ΑΠΟΨΕΙΣ

Ο Ομπάμα σε τζαμί

Ο «εύκολος δρόμος» είναι αυτός της απλούστευσης και της πολεμικής ρητορικής. Ευτυχώς ο Μπαράκ Ομπάμα δεν υποκύπτει στις σειρήνες του μίσους, αυτήν τη φορά του θρησκευτικού. Επιλέγει και πάλι την οδό της σύνεσης και της μετριοπάθειας. Τελευταία ένδειξη του μετρημένου τρόπου που σκέπτεται και ενεργεί ο Αμερικανός πρόεδρος, η επίσκεψή του σε τέμενος της Βαλτιμόρης. Την ώρα που ο μεγιστάνας Ντόναλντ Τραμπ κατηγορεί τους μουσουλμάνους γενικώς και προτείνει την απαγόρευση εισόδου τους στο αμερικανικό έδαφος, και ο κύριος αντίπαλός του γερουσιαστής Τεντ Κρουζ δηλώνει έτοιμος να διατάξει γενικευμένους βομβαρδισμούς στη Μέση Ανατολή και να «ισοπεδώσει» περιοχές για να τελειώσει, έτσι απλά, με το Ισλαμικό Κράτος, ο Ομπάμα διδάσκει αλληλοκατανόηση, δηλώνοντας ότι το Ισλαμικό Κράτος δεν εκφράζει το σύνολο μιας θρησκείας, αλλά αντίθετα αποτελεί μια διεστραμμένη εκδοχή της.

Σε πείσμα των καιρών, ειδικά στην Αμερική, αλλά όχι μόνο σε αυτήν, ο Μπαράκ Ομπάμα δεν απευθύνεται στα χειρότερα ένστικτα. Δεν «απειλεί» γενικώς, και τους πάντες. Δεν σιωπά. Αντίθετα, ζητεί από τους Αμερικανούς να κατανοήσουν ότι η επίθεση εναντίον μιας θρησκείας είναι επίθεση ενάντια σε όλες, και πως όταν μια θρησκευτική ομάδα βρίσκεται στο στόχαστρο, όλοι έχουμε την ευθύνη να μιλήσουμε.

«Σκεφτείτε την εκκλησία σας, τη συναγωγή σας ή τον ναό σας, και τότε ένα τέμενος σαν αυτό θα σας είναι πολύ οικείο», υπογράμμισε με το γνωστό μειλίχιο ύφος του και εστίασε στα αποσπάσματα από το Κοράνι που αναφέρονται στην ανεκτικότητα. Η στάση του δεν εκπλήσσει. Αλλωστε, οι πολιτικοί του αντίπαλοι τον έχουν «κατηγορήσει» ότι δεν είναι χριστιανός, αλλά μουσουλμάνος. Κάνει το αυτονόητο προσπαθώντας να διαλύσει τις προκαταλήψεις πολλών Αμερικανών –οι οποίες συναντώνται και σε άλλες δυτικές κοινωνίες–- που, επηρεασμένοι από την απλούστευση της τηλεοπτικής εικόνας, συχνά ταυτίζουν όλους τους μουσουλμάνους με την τρομοκρατία.

Καθώς σήμερα πραγματοποιούνται οι σημειολογικά κρίσιμες προκριματικές του Νιου Χαμσάιρ, έχει σημασία να αναλογισθεί κανείς για άλλη μια φορά τον θετικό ρόλο του «απερχόμενου» –αν και έχει ακόμη ένδεκα μήνες στον Λευκό Οίκο– προέδρου. Στον αντίποδα της μετρημένης προσέγγισής του βρίσκονται οι απλουστευτικές και επικίνδυνες θέσεις που με τόση ευκολία υιοθετούν οι Ρεπουμπλικανοί επίδοξοι αντικαταστάτες του.

Παράλληλα, η επίσκεψη του Ομπάμα στο τέμενος στέλνει και ένα μήνυμα στους νεαρούς μουσουλμάνους που ζουν στις ΗΠΑ, ότι η μεγάλη πλειονότητα των Αμερικανών δεν τους απορρίπτει, αλλά τους αγκαλιάζει. Είναι σαφές ότι η καταπολέμηση της ισλαμικής τρομοκρατίας έχει μια πολύ σημαντική στρατιωτική διάσταση. Ομως, το κύριο πεδίο του «πολέμου» είναι αυτό της κοινωνίας. Μακροπρόθεσμα, η μόνη λύση είναι η ενημέρωση, η προσέγγιση, η ενσωμάτωση και, τελικά, η συνύπαρξη. Η βία και οι αποκλεισμοί βαθαίνουν τις πληγές, δεν τις επουλώνουν.