Σεραφείμ Κωνσταντινίδης ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Κυβέρνηση που ανέχεται τις ανεξάρτητες αρχές

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οι κυβερνήσεις λαϊκιστών παντού ακολουθούν παρόμοια πρακτική. Δεν ανέχονται ανεξάρτητους θεσμούς που περιορίζουν την (απόλυτη) εξουσία τους και δεν σπεύδουν να ευθυγραμμιστούν με τις επιθυμίες τους.

Οι λαϊκιστές θεωρούν ότι έχουν το προνόμιο να εκφράζουν αυθεντικά τον «λαό» και στο όνομά του μπορούν να κάνουν οτιδήποτε. Κυρίως όμως να διαχειρίζονται την εξουσία χωρίς να περιορίζονται από ενοχλητικούς θεσμούς.

Δεν είναι τυχαίο ότι η προηγούμενη κυβέρνηση θεωρούσε «εσωτερικό εχθρό» τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γ. Στουρνάρα, αλλά ο πρόεδρος Ερντογάν στην Τουρκία ήταν πιο «τυχερός». Απέλυσε με προεδρικό διάταγμα τον διοικητή της κεντρικής τράπεζας χωρίς να ανακοινώσει οποιονδήποτε λόγο. Δεν χρειαζόταν να δικαιολογήσει την απόφασή του. Είναι γνωστές οι επιλογές της προηγούμενης κυβέρνησης να τοποθετήσει έμπιστους σε υψηλές θέσεις της Δικαιοσύνης και υπάκουους ως επικεφαλής των ανεξάρτητων αρχών.

Η σημερινή κυβέρνηση, εκτός από όλα τα άλλα, έχει υποχρέωση να αποκαταστήσει ένα σημαντικό έλλειμμα. Να επαναφέρει την εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη, να αναβαθμίσει τη λειτουργία των ανεξάρτητων αρχών.

Πολλοί νομίζουν ότι όλα αυτά συνιστούν «πολιτικό ζήτημα» και δεν αφορούν την οικονομία. Λάθος. Το μεγάλο και αιώνιο οικονομικό ερώτημα είναι «γιατί κάποιες χώρες αναπτύσσονται κι όχι άλλες» και οι απαντήσεις ήταν διαφορετικές. Κάποιοι είπαν ότι αναπτύσσονται οι χώρες που έχουν πλουτοπαραγωγικές πηγές, αλλά, αν ίσχυε η παραδοχή αυτή, η πιο αναπτυγμένη χώρα του κόσμου θα ήταν η Σαουδική Αραβία. Δεν είναι. Ο Μαρξ θεωρούσε ότι η υπερβάλλουσα εργατική δύναμη δημιουργεί τις προϋποθέσεις ανάπτυξης, γι’ αυτό πίστευε ότι η Ινδία θα αναπτυχθεί γρήγορα τον 19ο αιώνα χάρη στον υπερπληθυσμό της. Δεν έγινε.

Δεν υπάρχει όμως υπανάπτυκτη χώρα στην οποία λειτουργούν οι δημοκρατικοί θεσμοί και η απόλυτη εξουσία της κυβέρνησης περιορίζεται από ανεξάρτητους θεσμούς. Είναι όλες αναπτυγμένες.

Στην Ελλάδα η κατάσταση των ανεξάρτητων αρχών είναι απογοητευτική. Είτε έχουν αλωθεί από κομματικούς εγκάθετους της Αριστερο-Δεξιάς που κυβερνούσε είτε υποβαθμίστηκαν. Να θυμίσουμε ότι υπάρχουν πέντε συνταγματικά κατοχυρωμένες ανεξάρτητες αρχές: η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, η Αρχή Προστασίας του Απορρήτου των Τηλεπικοινωνιών, το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού και ο Συνήγορος του Πολίτη.

Υπάρχουν επίσης οι ανεξάρτητες διοικητικές αρχές που δεν είναι κατοχυρωμένες συνταγματικά. Είναι η Επιτροπή Ανταγωνισμού, η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, η Εθνική Αναλογιστική Αρχή, η Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων, ο Συνήγορος του Καταναλωτή, η Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, το Εθνικό Συμβούλιο Δημόσιας Υγείας, η Αρχή Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση, η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες και της Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας και Ελέγχου των Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης, η Επιτροπή Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων, η Ελληνική Στατιστική Αρχή, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, το Σώμα Φορολογικών Διαιτητών, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων και Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων.

Αλλες από αυτές πρέπει να ενισχυθούν για να ανταποκριθούν στον ρόλο που προκύπτει από την ονομασία τους, μερικές πρέπει να καταργηθούν ή να ενσωματωθούν σε άλλες, και όλες να γίνουν πραγματικά ανεξάρτητες, δραστήριες και αποτελεσματικές. Δύσκολο εγχείρημα η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στη λειτουργία του κράτους και της οικονομίας. Είναι όμως προϋπόθεση για τη μακροχρόνια ανάπτυξη της χώρας.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ