ΑΤΖΕΝΤΑ

Ματιές στον κόσμο

frick-2

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
O έρωτας της Δύσης για την πορσελάνη

Σε ένα από τα ωραιότερα μουσεία της Νέας Υόρκης, το The Frick Collection, παρουσιάζεται μια έκθεση που ενώ μοιάζει πολύ ειδική, έρχεται να μας μιλήσει για ένα πολύ ενδιαφέρον κεφάλαιο της Δύσης: τον έρωτα για την ασιατική πορσελάνη και την προσπάθεια παραγωγής πορσελάνης στην Ευρώπη. Η έκθεση παρουσιάζει τη συλλογή του Χένρι Χ. Αρνχολντ (1921-2018), ο οποίος είχε εμμονή για τις περίφημες γερμανικές πορσελάνες Meissen και εμμέσως ακολουθούσε την αντίστοιχη μανία του Αυγούστου Β΄ (1670-1733), πρίγκιπα της Σαξονίας και μετέπειτα βασιλιά της Πολωνίας. Στο μουσείο έχει στηθεί αυτούσια η συλλογή σαν μία εγκατάσταση, σαν έναν αυθύπαρκτο κόσμο, χωρισμένο κατά χρώματα, όπως ακριβώς είχε επιθυμήσει την έκθεση των διακοσμητικών και χρηστικών αντικειμένων ο ίδιος ο Χένρι Χ. Αρνχολντ. Και ενώ ο επισκέπτης περιηγείται ένα σύνολο μοναδικών έργων τέχνης, έρχονται εμμέσως οι πληροφορίες και γεννώνται οι σκέψεις για την κοινωνία του 1700 στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη, την ανάπτυξη της τεχνολογίας, το ενδιαφέρον για τον εξωτισμό και την ώθηση που έδινε σε νέα συλλεκτικά ενδιαφέροντα η ίδια η καλλιτεχνική δημιουργία, κυρίως στον 18ο αιώνα. Ηταν μια κρίσιμη καμπή στην ιστορία της Δύσης καθώς βάδιζε προς τη δημιουργία της αστικής κοινωνίας και του υλικού πολιτισμού. Ηδη, από τον 17ο αιώνα, και κυρίως μέσα από τους εμπορικούς δρόμους που άνοιξαν οι Ολλανδοί στην Απω Ανατολή, είχε εκπαιδευθεί μια μερίδα πλουσίων αστών και ηγεμόνων στην αποθέωση της κινεζικής πορσελάνης. Οι πορσελάνες Meissen γεννήθηκαν το 1707 έπειτα από χρόνια δοκιμών και πειραματισμών. Ηταν επιθυμία του Αυγούστου Β΄, ο οποίος είχε ερωτευθεί την πορσελάνη της Ανατολής και επεδίωκε να βρει την τεχνική και την τεχνολογία για να αρχίσει η ευρωπαϊκή παραγωγή. Οι πορσελάνες Meissen, με σήμα το διπλό ξίφος, βρίσκονται ακόμη στην κορυφή της ποιότητας. Ηταν και το συλλεκτικό αντικείμενο του Χένρι Χ. Αρνχολντ, ο οποίος μέσω του ιδρύματός του, πριν από δέκα χρόνια, δώρισε τη συλλογή του στο Frick. Η έκθεση προχωράει σε μια εκ παραλλήλου προσέγγιση του γούστου και της συλλεκτικής μανίας του Αρνχολντ και του Αυγούστου Β΄. Ο πρώτος αγωνιζόταν να εντοπίσει πρωτότυπα κομμάτια που ο ίδιος ο μονάρχης είχε παραγγείλει στις αρχές του 18ου αιώνα. Η δωρεά του Χένρι Χ. Αρνχολντ περιελάμβανε εκτός από τα έργα της συλλογής του και τη δημιουργία της Portico Gallery, όπου φιλοξενείται η έκθεση. 

ΛΟΝΔΙΝΟ
Λαϊκός κουμπαράς

maties-ston-kosmo0
THE NATIONAL GALLERY 

Ενα αριστούργημα του ιταλικού μπαρόκ είναι ο πίνακας «Η εύρεση του Μωυσή», έργο του Οράτιο Τζεντιλέσκι, για τον οποίον η Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου έχει αρχίσει εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων προκειμένου να το κρατήσει στις συλλογές της. Το έργο φιλοτεχνήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1630 για τη βασίλισσα Ενριέττα Μαρία, λίγα χρόνια αφότου ο Τζεντιλέσκι είχε προσκληθεί στην αυλή του Καρόλου Α΄. Mία ακόμη εκδοχή του έργου υπάρχει στο Πράδο. 

ΟΞΦΟΡΔΗ
Ο κόσμος του Φίλιπ Γκάστον

maties-ston-kosmo1
ASHMOLEAN

Το μεγάλο μουσείο της Οξφόρδης, το Ashmolean, μας γνωρίζει την άλλη πλευρά του Αμερικανού ζωγράφου Φίλιπ Γκάστον (1913-1980), ο οποίος ήταν και αυτός εκπρόσωπος του ισχυρού μεταπολεμικού ρεύματος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού. Η έκθεση όμως μας δείχνει τον σκιτσογράφο Φίλιπ Γκάστον, με την παραστατική και σαρκαστική γραφή του. Η στροφή αυτή φανερώνει τα βαθιά πνευματικά του ενδιαφέροντα, την αγάπη του για την ιστορία της τέχνης και τις πλατιές επιρροές του. 

ΒΑΡΣΟΒΙΑ
Σαράντα χρόνια τέχνης

maties-ston-kosmo2
LODZ KALISKA

Η καλλιτεχνική ομάδα Ουτζ Καλίσκα (Lodz Kaliska) γεννήθηκε το 1979 με τη σύμπραξη μερικών φίλων εικαστικών φωτογράφων, που σταδιακά σατίρισαν, προκάλεσαν και αυτοσαρκάστηκαν μέσα από διαρκείς επαναγραφές συμβόλων της κοινωνίας και ιερών έργων τέχνης. Αυτήν την περίοδο στη Βαρσοβία, στην γκαλερί Leica 6×7, παρουσιάζεται έκθεση αφιερωμένη στη 40χρονη επέτειο της ομάδας με μερικά από τα πιο αντιπροσωπευτικά έργα της. Διάρκεια έως 19 Ιανουαρίου. 

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
Στα ίχνη του Χουντίνι

maties-ston-kosmo3
ANNA WATTS/ NY TIMES

Διευθυντής του Μουσείου Χουντίνι στη Νέα Υόρκη είναι ο Ρέιτζον Λιντς, ο οποίος είναι και ο ίδιος μάγος με παραστάσεις εμπνεόμενες από τους θρύλους των αρχών του εικοστού αιώνα. Το μουσείο εξιστορεί την εκπληκτική πορεία τού ουγγρικής καταγωγής μάγου Χάρι Χουντίνι (1874-1926), που κατέκτησε το παγκόσμιο κοινό με το ταλέντο και την ευφυΐα του. Σήμερα, το Μουσείο Χουντίνι είναι τόπος επίσκεψης όσων μαγεύονται ακόμη από την προσωπικότητά του. 

ΣΑΝ ΦΡΑΝΣΙΣΚΟ
Ειρηνικός Ωκεανός

maties-ston-kosmo4
MUSEES HAUTE-SAONE

Ως Μαορί της Νέας Ζηλανδίας, η 55χρονη καλλιτέχνις Λίζα Ρεϊχάνα προχωράει ένα μεγάλο πρότζεκτ για τον Ειρηνικό. Ενα εντυπωσιακό βίντεο, αποτέλεσμα αυτού του προβληματισμού, προβάλλεται ως αυτόνομο έργο τέχνης στο Μουσείο de Young του Σαν Φρανσίσκο. Εμπνέεται από το μείζον έργο των αρχών του 19ου αιώνα για τους ιθαγενείς των νήσων του Ειρηνικού, όπως το είχε δει ο Γάλλος ζωγράφος Ζαν-Γκαμπριέλ Σαρβέ, εμπνεόμενος με τη σειρά του από τα ταξίδια του Τζέιμς Κουκ.