ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Μύθοι της βαθιάς Αμερικής

mythoi-tis-vathias-amerikis-2169689

Στις αρχές της δεκαετίας του ’30 στην Αμερική, στις μεσοδυτικές πολιτείες, έδρασαν παράνομοι ιδιαιτέρως αγαπητοί στο Χόλιγουντ: το διάσημο ζευγάρι ληστών Κλάιντ Μπάροoυ – Μπόνι Πάρκερ, ο Μπέιμπι Φέις Νέλσον, ο Τζον Ντίλιντζερ, που απέκτησε φήμη σαν και αυτή του Τζέσε Τζέιμς. Oλοι τους υπήρξαν πυλώνες της γκανγκστερικής περιπέτειας, η μυθολογία της οποίας στοιχειώνει σήμερα λειτουργικά το «Πάση θυσία» (Hell or High Water). Πρόκειται για την πρώτη χολιγουντιανή ταινία του Βρετανού σκηνοθέτη Ντέιβιντ Μακένζι («Γροθιές στους τοίχους»).

Οι ήρωες του Μακένζι δεν είναι υπαρκτοί, όπως οι παραπάνω μύθοι του υποκόσμου, ταιριάζουν απόλυτα όμως σε μια μυθοπλασία, που ανανεώνει την γκανγκστερική ταινία για να την κάνει καθρέφτη ενός κοινωνικού δράματος που βιώνεται σήμερα σε περιοχές της βαθιάς Αμερικής.

Σε ό,τι αφορά το κάδρο και την ατμόσφαιρα της ταινίας, ο Μακένζι πήγε ακόμη πιο πίσω, στη μυθολογία της Αγριας Δύσης και στον λυρισμό του γουέστερν, στον οποίο έδωσε ελεγειακή χροιά.

Η ζωή στο δυτικό Τέξας

Δύο αταίριαστα ζευγάρια ηρώων δεσπόζουν στο καλογραμμένο σενάριο του Τέιλορ Σέρινταν («Sicario»). Στον βασικό δραματουργικό κύκλο του (όπου βρίσκεται και ο μοχλός της μυθοπλασίας: η εναντίωση, ηθική και έμπρακτη, στην απληστία των τραπεζών) αντικρίζουμε δύο αδέλφια, τον «κακό» Τάνερ και τον «καλό» Τόμπι, σημερινούς έκπτωτους από τη Γη της Επαγγελίας. Ο Τάνερ μπαινοβγαίνει στη φυλακή. Ο Τόμπι, χωρισμένος πατέρας δύο αγοριών, είναι καταχρεωμένος στις τράπεζες και κινδυνεύει να χάσει το ράντσο του.

Απελπισμένος θα ζητήσει βοήθεια από τον Τάνερ, που είναι εξπέρ στις ληστείες. Το πρώτο βήμα για τη επανένωση της διαλυμένης λευκής αμερικανικής οικογένειας μόλις έγινε.

Σε διακριτική απόσταση από την γκανγκστερική περιπέτεια τύπου «Μπόνι και Κλάιντ», στην οποία πρωταγωνιστούν τα δύο αδέλφια, βρίσκεται ο δεύτερος δραματουργικός κύκλος της ταινίας. Και εδώ συναντάμε ένα αταίριαστο ζευγάρι: τον Τεξανό ρέιντζερ Μάρκους, ο οποίος μετράει ημέρες μέχρι τη σύνταξη, και τον βοηθό του, τον μιγά Αλμπέρτο, ο οποίος κατάγεται από τους Κομάντσι. Αναχρονιστικοί ήρωες και οι δύο, είναι διαρκώς σε ένταση λόγω του ρατσιστικού χιούμορ του Μάρκους.

Οι ληστείες σε μικρά υποκαταστήματα τραπεζών διαδέχονται η μία την άλλη και ο Μάρκους με τον Αλμπέρτο σπεύδουν κάθε φορά στον τόπο του εγκλήματος. Ταυτόχρονα, ο Τέιλορ και ο Μακένζι κοιτάζουν από τα μέσα την γκανγκστερική περιπέτεια, αλλά και το γουέστερν, σμιλεύοντας πειστικούς χαρακτήρες ή περιγράφοντας κωμοπόλεις που τείνουν να γίνουν πόλεις-φαντάσματα.

Στο σημείο τομής των δύο δραματουργικών κύκλων (όπου συντελείται η κάθαρση με τρόπο που θυμίζει γουέστερν αλλά και γκαγκστερικές περιπέτειες όπως «Ο δραπέτης της Σιέρα») γίνεται ένα δεύτερο, μετέωρο βήμα για την επανένωση της λευκής οικογένειας. Ενας μελαγχολικός πατέρας κι ένας χαμένος γιος θα αφήσουν ανοικτό το τέλος της ταινίας. Πρεμιέρα στις 19/1.

Το βαρόμετρο της εβδομάδας

Στον «Εμποράκο», ο Ιρανός σκηνοθέτης Ασγκάρ Φαραντί («Παρελθόν», «Ενας χωρισμός») εμπνέεται από το κλασικό έργο του Αρθουρ Μίλερ «Ο θάνατος του εμποράκου». Στη σύγχρονη Τεχεράνη, ο Εμάντ και η Ράνα, άνθρωποι του θεάτρου, ανεβάζουν το έργο του Μίλερ.

Παράλληλα μετακομίζουν από το διαμέρισμά τους, που έχει υποστεί σοβαρές ρωγμές. «Το έργο προσφέρεται για πολλές ερμηνείες. Η πιο σημαντική διάστασή του είναι η κριτική ματιά σε μια ιστορική περίοδο της Αμερικής κατά την οποία καταστράφηκε μια κοινωνική τάξη. Η κοινωνική κριτική, που βρίσκεται στην καρδιά του έργου, ισχύει και για τη χώρα μου σήμερα. Μια άλλη διάσταση του έργου είναι η πολυπλοκότητα των σχέσεων μέσα στην ίδια οικογένεια. Στη σκηνή, ο Εμάντ και η Ράνα υποδύονται τους ρόλους του εμποράκου και της συζύγου του. Στη ζωή, θα έρθουν αντιμέτωποι με τον εμποράκο και την οικογένειά του και θα πρέπει να αποφασίσουν τη μοίρα του», λέει ο Φαραντί.

Ο «Νόμος της νύχτας» είναι φλύαρη ταινία εποχής με σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή τον Μπεν Αφλεκ. Ο πήχυς τοποθετήθηκε ψηλά (το μυθιστόρημα του Ντένις Λεχέιν λειτούργησε ως βάθρο), το αποτέλεσμα όμως δεν δικαίωσε τον Αμερικανό ηθοποιό, που έχει υπογράψει καλές ταινίες ως σκηνοθέτης. Στη Βοστώνη της δεκαετίας του ’20, ο Τζο Κάφλιν, γιος Ιρλανδού αστυνόμου που έχει πάρει τον στραβό δρόμο και έχει μπλέξει με τον υπόκοσμο, μπαίνει στη φυλακή. Οταν αποφυλακίζεται, εκμεταλλεύεται τις αντιθέσεις μεταξύ των μαφιόζων και εξελίσσεται σε βαρώνο της διακίνησης παράνομου αλκοόλ. Γκανγκστερικό δράμα και μελόδραμα σμίγουν αδιάφορα.