ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Σε «κατεύθυνση κυρώσεων» κινείται η Ε.Ε.

se-kateythynsi-kyroseon-kineitai-i-e-e0

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ-ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Την αίσθηση του αναπόφευκτου έχει αρχίσει να λαμβάνει η προοπτική επιβολής νέων κυρώσεων στην Τουρκία εξαιτίας των ενεργειών της τις τελευταίες εβδομάδες στην Ανατολική Μεσόγειο. Με την Aγκυρα να επιμένει στην κλιμάκωση της έντασης, τόσο σε επιχειρησιακό όσο και σε ρητορικό επίπεδο, ανώτατος Ευρωπαίος αξιωματούχος παραδέχεται στην «Κ» ότι η κατάσταση στην περιοχή είναι χειρότερη σήμερα από ό,τι ήταν όταν αποφασίστηκε η σύγκληση της έκτακτης Συνόδου Κορυφής στις 24 και 25 Σεπτεμβρίου, με την Τουρκία ως ένα από τα βασικά θέματα στην ατζέντα. «Hλπιζα ότι θα έχουμε πετύχει περισσότερη πρόοδο, αλλά έχουμε εμπλακεί σε έναν φαύλο κύκλο», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν την περασμένη Κυριακή ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ και ο Ταγίπ Ερντογάν, ο κ. Μισέλ εξέθεσε στον Τούρκο πρόεδρο τις δύο εκδοχές που μπορεί να πάρει το θέμα της Τουρκίας στην προσεχή Σύνοδο. Είτε –εξήγησε πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου– θα δοθεί ένα σαφές σήμα αποκλιμάκωσης από την Aγκυρα και θα μπορέσουν οι «27» να συζητήσουν τους όρους και το περιεχόμενο μιας θετικής ατζέντας με την τουρκική πλευρά· είτε η συζήτηση θα επικεντρωθεί στα «περιοριστικά μέτρα» (δηλαδή στις κυρώσεις). Ο ίδιος ανώτατος αξιωματούχος εκτιμά ότι το παράθυρο ευκαιρίας για την αποφυγή αυτής της συγκρουσιακής εξέλιξης είναι πλέον πολύ μικρό: «είναι ξεκάθαρο ότι κινούμαστε στην κατεύθυνση των κυρώσεων», αναφέρει.

Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της έκτακτης Συνόδου Κορυφής, ο κ. Μισέλ πραγματοποίησε την περασμένη εβδομάδα σειρά τηλεδιασκέψεων με Ευρωπαίους ηγέτες, πάντα με τη συμμετοχή και της Aγκελα Μέρκελ, καγκελαρίου της προεδρεύουσας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Γερμανίας. Την εβδομάδα που έρχεται θα επισκεφθεί με τη σειρά την Αθήνα, τη Λευκωσία και τη Μάλτα και στη συνέχεια –πάντα σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ»– θα έχει νέα τηλεφωνική επικοινωνία με τον κ. Ερντογάν. Παράλληλα, ο πρόεδρος του Συμβουλίου είναι σε τακτική επαφή με την ηγεσία του ΝΑΤΟ, ώστε να συντονιστούν οι πολύπλευρες προσπάθειες που βρίσκονται εν εξελίξει για την εκτόνωση της κρίσης.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η πρωτοβουλία Μισέλ για μία διεθνή διάσκεψη για τα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου, στην οποία θα συζητηθούν όχι μόνο τα θέματα οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών, αλλά και το ενεργειακό, το μεταναστευτικό, οι προοπτικές οικονομικής συνεργασίας στην περιοχή κ.ά. Η Αθήνα, διά στόματος του κυβερνητικού εκπροσώπου, έχει διαμηνύσει ότι θεωρεί αυτονόητη τη συμμετοχή της Κύπρου σε μία τέτοια διάσκεψη. Δεδομένου ότι η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, τίθεται το ερώτημα κατά πόσον το εγχείρημα είναι θνησιγενές.

Ο κ. Μισέλ, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», θεωρεί κι αυτός ότι δεν νοείται η διάσκεψη χωρίς τη συμμετοχή της Λευκωσίας. Eχει θέσει την ιδέα της διάσκεψης δύο φορές στον κ. Ερντογάν –τον Αύγουστο και ξανά στη συνομιλία τους την περασμένη Κυριακή– και δεν έλαβε κατ’ αρχάς απορριπτική απάντηση.

Η επιλογή της Κύπρου να μπλοκάρει τη διαδικασία επιβολής κυρώσεων κατά της Λευκορωσίας, απαιτώντας παράλληλη πρόοδο στη διεύρυνση των κυρώσεων κατά της Aγκυρας για τις γεωτρήσεις της στην κυπριακή ΑΟΖ, εν τω μεταξύ, έχει περιπλέξει την κατάσταση ενόψει του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων στις 21 Σεπτεμβρίου και της έκτακτης Συνόδου. Η ίδια ανώτατη πηγή αναφέρει στην «Κ» ότι η κίνηση αυτή της Λευκωσίας «έχει προκαλέσει εκνευρισμό σε άλλα κράτη-μέλη». Η διασύνδεση της κρίσης στη Λευκορωσία με τις εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο «κάνει τη ζωή πιο δύσκολη» στο ούτως ή άλλως σύνθετο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, λέει.

Στις επαφές του κ. Μισέλ στην Αθήνα και τη Μάλτα ειδικά θα βρεθεί ψηλά στην ατζέντα και το θέμα του μεταναστευτικού. Η φωτιά στη Μόρια ανέδειξε με γλαφυρό τρόπο τα αδιέξοδα της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής. Με την αρμόδια επίτροπο Iλβα Γιόχανσον να δηλώνει ότι η πολυαναμενόμενη πρόταση της Κομισιόν για το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Aσυλο θα δημοσιοποιηθεί στις 30 Σεπτεμβρίου, ο πρόεδρος του Συμβουλίου έχει υιοθετήσει μία προσέγγιση που είναι υπέρ του δέοντος πραγματιστική. Σε συνέντευξή του σε έξι πρακτορεία στις αρχές του μήνα είπε ότι η Ε.Ε. πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην πιο αποτελεσματική διαχείριση των ροών στα εξωτερικά της σύνορα, στις συμφωνίες με τρίτες χώρες και στην εναρμόνιση των πολιτικών ασύλου εντός του μπλοκ πριν αντιμετωπίσει το πολιτικά εκρηκτικό ζήτημα της υποχρεωτικής μετεγκατάστασης.

«Απαιτείται κοινή λογική», εξηγεί η ίδια πηγή. «Το θέμα της μετεγκατάστασης ξεσηκώνει το θυμικό και αποτρέπει την πρόοδο σε άλλα πεδία».