ΑΠΟΨΕΙΣ

Στην Ουάσιγκτον των χαμένων ευκαιριών

Η συνομιλία των στελεχών του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) που δημοσίευσε το WikiLeaks αποκάλυπτε ότι αυτή την εβδομάδα στην Ουάσιγκτον θα συζητούνταν το ζήτημα του ελληνικού χρέους. Μάλιστα, τα στελέχη του Ταμείου εμφανίζονταν να συμφωνούν ότι δεν είναι αρκετό να ξεκινήσει η συζήτηση, καθώς ήθελαν κάτι πιο απτό από την έναρξη μιας ακόμη ατέρμονης διαπραγμάτευσης χωρίς «χειροπιαστές» δεσμεύσεις. Υστερα όμως από την πολιτική εκμετάλλευση της αποκάλυψης από την ελληνική κυβέρνηση και το ζήτημα εμπιστοσύνης που ήγειρε το περιστατικό στις σχέσεις της με το ΔΝΤ, οι διαπραγματεύσεις κινδύνευσαν να εκτροχιασθούν, αν όχι να τιναχθούν στον αέρα. Ομως, όπως παραδεχόταν στην επιστολή της προς τον πρωθυπουργό και η επικεφαλής του Ταμείου, Κριστίν Λαγκάρντ, επικράτησε η ψυχραιμία και αποφασίσθηκε η συνέχισή τους, με την ελπίδα να ολοκληρωθούν το ταχύτερο προκειμένου να αρχίσουν και οι συζητήσεις για το χρέος.

Η συγκυρία της εαρινής Συνόδου του ΔΝΤ, που αρχίζει αύριο στην Ουάσιγκτον, ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για κάτι τέτοιο, με δεδομένη την παρουσία στην αμερικανική πρωτεύουσα των εμπλεκομένων υπουργών Οικονομικών. Το γεγονός ότι η αξιολόγηση «μπλόκαρε» χωρίς συμφωνία ή, έστω, ένα κείμενο στο οποίο να αναφέρεται η πρόοδος που έχει σημειωθεί, υπονομεύει περαιτέρω αυτή την προσπάθεια. Ηδη ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, έσπευσε να κάνει μαξιμαλιστικές εκτιμήσεις ότι δεν χρειάζεται καμία συζήτηση για το χρέος, ότι δεν βλέπει την ανάγκη μείωσής του, ότι το ΔΝΤ είχε δεσμευθεί να συμμετάσχει στο πρόγραμμα και ότι ο ίδιος δεν θα εκβιαστεί – αν και η γερμανική κυβέρνηση εξακολουθεί να χρειάζεται το ΔΝΤ ώστε να λάβει την έγκριση του Κοινοβουλίου της για την εκταμίευση της δόσης προς την Ελλάδα. Πηγές στην Ουάσιγκτον εκτιμούν πως πρόκειται για διαπραγματευτική τακτική από την πλευρά του Γερμανού αξιωματούχου, ο οποίος έχει τη φήμη του σκληρού διαπραγματευτή.

Απέναντι σε αυτή την τακτική, η απάντηση της ελληνικής κυβέρνησης ήταν να ανακοινώσει την κατάθεση νομοσχεδίων για τις μεταρρυθμίσεις στο φορολογικό και στο ασφαλιστικό χωρίς να υπάρχει ακόμη συμφωνία με τους θεσμούς. Πέραν των εντυπώσεων που επιδιώκει, ότι, κυρίως, προχωρεί στις μεταρρυθμίσεις, είναι αβέβαιη η σκοπιμότητα αυτού του βήματος. Αντίθετα, φαίνεται να βάζει σε δεύτερη μοίρα τη συζήτηση για το χρέος, τουλάχιστον σε επίπεδο δημόσιων δηλώσεων. Σε σημείο, μάλιστα, που πηγές του ΔΝΤ εκτιμούν ότι η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στο προσφυγικό και να το χρησιμοποιήσει ως επιχείρημα για να κερδίσει χαλάρωση της λιτότητας και ελάφρυνση του χρέους – τα δύο «θα πρέπει να πάνε μαζί», καθώς η όποια μείωση των στόχων για το πρωτογενές πλεόνασμα σηματοδοτεί και μεγαλύτερη μείωση του χρέους.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, Μόρις Ομπστφελντ, δήλωσε χθες ότι υπάρχει οπωσδήποτε η ανάγκη για υποστήριξη και μεγαλύτερη ευελιξία προς την Ελλάδα για να αντιμετωπίσει την προσφυγική κρίση, τονίζοντας ότι το πρόβλημα είναι της Ε.Ε. Ωστόσο, την ίδια στιγμή στο ΔΝΤ παραδέχονται πως η ελάφρυνση του ελληνικού χρέους είναι επίσης ζήτημα ευρωπαϊκό, καθώς οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να αποφασίσουν τι θέλουν να κάνουν με το ελληνικό χρέος. Από την πλευρά του, το ΔΝΤ επιμένει στην ουσιαστική ελάφρυνση του χρέους, όπως αποκαλύπτει και νέο εσωτερικό έγγραφο του οργανισμού που επικαλείται το Reuters. Αυτό, τονίζει την ανάγκη για περαιτέρω ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, καθώς αυτό θεωρείται ξεκάθαρα μη βιώσιμο. Την ίδια ώρα, επισήμως φαίνεται να έχουν σηκώσει τα χέρια ψηλά, με πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα τον κ. Ομπστφελντ, που αν και ο επικεφαλής οικονομολόγος του Ταμείου δεν μπορούσε να ξεκαθαρίσει «πόση και τι είδους» ελάφρυνση χρέους θα ικανοποιούσε το ΔΝΤ, τονίζοντας απλώς ότι στόχος του Ταμείου είναι ένα πρόγραμμα «που να βγαίνει». Χωρίς ελάφρυνση του χρέους, αυτό δεν γίνεται. Η κυβέρνηση κινδυνεύει να δει τον διακαή πόθο της, την έξοδο του ΔΝΤ από το ελληνικό πρόγραμμα, να πραγματοποιείται.