ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Δραματική πτώση του δείκτη οικονομικού κλίματος λόγω των κεφαλαιακών ελέγχων

dramatiki-ptosi-toy-deikti-oikonomikoy-klimatos-logo-ton-kefalaiakon-elegchon-2096092

Στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Οκτώβριο του 2012 διαμορφώθηκε τον Ιούλιο ο δείκτης οικονομικού κλίματος που μετράει το Ιδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) στο πλαίσιο της έρευνας οικονομικής συγκυρίας. Στην κατάρρευση του δείκτη στις 81,3 μονάδες από τις 90,7 μονάδες τον περασμένο Ιούνιο αποτυπώνονται οι πρώτες αρνητικές συνέπειες από το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου, την επιβολή κεφαλαιακών ελέγχων και το ρευστό πολιτικό σκηνικό.

Το πιο ανησυχητικό όμως είναι ότι ίσως η οικονομία δεν έχει φτάσει ακόμη στον «πάτο του βαρελιού». Οπως επισημαίνει το ΙΟΒΕ η πραγματική επίδραση των κεφαλαιακών ελέγχων, γεγονός πρωτόγνωρο για τη σύγχρονη ελληνική οικονομία, δεν είναι είναι δυνατόν να αποτιμηθεί σήμερα, καθώς πρόκειται για ένα φαινόμενο που ακόμη εξελίσσεται. Αισθητή επιδείνωση παρουσίασε και ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης, καθώς διαμορφώθηκε στις -52,9 μονάδες, στη δυσμενέστερη επίδοση μετά τον περσινό Δεκέμβριο, ενώ τον Ιούνιο είχε διαμορφωθεί στις -46,8 μονάδες.

Ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών στη βιομηχανία, κλάδος ο οποίος έχει υποστεί «έμφραγμα» λόγω της ανεπάρκειας πρώτων υλών, διαμορφώθηκε τον Ιούλιο στις 69,5 μονάδες, στη χαμηλότερη επίδοσή του από τον Απρίλιο του 2009 (68,9 μονάδες). Το χειρότερο, υπό την έννοια ότι προοιωνίζεται βαθιά ύφεση τουλάχιστον μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους, είναι οι εξαιρετικά δυσμενείς προβλέψεις για τις νέες παραγγελίες και τις εξαγωγές τους επόμενους μήνες. Ειδικότερα, ως προς τις προβλέψεις για την εξέλιξη της παραγωγής τους προσεχείς 3-4 μήνες, ο σχετικός δείκτης σημειώνει κατακόρυφη πτώση τον Ιούλιο στις -30 μονάδες (από +9) με το 44% των επιχειρήσεων να προβλέπει μείωση της παραγωγής (από 17% τον Ιούνιο).

Στη δυσμενέστερη επίδοσή του από τον Ιανουάριο του 2013 διαμορφώθηκε ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών στις κατασκευές, στις 39,3 μονάδες (από 55,7 τον Ιούνιο). Η κατακόρυφη αυτή πτώση του δείκτη οφείλεται κυρίως στην επιδείνωση των προβλέψεων για τις προγραμματισμένες εργασίες των επιχειρήσεων και την απασχόληση.

Στο λιανεμπόριο, εκεί που φαίνεται άμεσα η επίδραση των capital controls, ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών υποχώρησε τον Ιούλιο κατά 23,7 μονάδες σε σύγκριση με τον Ιούνιο και διαμορφώθηκε στις 89,4 μονάδες. Ανάλογη πάντως εικόνα αναμένεται και το επόμενο διάστημα, καθώς οι προβλέψεις για την εξέλιξη των πωλήσεων το επόμενο τρίμηνο επιδεινώνονται αισθητά, με τον σχετικό δείκτη να κινείται στις -56 μονάδες (από -8 μονάδες), ενώ το αρνητικό ισοζύγιο στις παραγγελίες προς προμηθευτές διευρύνεται στις -60 (από -22) μονάδες.

Στις 61,3 μονάδες (από 76,6 μονάδες τον Ιούνιο) διαμορφώθηκε τον Ιούλιο ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών στις υπηρεσίες, στη χαμηλότερη επίδοση από τον Μάρτιο του 2013.

Με τους πολίτες, ειδικά τις πρώτες ημέρες των capital controls, να στέκονται στις ουρές των ΑΤΜ για να βγάλουν 60 ευρώ και τις αλλαγές στον ΦΠΑ να προκαλούν ήδη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος, η πτώση του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης ήταν αναμενόμενη. Το 58% των πολιτών αναμένει επιδείνωση της οικονομικής κατάστασής τους (από 53% τον Ιούνιο). Διεύρυνση του ποσοστού στο 61% (από 54% τον Ιούνιο) παρατηρείται και σε ό,τι αφορά τους πολίτες που εκτιμούν επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας το προσεχές δωδεκάμηνο. Το ποσοστό των νοικοκυριών που δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα» αυξήθηκε τον Ιούλιο στο 67% από 64% τον Ιούνιο, ενώ το 70% δηλώνει ότι θα προβεί σε λίγο ή πολύ λιγότερες δαπάνες για μείζονες αγορές το προσεχές έτος.