ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

«Εξαιρέσεις» από το γούστο των πολλών

ΜΑΡΩ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ

Γ. Μπουζιάνης, «Γυναίκα στον καθρέφτη» (αριστερά). Μαρία Αναγνωστοπούλου, «Σκόπελος, 1937» (επάνω δεξιά). Μιχάλης Οικονόμου, «Σπίτια με νερά» (κάτω αριστερά). Νίκος Χρονόπουλος, «Κυδώνια» (κάτω δεξιά).

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Μέσα στην τελευταία διετία 60.000 επισκέπτες πέρασαν την είσοδο της Πινακοθήκης και του Κέντρου Τεχνών του Δήμου Αθηναίων, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα την προηγούμενη εβδομάδα ο πρόεδρος του ΟΠΑΝΔΑ Κωνσταντίνος Μπιτζάνης, παρουσιάζοντας τα πεπραγμένα του οργανισμού. Η εικαστική έκθεση που ανακοινώθηκε την ίδια μέρα, και πρόκειται να ανοίξει τις πόρτες της στο κοινό την προσεχή Πέμπτη είναι ένας σοβαρός λόγος για νέες επισκέψεις.

Ο τίτλος της, «Εξαιρέσεις: Οψεις του Εξπρεσιονισμού στην Ελλάδα», δηλώνει σαφώς το περιεχόμενό της. Συγκεντρώνει έργα της συλλογής της Πινακοθήκης Δήμου Αθηναίων από σημαντικές καλλιτεχνικές προσωπικότητες –με κεντρική μορφή τον Γιώργο Μπουζιάνη–, που εκπροσωπούν πράγματι «εξαιρέσεις» ως προς το ακαδημαϊκό κλίμα που επικρατούσε στην ελληνική τέχνη στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα, και τις νεωτερικές τάσεις που χαρακτήριζαν τη γενιά του 1930. Ετσι, στο κτίριο της οδού Μυλλέρου εκτίθενται περίπου 100 έργα που επιλέχθηκαν από τη μεγάλη συλλογή της Δημοτικής Πινακοθήκης, η οποία περιλαμβάνει περίπου 3.600 καταγεγραμμένα έργα. «Ανακαλύπτουμε δε διαρκώς καινούργια, όπως και καλλιτέχνες που δεν γνωρίζαμε την ύπαρξή τους», σχολιάζει στην «Κ» ο καλλιτεχνικός της σύμβουλος Ντένης Ζαχαρόπουλος, επιμελητής της έκθεσης. Συγκρίνει τον πλούτο της με τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης. Αν λάβουμε, μάλιστα, υπόψη μας ότι η δεύτερη εδώ και πολύ καιρό παραμένει κλειστή,  οι «Εξαιρέσεις» αποτελούν μια καλή ευκαιρία να ξανασυναντηθούμε με την ελληνική τέχνη του προηγούμενου αιώνα.

Αλλωστε, ένας από τους σκοπούς της συγκεκριμένης έκθεσης αποτελεί η ανάδειξη της συλλογής που κατέχει ο Δήμος Αθηναίων και η προβολή του ευρύτητας του πνεύματός της. «Η συλλογή της Πινακοθήκης διακρίνεται από αυτονομία και κριτική σκέψη», λέει ο Ντένης Ζαχαρόπουλος. «Βασικός λόγος γι’ αυτό αποτελεί το γεγονός ότι από την ίδρυσή της έδωσε τον λόγο σε σημαντικούς καλλιτέχνες για να προτείνουν και να συγκεντρώσουν τα έργα που την απαρτίζουν. Ας μην ξεχνάμε ότι πρώτος διευθυντής της από το 1914 υπήρξε ο Σταύρος Παπαναγιώτου και τον διαδέχθηκε ο ζωγράφος Σπύρος Παπαλουκάς».

Τα περισσότερα έργα που παρουσιάζονται στις «Εξαιρέσεις» δεν έχουν ποτέ εκτεθεί μέχρι σήμερα στο σύνολό τους, και μόνον τα πιο εμβληματικά έχουμε δει μεμονωμένα. Πρωταγωνιστής είναι ο Γιώργος Μπουζιάνης, που μαζί με τον χαράκτη Γιώργο Οικονομίδη, είναι οι μόνοι που είχαν άμεση σχέση με τις ομάδες του εξπρεσιονισμού στη Γερμανία και στη Γαλλία. Η επιρροή του δημιούργησε έναν κύκλο νεότερων καλλιτεχνών, που βρήκαν μέσα από τα έργα του Οικονόμου και του Τριανταφυλλίδη δρόμους για να τους απομακρύνουν από τις κυρίαρχες τάσεις του παρισινού μοντερνισμού και να ανοιχτούν σε μια πιο ρεαλιστική έκφραση. Πολλοί από αυτούς τους καλλιτέχνες παραμένουν ελάχιστα γνωστοί σε κοινό και κριτικούς, συνιστώντας πράγματι έναν κύκλο εξαιρέσεων τόσο μέσα από το έργο τους, όσο και μέσα από τη στάση ζωής τους. 

«Η σημερινή έκθεση αφορά κυρίως έργα και προσωπικότητες της αρχής του 20ού αιώνα που συμμετείχαν στα προοδευτικά κινήματα και στις καλλιτεχνικές ομάδες της εποχής», σημειώνει ο επιμελητής της έκθεσης Ντένης Ζαχαρόπουλος. «Με το έργο και τη στάση τους κατόρθωσαν να συγκεράσουν τον αισθητικό και καλλιτεχνικό εκσυγχρονισμό με την κοινωνική κριτική, την αναγνώριση της πνευματικής εργασίας και τη διεκδίκηση της ελευθερίας της καλλιτεχνικής έκφρασης μπροστά στις προκαταλήψεις της κοινωνίας και το γούστο της εποχής».

Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, κτίριο Μεταξουργείου. Διάρκεια έκθεσης 27/6/19 - 5/1/20. Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ