ΑΠΟΨΕΙΣ

«Καπνός και καθρέπτες» αντί σχεδίου…

Το σχέδιο που αποκάλυψε ο υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος Ντόναλντ Τραμπ για την προεδρία των ΗΠΑ και που υπόσχεται ότι θα δώσει νέα πνοή στην αμερικανική οικονομία είχε κάτι για όλους. Ο δισεκατομμυριούχος, που υπόσχεται ότι αν εκλεγεί θα κάνει την Αμερική «σπουδαία ξανά», επέλεξε να παρουσιάσει το σχέδιό του στο Ντιτρόιτ, μια εμβληματική πόλη για την αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία που παλεύει να αναγεννηθεί από τις στάχτες της μεγάλης οικονομικής ύφεσης.

Σε μια προσπάθεια να ικανοποιήσει τους Ρεπουμπλικανούς, ο κ. Τραμπ υποσχέθηκε να απλουστεύσει και να μειώσει τη φορολογία. Οπως ωστόσο σημειώνει το οικονομικό πρακτορείο Bloomberg, «οι χαμηλότεροι φόροι είναι τέλειοι. Αλλά οι μόνιμες μειώσεις των φόρων χρειάζονται και μόνιμες μειώσεις δαπανών, και σε αυτό το πεδίο ο Τραμπ δεν έχει σχεδόν τίποτε να πει». Καθώς ο πλούτος της Wall Street είναι προσφιλής στόχος, και σε αυτή την προεκλογική εκστρατεία υποσχέθηκε να καταργήσει ένα παραθυράκι που χρησιμοποιούν οι επενδυτές στη Wall για να πληρώνουν χαμηλότερο φόρο. Την ίδια στιγμή, βέβαια, έκλεινε το μάτι στους πλουσιότερους Αμερικανούς, υποσχόμενος ότι θα καταργήσει τον φόρο μεγάλης κληρονομιάς. Οπως σχολιάζει η εφημερίδα Washington Post, «η ομιλία του κ. Τραμπ κατάφερε να αγκαλιάσει τα χειρότερα σημεία του παραδοσιακού ρεπουμπλικανικού δόγματος την ώρα που αρνείτο τα καλύτερα σημεία του». Χωρίς να το προσδιορίζει ξεκάθαρα, καθώς πολλοί Δημοκρατικοί επίσης εναντιώνονται σε αυτό, η εφημερίδα δείχνει το ελεύθερο εμπόριο.

Διότι το σχέδιο του κ. Τραμπ είναι βάλσαμο για όσους αντιτίθενται στις εμπορικές συμφωνίες. Ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών υπόσχεται ότι θα επαναδιαπραγματευθεί τη συμφωνία NAFTA με το Μεξικό και τον Καναδά και ότι θα την καταργήσει τελείως αν δεν ικανοποιηθεί. Παράλληλα, υπόσχεται να παγώσει τη συμφωνία με τις χώρες της Ασίας αλλά και να επιβάλει δασμούς στην Κίνα, ξεκινώντας εμπορικό πόλεμο με τη δεύτερη μεγαλύτερη εμπορική εταίρο των ΗΠΑ. Τι και αν στα κοινωνικά δίκτυα κυκλοφορούν δηκτικά σχόλια για το γεγονός ότι τα καπέλα της εκστρατείας του, που υπόσχονται να κάνουν την Αμερική σπουδαία ξανά, κατασκευάζονται στην Κίνα;

Οπως ήδη θα έπρεπε να γνωρίζει λόγω των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων, η οικονομική ανάπτυξη είναι περίπλοκη. Η ζητούμενη ανταγωνιστικότητα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και όσο πιο ανεπτυγμένη είναι μια οικονομία τόσο περισσότερο βασίζεται στην εξέλιξη της τεχνολογίας. Τεχνολογία που θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, αλλά δεν θα φέρει πίσω εργασίες χαμηλής προστιθέμενης αξίας που έχουν ήδη μεταφερθεί σε φθηνότερες χώρες.

Ισως γι’ αυτό να μην πείθεται τόσο εύκολα η Detroit News, η ιστορική εφημερίδα της πόλης του Ντιτρόιτ. Στη δική της ανάλυση του σχεδίου Τραμπ, τονίζει ότι πολλές θέσεις εργασίας του κλάδου της αυτοκινητοβιομηχανίας μεταφέρθηκαν στο Μεξικό διότι οι ΗΠΑ έγιναν επιτέλους «μα αξιόπιστη, ανταγωνιστική χώρα για την παραγωγή και κατήργησαν την απαγόρευση που επέβαλαν στην ξένη ιδιοκτησία εργοστασίων». Οχι επειδή καταργήθηκε ο δασμός του 3% σε αυτοκίνητα από το Μεξικό στο πλαίσιο της NAFTA. Ακόμη και χωρίς τη συμφωνία, εκτιμά η εφημερίδα, οι αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες θα έδιναν περισσότερο βάρος στην τεχνολογία και στα ρομπότ μειώνοντας τις υψηλόμισθες θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ.

Οσο για τη μεσαία τάξη, έκανε αίσθηση η πρότασή του για το αφορολόγητο των δαπανών στη φροντίδα των παιδιών. Αυτή, όμως, θα ευνοήσει μόνο όσους ήδη πληρώνουν φόρους – κάτι που δεν ισχύει για τους μισούς Αμερικανούς φορολογουμένους. Σύμφωνα με τη Washington Post, «τα απτά οφέλη για τους πιο αδύναμους Αμερικανούς που ισχυρίζεται ότι εκφράζει ο κ. Τραμπ είναι ελάχιστα». Γι’ αυτό και περιβάλλει τις προτάσεις του με μια ρητορική που τις παρουσιάζει ως λύση για αδικίες όπως «η ανοικοδόμηση άλλων χωρών αντί της δικής μας» και «η εγκατάσταση εκατομμυρίων προσφύγων με έξοδα των φορολογουμένων». Οπως καταλήγει η εφημερίδα, παρά τα στατιστικά στοιχεία που παρέθεσε, το βασικό του μήνυμα «εξακολουθεί να βασίζεται σε καπνό, καθρέπτες και αποδιοπομπαίους τράγους».