ΑΠΟΨΕΙΣ

Κάνε το όπως στο Τσερνομπίλ

Το 1995 προβλήθηκε η τηλεταινία «Πολίτης Χ» με θέμα τούς ειδεχθείς φόνους που διέπραξε από το 1978 έως το 1989 ο Ουκρανός Αντρέι Τσικατίλο. Γνωστός και ως «χασάπης του Ροστόβ», ο Τσικατίλο, φιλόλογος στο επάγγελμα, κακοποιούσε σεξουαλικά τα θύματά του, νεαρά κορίτσια και αγόρια, και συχνά έτρωγε τα γεννητικά τους όργανα.

Ο Τσικατίλο είχε συλληφθεί λίγο πριν από την έλευση της περεστρόικα αλλά αφέθηκε ελεύθερος. Αιτία; Ηταν μέλος του κομμουνιστικού κόμματος. Αυτό που παρουσιάζει ενδιαφέρον εδώ δεν είναι το «μέσον» –που απαντά ακόμα και στις πιο προχωρημένες φιλελεύθερες δημοκρατίες–, όσο η ίδια η αντίδραση των ιθυνόντων απέναντι στις ακάματες προσπάθειες της αστυνομίας: όχι μόνον δεν είναι δυνατόν να συλληφθεί ο άνθρωπος αυτός αλλά, κυρίως, δεν είναι δυνατόν να διέπραξε αυτά τα εγκλήματα. Ενα μέλος του κομμουνιστικού κόμματος δεν είναι δυνατόν να διαπράττει βιασμούς και φόνους παιδιών. Με άλλα λόγια, ένα μέλος του κομμουνιστικού κόμματος δεν είναι άνθρωπος· είναι κάτι άλλο, έξω απ’ τον κόσμο αυτό. Χρειάστηκε να καταρρεύσει το καθεστώς για να μπορέσουν οι Αρχές να τον συλλάβουν. Ο Τσικατίλο καταδικάστηκε για 53 φόνους και εκτελέστηκε το 1994.

Οσοι σήμερα παρακολουθούμε τη μίνι σειρά πέντε επεισοδίων «Τσερνομπίλ» από το ΗΒΟ, γινόμαστε μάρτυρες της ίδιας αντίδρασης σε παραλλαγή. Στην αρχή, οι σοβιετικές αρχές, υπό τον Γκορμπατσόφ μάλιστα, ουσιαστικά αρνούνται ότι εξερράγη ο πυρηνικός αντιδραστήρας, όχι απλώς στους ξένους αλλά στους ίδιους τους πολίτες τους, ακόμα και στους πυρηνικούς επιστήμονες.

Ξέρω τι θα πουν κάποιοι: φθηνή δυτική προπαγάνδα. Εντάξει, το αστείο αυτό πάλιωσε πια. Τόσο το φιλμ όσο και η σειρά βασίζονται σε στοιχεία συγκεκριμένα και μαρτυρίες όσων έζησαν τα γεγονότα. Ειδικά σε ό,τι αφορά το Τσερνομπίλ, διαβάστε το ομότιτλο συγκλονιστικό βιβλίο της βραβευμένης με Νομπέλ Σβετλάνα Αλεξίεβιτς, στο οποίο έχει, εν μέρει, βασιστεί η σειρά.

Γενικώς, τα κράτη είναι συχνά ένοχα για εγκλήματα εις βάρος των πολιτών τους. Τη δεκαετία του ’50 η αμερικανική κυβέρνηση έστελνε ανυποψίαστους στρατιώτες στην καρδιά των πυρηνικών δοκιμών στη Νεβάδα και στον Ειρηνικό για να δοκιμάσουν την αντοχή του σώματος στη ραδιενέργεια. Πειράματα πάνω σε ανθρώπους δηλαδή.

Η ιδιαιτερότητα του κομμουνιστικού καθεστώτος, ωστόσο, είναι η απόλυτη άρνηση παραδοχής ενός πραγματικού γεγονότος το οποίο μπορεί να έρχεται σε άμεση αντίθεση με το ιδεολογικό κατασκεύασμα που υπηρετείται σαν αλάθητο θρησκευτικό δόγμα.

Εμποτισμένοι από αυτή τη μαρξιστική θρησκειολογία, τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ αρνούνται ότι μπορεί οι πολίτες να μην τους θέλουν πια. Οπως αρνήθηκαν τις ευθύνες τους στο Μάτι, ενοχοποιώντας τους κατοίκους. Οπως και τα σοβιετικά ινδάλματά τους, τους χαρακτηρίζει η απόλυτη έλλειψη ενσυναίσθησης απέναντι στις αγωνίες του λαού στο όνομα του οποίου ορκίζονται. Η Σοβιετική Ενωση κατέρρευσε. Αλλά και σε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία δεν θα μπορούσε παρά να το πληρώσουν αυτό κάποια στιγμή.