ΑΚΙΝΗΤΑ

Επενδυτικό σοκ στην οικοδομή προκαλεί το «Εξοικονομώ – Αυτονομώ»

ependytiko-sok-stin-oikodomi-prokalei-to-exoikonomo-aytonomo-561191653

Με ένα θετικό επενδυτικό σοκ μοιάζει για τον κλάδο της οικοδομής και των σχετιζόμενων με αυτή κλάδων το νέο, διευρυμένο πρόγραμμα «Εξοικονομώ – Αυτονομώ», το οποίο ξεκινάει σήμερα από την Περιφέρεια Ηπείρου και θα επεκταθεί σταδιακά σε όλη τη χώρα τις επόμενες εβδομάδες. Το πρόγραμμα προβλέπει την επιδότηση παρεμβάσεων αναβάθμισης των υφιστάμενων κατοικιών κατά το ποσό των 900 εκατ. ευρώ, ενώ σε ορίζοντα τριετίας, με τη συνδρομή και του Ταμείου Ανάκαμψης, προβλέπεται να «πέσουν» στην αγορά 3 δισ. ευρώ μόνο με τη μορφή επιδοτήσεων.

Ουσιαστικά η οικονομική επίδραση του προγράμματος είναι τεράστια, καθώς ισοδυναμεί με τον άμεσο διπλασιασμό των ετήσιων επενδύσεων σε κατοικίες. Με βάση τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), την τριετία 2016-2018 οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου σε κατοικίες ανήλθαν σε 3,6 δισ. ευρώ. Συγκεκριμένα, το 2016 επενδύθηκε 1,17 δισ. ευρώ, το 2017, 1,09 δισ. ευρώ και το 2018, 1,34 δισ. ευρώ, ενώ για το 2019 τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ φαίνεται πως κάνουν λόγο για εφάμιλλο ύψος επενδύσεων με το 2018, δηλαδή πέριξ του 1,3-1,4 δισ. ευρώ. Με δεδομένο λοιπόν ότι το πρόγραμμα «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» αναμένεται να αφορά ετήσιο ύψος επιδοτήσεων της τάξεως του 1 δισ. ευρώ, είναι εμφανές το άμεσο όφελος στην οικοδομή.

Μάλιστα, όπως σημειώνουν υπηρεσιακοί παράγοντες του υπ. Ενέργειας, όπως η γενική γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Αλεξάνδρα Σδούκου, ο κύκλος εργασιών που θα δημιουργηθεί μόνο κατά τον πρώτο χρόνο του νέου προγράμματος υπολογίζεται σε 1,5 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με την ίδια, στο πρόγραμμα που θα αρχίσει να «τρέχει» από σήμερα (14 Δεκεμβρίου θα ξεκινήσει το πρόγραμμα και στην Αττική) αναμένεται να ενταχθούν 60.000 κατοικίες. Το μέγεθος αυτό μάλιστα πρόκειται να είναι ετήσιο, καθώς απώτερος στόχος, όπως ανέφερε εντός της εβδομάδας και ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, είναι να αναβαθμιστούν συνολικά 600.000 κατοικίες και κτίρια μέχρι το τέλος της δεκαετίας, με τη συνδρομή και των κεφαλαίων που θα εισρεύσουν στη χώρα μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Το μέγεθος αυτό ισοδυναμεί με το 15% του συνόλου των κτιρίων της χώρας.

Αλλωστε και η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει την ενεργειακή αναβάθμιση των υφιστάμενων κτιρίων στον πυρήνα των δράσεων που θα χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης. Αυτός είναι και ο λόγος που το πρόγραμμα «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» θα είναι το πρώτο που θα χρηματοδοτηθεί από το νέο αυτό εργαλείο ανάπτυξης το οποίο δημιουργείται για την έξοδο από την κρίση που προκάλεσε η πανδημία.

Για να αντιληφθεί κανείς τον βαθμό της οικονομικής επίδρασης του προγράμματος στην οικοδομή, αρκεί να υπολογίσει ότι το ποσό των 3 δισ. ευρώ που είναι οι επιδοτήσεις σε βάθος τριετίας ισοδυναμεί με την ανέγερση 20.000 νεόδμητων διαμερισμάτων μεγέθους 100 τ.μ. έκαστο. Η αναλογία αυτή προκύπτει λαμβάνοντας υπόψη μια εκτίμηση κόστους κατασκευής της τάξεως των 1.500 ευρώ/τ.μ. ανά ακίνητο (μαζί με την αγορά του οικοπέδου). Ετσι, σε συνδυασμό και με την προσδοκώμενη ανάκαμψη της ζήτησης στην αγορά κατοικίας, η οποία θα σημάνει και την εν γένει τόνωση της οικοδομικής δραστηριότητας, υπάρχει αισιοδοξία ότι η οικοδομή θα μπορέσει να λειτουργήσει ως βασικός στυλοβάτης της προσπάθειας ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας το συντομότερο δυνατόν. Προς την κατεύθυνση αυτή συνηγορεί και ο όγκος των οικοδομικών αδειών που συνεχίζουν να εκδίδονται κατά τη διάρκεια του 2020, καθώς αρκετοί κατασκευαστές σπεύδουν να δημιουργήσουν «απόθεμα» αδειών λόγω της ισχύος της αναστολής ΦΠΑ για όσες άδειες εκδοθούν έως το τέλος του 2022.

Eως 85% το ποσοστό επιδότησης 

ependytiko-sok-stin-oikodomi-prokalei-to-exoikonomo-aytonomo0
Με βάση και τις ενεργειακές επιθεωρήσεις που έγιναν την περίοδο 2011-2019, το 96% των κτιρίων ανά την Ελλάδα κατατάσσεται στις χαμηλότερες κατηγορίες με βάση την ενεργειακή απόδοση.

Η πολύ υψηλή ζήτηση που καταγράφεται κάθε φορά που «τρέχει» ένα πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας για κτίρια εδράζεται στο γεγονός ότι ένα πολύ σημαντικό ποσοστό ακινήτων της χώρας είναι ενεργοβόρο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας απογραφής, το 55% των κατοικιών της χώρας έχει κατασκευαστεί πριν από το 1980, δηλαδή είναι ηλικίας άνω των 40 ετών και ταυτόχρονα δεν διαθέτει κανενός είδους μόνωση, είτε εξωτερική είτε εσωτερική.

Με βάση και τις ενεργειακές επιθεωρήσεις που έγιναν την περίοδο 2011-2019, το 96% των κτιρίων ανά την Ελλάδα κατατάσσεται στις χαμηλότερες κατηγορίες με βάση την ενεργειακή απόδοση. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 83,82% των κτιρίων που έχουν κατασκευαστεί πριν από το έτος 1980 είναι κατηγορίας Η (η χαμηλότερη), σύμφωνα με τα πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης που είχαν εκδοθεί έως το έτος 2014 (στοιχεία ΥΠΕΚΑ), ενώ τα κτίρια που κατασκευάστηκαν τις επόμενες τρεις δεκαετίες ήταν σε μεγάλο ποσοστό κατηγορίας Γ ή Δ. Ταυτόχρονα, λόγω της οικονομικής κρίσης, ο αριθμός των κατοικιών που κατασκευάστηκαν μετά το 2010 δεν ξεπερνά το 1,5% του συνολικού αποθέματος.

Το νέο πρόγραμμα απευθύνεται στην συντριπτική πλειονότητα των ιδιοκτητών, καθώς δικαιούχοι είναι σχεδόν όλοι, μιας και έχει ουσιαστικά καταργηθεί το κριτήριο του εισοδήματος που υπήρχε σε προηγούμενες ανάλογες δράσεις. Συγκεκριμένα, πλέον το όριο για οικογενειακό εισόδημα ανέρχεται σε 120.000 ευρώ, από 35.000-45.000 ευρώ που ήταν στο παρελθόν. Ταυτόχρονα, το ύψος της επιδότησης μπορεί να αγγίξει ακόμα και το 85% του κόστους της επένδυσης (ή το 95% αν το ακίνητο βρίσκεται σε κάποιον από τους νομούς όπου προωθείται η απολιγνιτοποίηση). Το ανώτατο όριο της επιδότησης διαμορφώνεται σε 50.000 ευρώ.

Οσον αφορά τις επιλέξιμες παρεμβάσεις, αυτές αφορούν τις ήδη δημοφιλείς, όπως μονώσεις, ενεργειακά κουφώματα, αναβάθμιση του συστήματος θέρμανσης – ψύξης κ.λπ., αλλά πλέον έχουν εμπλουτιστεί ακόμα περισσότερο, περιλαμβάνοντας και τη δυνατότητα επιδότησης για την ενεργειακή αυτονόμηση του κτιρίου μέσω εγκατάστασης συστημάτων ΑΠΕ (π.χ. φωτοβολταϊκό σύστημα) ή αποθήκευσης ενέργειας. Επίσης, επιχορηγείται και η τοποθέτηση υποδομής για τη φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων, συστήματος έξυπνου φωτισμού και απομακρυσμένου ελέγχου του συστήματος θέρμανσης – ψύξης, ακόμα και η αναβάθμιση του ανελκυστήρα.

Βελτίωση υπάρχει επίσης και σε ζητήματα γραφειοκρατίας που οδήγησαν σε πολυετείς καθυστερήσεις την αποδέσμευση κεφαλαίων σε προηγούμενους κύκλους των προγραμμάτων. Για παράδειγμα, το απαραίτητο πιστοποιητικό που χορηγούν οι πολεοδομίες για την υποβολή αίτησης υπαγωγής στο πρόγραμμα (βεβαίωση νομίμως εκδοθείσας οικοδομικής άδειας ή βεβαίωση τακτοποίησης αυθαιρέτου) δεν είναι υποχρεωτικό να συμπεριληφθεί στην παρούσα φάση του προγράμματος. Μπορεί να αντικατασταθεί από μια υπεύθυνη δήλωση που να ενημερώνει ότι θα γίνει σχετική αλλαγή στο πληροφοριακό σύστημα. Πάντως, η σχετική βεβαίωση παραμένει εκ των υποχρεωτικών προϋποθέσεων για την υπαγωγή στο πρόγραμμα, απλώς όχι από την αρχή.

Το θετικότερο πάντως είναι ότι όσοι ενδιαφερόμενοι δεν προλάβουν ή δεν κατορθώσουν να ενταχθούν στον τρέχοντα κύκλο του προγράμματος θα μπορέσουν να το πράξουν σε μελλοντικό στάδιο, καθώς θα υπάρχει συνεχής ροή κεφαλαίων προς απορρόφηση χάρη στους πόρους που θα παραγάγει το Ταμείο Ανάκαμψης.