ΒΙΒΛΙΟ

Σήμα κινδύνου από ένα αιωνόβιο βιβλιοπωλείο

Σήμα κινδύνου από ένα αιωνόβιο βιβλιοπωλείο

Αν ήταν άνθρωπος, θα μετρούσε 93 χρόνια ζωής και ίσως περίμενε το τέλος με ικανοποίηση, έχοντας αντιμετωπίσει κρίσεις, συρράξεις και ό,τι άλλο συμβαίνει σε έναν αιώνα. Ωστόσο, είναι το ιστορικό βιβλιοπωλείο The Strand της Νέας Υόρκης και επιθυμεί να ζήσει αρκετά χρόνια ακόμα. Την Παρασκευή, η ιδιοκτήτρια και εγγονή του ιδρυτή του, η Νάνσι Μπας Γουάιντεν, ζήτησε μέσω των social media τη βοήθεια του αναγνωστικού κοινού και η ανταπόκριση ήταν τέτοια, ώστε μέσα στο Σαββατοκύριακο οι ηλεκτρονικές παραγγελίες απέφεραν στην επιχείρηση κέρδη 200.000 δολαρίων. «Πώς να μην αγαπώ το βιβλιόφιλο κοινό μας», δήλωσε η Μπας στην Washington Post, «όταν προσφέρει τόση βοήθεια; Στα αλήθεια, δεν νομίζω ότι είμαστε απλώς ένα βιβλιοπωλείο, αλλά ένας χώρος ανακαλύψεων, ένα κέντρο της κοινότητας». 

Η ιστορία του ξεκινάει το 1927, όταν ο Μπέντζαμιν Μπας, ένας Λιθουανός εμιγκρές, δοκίμασε να ασκήσει ένα επάγγελμα που αφθονούσε στην 4η λεωφόρο του Μανχάταν, αλλά τον γοήτευε: το επάγγελμα του βιβλιοπώλη. Με 300 δολάρια στην τσέπη και άλλα τόσα δανεικά, άνοιξε το Strand και για ένα διάστημα κοιμόταν εκεί, σε ένα ράντζο. Επιβίωσε του Κραχ και του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου με τη βοήθεια ενός μεγάλου κύκλου επαφών, αλλά και επειδή ο ιδιοκτήτης του ακινήτου κρατούσε χαμηλά το νοίκι. Αργότερα εργάστηκαν εκεί η Πάτι Σμιθ, ο Τομ Βερλέν και ο Σαμ Σέπαρντ. Μετά τον θάνατο του Μπας το 1978, ο γιος του, Φρεντ, ανέλαβε την επιχείρηση, τη μετέφερε στη γωνία 12ης οδού και Μπρόντγουεϊ, την επέκτεινε κατά δύο ορόφους, μέχρι που το 1996 αγόρασε ολόκληρο το κτίριο. Τα βιβλία του Strand, καινούργια και μεταχειρισμένα, ήταν τόσα, που σύμφωνα με ένα σλόγκαν, τοποθετημένα στη σειρά, ξεπερνούσαν τα 23 μίλια. 

Τις τεκτονικές αλλαγές που επέφεραν τα e-books και φυσικά η Amazon τις διαχειρίστηκε από τη θέση της μάνατζερ η κόρη του Φρεντ, Νάνσι. Πολύ πριν αναλάβει τον πλήρη έλεγχο του βιβλιοπωλείου το 2018, το αγαπητό Strand είχε εμφανιστεί σε σειρές όπως το «Sex & the City», ταινίες σαν τον «Απρόσκλητο επισκέπτη» κ.α. Πρόσφατα, ωστόσο, η Μπας απέλυσε 188 εργαζομένους, άνοιξε ένα ακόμα κατάστημα βάσει παλαιότερης συμφωνίας και αγόρασε μετοχές εταιρειών ταχυμεταφοράς αλλά και της Amazon. Κάποιοι της απέδωσαν κακοδιαχείριση και θύμισαν τον γάμο της με τον γερουσιαστή Ρον Γουάιντεν. Η ίδια, στην πρώτη της έκκληση για βοήθεια, είχε επισημάνει ότι το Strand είναι το μόνο από τα 48 βιβλιοπωλεία της 4ης λεωφόρου που επιβίωσε, προσθέτοντας κάτι προφανές για συνθήκες πανδημίας: «Ποτέ δεν φανταζόμουν», έγραφε, «ότι θα χρειαζόταν να απευθυνθώ σε φίλους και αφοσιωμένους πελάτες για βοήθεια».