ΑΠΟΨΕΙΣ

Ποιος ακούει τον Γκουτέρες; (2)

Γνωστό είναι, δυστυχώς, πως οι δυνατότητες του εκάστοτε γενικού γραμματέα του ΟΗΕ να επηρεάσει τα παγκόσμια πράγματα προς το συμφέρον των αδύναμων υστερούν κατά πολύ των επιθυμιών του, αν όντως έχει τέτοιες επιθυμίες. Από το αξίωμα αυτό, που τα χρόνια 1972-1981 στιγματίστηκε από τον Αυστριακό Κουρτ Βαλντχάιμ, έχουν περάσει κάμποσες υπάκουες μετριότητες και λιγοστές προσωπικότητες ικανές να πείσουν για την αμερόληπτη οικουμενικότητα του βλέμματός τους.

Ο τωρινός γ.γ. του ΟΗΕ, ο Πορτογάλος Αντόνιο Γκουτέρες, ο Αιθίοπας διευθυντής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους και ο Πάπας Φραγκίσκος, που απευθύνονται στο πλανητικό ακροατήριο, συναποτελούν ένα μικρής έστω ισχύος αντίδοτο στον κατακερματισμό του κόσμου μας και στην απουσία κοινής στρατηγικής για προβλήματα που ταλανίζουν την ανθρωπότητα στο σύνολό της: η κόβιντ, η κλιματική κρίση, η φτώχεια. Ακόμα κι αν προσθέσουμε τους Γιατρούς του Κόσμου, τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, τη Διεθνή Αμνηστία, την Greenpeace, και πάλι, το αντίδοτο αυτό αδυνατεί να δράσει αποτελεσματικά κατά του σωβινισμού, της μισαλλοδοξίας, της ανοησίας και της απληστίας. Η απουσία της Ευρώπης εδώ είναι τραγική, ουδείς άλλος χαρακτηρισμός ταιριάζει.

Και ο Γκουτέρες και ο Γκεμπρεγέσους και ο Φραγκίσκος έχουν μιλήσει κατ’ επανάληψη κατά της απληστίας. Στον νου τους, η επιδεινούμενη κλιματική κρίση, που αφήνει αδιάφορους τους πετρελαιάδες, είτε για χώρες πρόκειται (όπως η δημοκρατικών αρχών Σαουδική Αραβία) είτε για επιχειρηματικούς κολοσσούς, ή τα εμβόλια κατά της κόβιντ. Η έγνοια των φαρμακοβιομηχάνων δεν είναι το κέρδος, αλλά το θηριώδες υπερκέρδος. Κι έτσι, τουλάχιστον ο μισός πλανήτης, ο φτωχός ή πάμπτωχος, παραμένει ακάλυπτος εμβολιαστικά· ένα φυτώριο μεταλλάξεων – και δολαρίων.

Σαν θερμοκήπιο ραγδαίας ανάπτυξης των υπερκερδών αντιμετωπίζουν οι φιλάνθρωπες γιγαντιαίες εταιρείες και την κρίση ενέργειας που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία. «Φέρονται ανήθικα», διαμαρτυρήθηκε ο Γκουτέρες. Και καταγγέλλοντας τη χυδαία απληστία τους, ενόσω λαοί και χώρες χειμάζονται καλοκαιριάτικα, ζήτησε από τις (απρόθυμες ή αδύναμες) κυβερνήσεις να επιβάλουν ειδικό φόρο. Shell, BP, Exxon, Chevron, TotalEnergies κέρδισαν φέτος δεκάδες δισ. δολάρια περισσότερα σε σύγκριση με το «ήρεμο» 2021. Γιατί να θέλουν να τελειώσει ο πόλεμος; Τα φιλειρηνικά αισθήματα τ’ αφήνουν για τους ουμανιστές της πολεμικής βιομηχανίας.