ΒΙΒΛΙΟ

Τρεις γυναίκες διαβάζουν τρεις Εβραίες μητέρες

treis-gynaikes-diavazoyn-treis-evraies-miteres

Με την ενεργό παρουσία της όχι απλώς σε κάποια εθιμοτυπική τελετή, αλλά σε μία από τις ψηφιακά διαθέσιμες παραγωγές του θεσμού, τιμά τα 55α Δημήτρια της Θεσσαλονίκης η Α.Ε. η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου.

Σε μια σπάνια, αν όχι πρωτοφανή, για την Προεδρία της Δημοκρατίας συμβολική κίνηση, η κ. Σακελλαροπούλου, μαζί με τις ηθοποιούς Εφη Σταμούλη και Ρούλα Πατεράκη, συμμετέχει στη βιντεοσκοπημένη ανάγνωση αποσπασμάτων του βιβλίου «Μη με ξεχάσετε» (επιμέλεια Λεόν Σαλτιέλ, εκδ. Αλεξάνδρεια), της οποίας το πρώτο μέρος είναι διαθέσιμο από χθες το βράδυ στην ψηφιακή πλατφόρμα του φεστιβάλ, e-dimitria.gr

Το βιβλίο συγκεντρώνει συλλογές επιστολών που είχαν στείλει τρεις Εβραίες μητέρες από το γκέτο της Θεσσαλονίκης στους γιους τους που είχαν προλάβει να διαφύγουν στην Αθήνα, μερικές εβδομάδες ή και μέρες πριν από την αναχώρησή τους για το Αουσβιτς, αποτυπώνοντας έτσι μια γυναικεία οπτική στους τρόμους και τις αγωνίες της εβραϊκής κοινότητας της πόλης, οπτική που συχνά απουσιάζει από την ιστοριογραφία. 

treis-gynaikes-diavazoyn-treis-evraies-miteres0
Η ΠτΔ Κατερίνα Σακελλαροπούλου μαζί με τις ηθοποιούς Εφη Σταμούλη και Ρούλα Πατεράκη.

Στο πρώτο, διάρκειας 19 λεπτών, μέρος του βίντεο, με τίτλο «Θεσσαλονίκη: Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων», η Πρόεδρος της Δημοκρατίας διαβάζει το προτελευταίο γράμμα που η Νεάμα Καζές (1889-1943) έστειλε στον γιο της, Μωρίς, την Τετάρτη, 3 Φεβρουαρίου 1943. 
«Εσύ, τι τρως;» ακούγεται να ρωτάει η Καζές διά στόματος της κ. Σακελλαροπούλου. «Σου δίνουνε πράγματα από το συσσίτιο; Εδώ δεν έχουν θέσει ακόμα σε ισχύ αυτόν τον νόμο. Προσευχόμαστε στον θεό, ο πόλεμος να τελειώσει σύντομα και να το ξεπεράσουμε. (…) Περιμένω εδώ και καιρό το μακρύ γράμμα που μου υποσχέθηκες. Οταν λάβω αυτό το γράμμα, θα νιώθω μία ή δύο μέρες μαζί σου. Επειτα η όψη σου αρχίζει να απομακρύνεται και νιώθω αρκετά μακριά από σένα, γιε μου». 

Στα υπόλοιπα δύο μέρη της δραματοποιημένης ανάγνωσης, που θα μεταδοθούν στις 19 και 25 Οκτωβρίου, η κ. Σακελλαροπούλου θα διαβάσει δύο ακόμα γράμματα της Νεάμα Καζές, από τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του ’43, όταν τα τρένα του θανάτου είχαν πλέον αρχίσει να αναχωρούν από τον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό για το στρατόπεδο Αουσβιτς-Μπίργκεναου. 

Η Εφη Σταμούλη και η Ρούλα Πατεράκη διαβάζουν αντίστοιχα επιστολές της Σάρας Σαλτιέλ (1902-1943) και της Ματίλντας Μπαρούχ (1883-1943), οι οποίες, απευθυνόμενες επίσης στους γιους τους, αναφέρονται αρχικά σε μια υποφερτή καθημερινότητα και έπειτα σε οικείους και γνωστούς που «έφυγαν για τα έργα μαζί με άλλους 600», στον φόβο «να αντέξουμε αυτά που μας περιμένουν», στην ελπίδα «ότι μια μέρα θα συναντηθούμε».

Το βίντεο, σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Αποστολόπουλου, ολοκληρώνεται με τον ηθοποιό Κωνσταντίνο Ασπιώτη να διαβάζει ένα απόσπασμα από το μονόπρακτο «Η πόλη» της Λούλας Αναγνωστάκη, ενώ υπεύθυνη για τη μουσική επένδυση είναι η σοπράνο Μαριάντζελα Χατζησταματίου, που μαζί με το φωνητικό σύνολο Contradiction Ensemble και άλλους τέσσερις μουσικούς ερμηνεύουν σεφαραδίτικα τραγούδια.