ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το υπερταμείο μπορεί να γίνει τέρας γραφειοκρατίας

to-ypertameio-mporei-na-ginei-teras-grafeiokratias-2135940

Δύο διαφορετικά ρεύματα έχει δημιουργήσει στην ελληνική κοινωνία η ψήφιση του ιδρυτικού νόμου του νέου υπερταμείου. Το πρώτο κατηγορεί την κυβέρνηση ότι το νέο ταμείο συστάθηκε αποκλειστικά για να «ξεπουλήσει» την Ελλάδα. Το δεύτερο που εκπροσωπούν κυρίως οι υπερασπιστές της κυβερνητικής πολιτικής, θεωρεί ότι η νέα Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών & Περιουσίας (ΕΕΣΠ Α.Ε.) θα αξιοποιήσει τη δημόσια περιουσία προς όφελος του ελληνικού Δημοσίου. Υπάρχουν όμως και κάποιοι που εκτιμούν ότι το νέο υπερταμείο ούτε θα «ξεπουλήσει» αλλά ούτε «θα αξιοποιήσει». Απλά θα αποτελέσει ένα ακόμη «έλος» φιλοξενίας δημόσιων περιουσιακών στοιχείων, παρόμοιο με αντίστοιχα «έλη» που είχαν δημιουργηθεί στο παρελθόν, π.χ. ΚΕΔ, Ολυμπιακά Ακίνητα, ΕΤΑΔ κ.ο.κ.

Προς την κατεύθυνση αυτή, έμπειροι παρατηρητές αναφέρουν ότι συμβάλλει η γραφειοκρατική δομή του νέου υπερταμείου. Οι ίδιοι σημειώνουν ότι η νέα ΕΕΣΠ έχει δομηθεί με όλα εκείνα τα «υλικά» που μπορούν να δημιουργήσουν ένα νέο γραφειοκρατικό «τέρας» στον κρατικό τομέα. Και αυτό γιατί η ΕΕΣΠ διαθέτει περισσότερα επίπεδα λήψης αποφάσεων απ’ ό,τι το προηγούμενο σχήμα και δεύτερον, πολλαπλά όργανα τα οποία, ενσωματώνοντας πολλαπλές διαφορετικές θέσεις και στρατηγικές, δημιουργούν προϋποθέσεις ακινησίας.

Δύσκολη συνεννόηση

«Αν δυσκολευόταν το ΤΑΙΠΕΔ στην υλοποίηση των πολιτικών αποφάσεων, σκεφθείτε τι θα συμβεί σε έναν μηχανισμό που υπάρχουν δύο επιπλέον επίπεδα λήψης αποφάσεων και στα οποία οι δύο κυρίαρχες πολιτικές τάσεις θα έχουν δικαιώματα αρνησικυρίας», αναρωτιόταν έμπειρο στέλεχος της αγοράς. Τα δύο νέα επίπεδα λήψης αποφάσεων δεν είναι άλλα από το Εποπτικό Συμβούλιο και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΕΣΠ. Τα δύο αυτά όργανα θα μεσολαβούν μεταξύ των διοικήσεων των ταμείων που θα υλοποιούν (ΕΤΑΔ, ΤΧΣ, ΤΑΙΠΕΔ, ΕΔΗΣ), και των πολιτικών εντολοδόχων τους που θα είναι είτε το Μέγαρο Μαξίμου είτε οι πιστωτές ή και οι δύο μαζί.

Στο μεταξύ, σε κάθε επίπεδο λήψης αποφάσεων, καθώς θα είναι ισχυρή η επιρροή των δύο κυρίαρχων πολιτικών της κυβέρνησης και των πιστωτών, αναμένεται να δημιουργηθούν αντίστοιχες διαφοροποιήσεις. Αν σ’ αυτές προστεθούν οι προσωπικές στρατηγικές και επιδιώξεις, τότε δημιουργούνται οι καλύτερες προϋποθέσεις… ακινησίας.

Παράγοντες της αγοράς αποδίδουν ευθύνες για τον νέο πύργο της Βαβέλ που τώρα χτίζεται στις αποκρατικοποιήσεις και στους πιστωτές.

Οι τελευταίοι, για άλλη μια φορά, υπερτιμούν την οργάνωση και την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών της χώρας μας. Το ίδιο είχαν πράξει και πριν από πέντε χρόνια όταν είχαν θέσει τον στόχο των 50 δισ. ευρώ σε ό,τι αφορά τα έσοδα των αποκρατικοποιήσεων μέχρι το 2015. Χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια προτού οι πιστωτές προσγειωθούν στην «ανελέητη» ελληνική πραγματικότητα, που θέλει μέχρι σήμερα τα έσοδα των αποκρατικοποιήσεων να μην ξεπερνούν τα 4 δισ. ευρώ, ενώ στόχος είναι να κερδηθεί το στοίχημα των 10 δισ. ευρώ μέχρι το 2018. Δηλαδή να προστεθούν επιπλέον έσοδα 6 δισ. ευρώ τα επόμενα τρία χρόνια.

Το σενάριο τους ενός ταμείου

Δυστυχώς για τη χώρα, το σενάριο της αναβάθμισης του ΤΑΙΠΕΔ σε κρατικό επενδυτικό ταμείο στο πρότυπο του νορβηγικού επενδυτικού ταμείου, που θα περιελάμβανε όλα τα περιουσιακά στοιχεία του Δημοσίου, δεν προχώρησε. Πολλοί διαβλέπουν πίσω από αυτή την αλλαγή στρατηγικής τη διάθεση υποβάθμισης του ρόλου του ΤΑΙΠΕΔ, που τα τελευταία χρόνια έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πολιτική σκηνή της χώρας, καθώς είναι το μόνο ταμείο που σήμερα διαθέτει άμεσα ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία.

Η διάθεση αυτή για υποβάθμιση του ΤΑΙΠΕΔ από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ φάνηκε και από τη διαρκή αυξομείωση του αριθμού των περιουσιακών στοιχείων που το τελευταίο έχει επιφορτιστεί για διαχείριση (Asset Development Plan). Στην πράξη, μόνον το ΤΑΙΠΕΔ διαθέτει σήμερα περιουσιακά στοιχεία με δυνατότητα προσέλκυσης επενδυτών. Αντίθετα, και παρά τα κροκοδείλια δάκρυα, θα απαιτηθούν πολλά χρόνια εξυγίανσης των ΔΕΚΟ π.χ. των κρατικών συγκοινωνιών, αν τελικά σταθεί εφικτή μια αποκρατικοποίησή τους.