παίρνουν «δώρο» για να υπογράψουν σύμβαση, που θα υπεγράφετο ούτως ή άλλως (σ.σ. νόμιμη ενέργεια), θα αντιμετωπίσουν ελαφρύτερες ποινές.

Δεν συμβαίνει, όμως, το ίδιο αν επιλέξουν προμηθευτή που δεν θα επέλεγαν. Αυτό, ωστόσο, δεν συμβαίνει σχεδόν σε καμία σύμβαση εξοπλιστικών, καθώς οι αποφάσεις ήταν κατά κανόνα πολιτικές λέει στην «Κ» εισαγγελικός λειτουργός που έχει δικάσει παρόμοιες υποθέσεις.

Πάντως, ώς το 2008 η δωροδοκία ήταν πλημμέλημα και για τις περιπτώσεις αξιωματούχων που κατηγορούνται τώρα, όπως στην υπόθεση των αρμάτων μάχης Leopard-2 Hel (σ.σ. η δίκη αρχίζει στις 25 Ιουνίου με κατηγορητήριο που έχει συνταχθεί με βάση τους «παλιούς» κώδικες) για να αποδειχθεί η ζημία του Δημοσίου ο παλαιός νόμος επέβαλε βεβαιωμένη άμεση ζημία του Δημοσίου.

• Στις μεγάλες τραπεζικές υποθέσεις που βρίσκονται στο ακροατήριο, οι νέοι κώδικες δεν ανατρέπουν κάτι με εξαίρεση μία υπόθεση. Η υπόθεση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου αφορά απιστία με βάση το άρθρο 390Α, ενώ στην υπόθεση της Proton καταργείται η ποινή των ισοβίων για τον βασικό μέτοχο Λαυρέντη Λαυρεντιάδη, αλλά παραμένουν τα αδικήματα εις βάρος της τράπεζας και των μετόχων της. Το ίδιο ισχύει και για τα τραπεζικά δάνεια σε άλλες επιχειρήσεις, αλλά και για τα δάνεια των κομμάτων στα οποία οι τραπεζικοί υπάλληλοι δεν θεωρούνται πλέον «δημόσιοι» και άρα οι πράξεις τους αφορούν την «απλή» απιστία όπως ορίζεται από τον νόμο χωρίς τις επιβαρυντικές περιστάσεις του ν. 1608/50. Πολλές από αυτές έχουν παραγραφεί.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ