ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Παρεμβάσεις δύο Αμερικανών προέδρων

paremvaseis-dyo-amerikanon-proedron-2095026

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Δύο πρόεδροι των ΗΠΑ, οι υπουργοί Οικονομικών και Εξωτερικών με τα επιτελεία τους, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου, ακόμη και οι Αμερικανοί στρατηγοί στο ΝΑΤΟ επιστρατεύθηκαν σε μία συντονισμένη προσπάθεια να αποτραπεί η έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη. Παρ’ όλα αυτά, κατά τη διάρκεια του κρίσιμου Σαββατοκύριακου που παιζόταν το μέλλον της Ελλάδας, οι ΗΠΑ είχαν ενημερωθεί αρμοδίως από τους Ευρωπαίους ότι ήταν έτοιμοι να αποπέμψουν την Ελλάδα από την Ευρωζώνη.

Χρειάστηκε ένα τελευταίο τηλεφώνημα του Αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα προς τη Γερμανίδα καγκελάριο Αγκελα Μέρκελ, στο οποίο της περιέγραψε με μελανά χρώματα τους γεωπολιτικούς κινδύνους που θα είχε μία ελληνική έξοδος όχι μόνο για την Ευρώπη αλλά γενικότερα για τη Δύση, ασκώντας όση επιρροή μπορούν να έχουν οι ΗΠΑ σε τέτοιες περιστάσεις. «Ο πρόεδρος Ομπάμα ήταν που κράτησε την Ελλάδα στο ευρώ», εκτιμά χαρακτηριστικά πηγή της «Κ». Αλλη πηγή προσθέτει ότι «ευτυχώς η Μέρκελ αντιλήφθηκε τον γεωπολιτικό κίνδυνο». Οπως σημειώνει χαρακτηριστικά, οι ΗΠΑ «έχουμε επιρροή στην Ευρώπη και την ασκήσαμε, αλλά δεν έχουμε και δικαίωμα βέτο»! Σε τελική ανάλυση, ό,τι και να έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος ήταν η πλήρης υποχώρηση του Ελληνα πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα τα ξημερώματα της Δευτέρας που απέτρεψε την έξοδο από την Ευρωζώνη.

Πολύτιμη συμβουλή

Λίγες ημέρες πριν τού είχε τηλεφωνήσει ένας άλλος Αμερικανός πρόεδρος που παρακολουθούσε με αγωνία την ελληνική κρίση. Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον, με τον οποίο ο κ. Τσίπρας είχε γνωρισθεί στο παρελθόν, είχε μία πολύτιμη συμβουλή για τον Ελληνα πρωθυπουργό: «Ο,τι και να συμβεί στις διαπραγματεύσεις, μη βγεις επ’ ουδενί από το δωμάτιο», τον συμβούλεψε ξανά και ξανά – κατά τις πληροφορίες της «Κ», σε συντονισμό με το Λευκό Οίκο. Κάτι που σύμφωνα με συνέντευξή του στην «Κ» τού θύμισε και ο πρόεδρος της Ε.Ε. Ντόναλντ Τουσκ, όταν στις 7 το πρωί της Δευτέρας και με την κυρία Μέρκελ να πιέζει για το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων ο κ. Τσίπρας σηκώθηκε και κατευθύνθηκε προς την πόρτα.

«Είχαμε φτάσει στο σημείο να συζητάμε μήπως τελικά ήταν η στρατηγική του να φύγει από το ευρώ», λέει στην «Κ» Αμερικανός αξιωματούχος που παρακολουθούσε τις διαπραγματεύσεις. «Τα υπόλοιπα 18 κράτη-μέλη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο Γιουνκέρ, ο επίτροπος Ντομπρόβσκις ήταν όλοι έτοιμοι να αφήσουν την Ελλάδα να φύγει αν ο Ελληνας πρωθυπουργός δεν έπαιρνε τη συμφωνία που ήταν στο τραπέζι… Μας ενημέρωσαν σχετικά», προσθέτει. Αρκετές χώρες μάλιστα θα προτιμούσαν να μην την έχει αποδεχθεί, εκτιμά ο ίδιος, αλλά από τη στιγμή που ο κ. Τσίπρας υποχώρησε, η Γαλλία, η Ιταλία και η Κύπρος, που δεν ήθελαν την έξοδο της Ελλάδας, πάλεψαν για να αρθούν οι αντιδράσεις.

Μπορεί ο Λευκός Οίκος να επαναλαμβάνει μονότονα ότι το ζήτημα της Ελλάδας το συντονίζει ο υπουργός Οικονομικών Τζακ Λιου, ωστόσο όλη η αμερικανική διοίκηση ενεπλάκη στην επίλυση της κρίσης, θεωρώντας την ζήτημα εθνικής ασφάλειας για τις ΗΠΑ. Στο υπουργείο Εξωτερικών, η αρμόδια για την Ευρώπη υφυπουργός Βικτώρια Νούλαντ ενημέρωνε τον υπουργό Τζον Κέρι. Στον Λευκό Οίκο με το θέμα ασχολούνταν η σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του προέδρου, Σούζαν Ράις. Στο υπουργείο Οικονομικών, ο κ. Λιου είχε τη στήριξη ενός επιτελείου που διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με την ελληνική κυβέρνηση, όπως ο αναπληρωτής υφυπουργός Νταλίπ Σινγκ. Στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ πίεσε για τη δημοσιοποίηση της μελέτης βιωσιμότητας του χρέους του Ταμείου, με την εκτίμηση ότι αν το χρέος δεν είναι βιώσιμο, οι Ευρωπαίοι θα αναγκασθούν να συμφωνήσουν στην αναδιάρθρωση. Ακόμη και στο ΝΑΤΟ, οι Αμερικανοί στρατηγοί και αμυντικοί σύμβουλοι προειδοποιούσαν τους ομολόγους τους για τους κινδύνους ενός αποτυχημένου κράτους-μέλους της συμμαχίας, όταν μάλιστα αυτό βρίσκεται στο σταυροδρόμι Δύσης και Ανατολής.

Δεν ήταν οι μόνοι. Ο υπουργός Οικονομικών επίσης έχει τονίσει ότι το ζήτημα είναι γεωπολιτικό. Η εκτίμηση αυτή ξεκινά από την υπόθεση των ΗΠΑ ότι σε περίπτωση εξόδου από το ευρώ οι οικονομικές συνέπειες για τη χώρα θα είναι καταστροφικές, καθώς θεωρούν πιθανόν ότι θα βγει και από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Οι Αμερικανοί δεν φοβούνται τόσο το φλερτ με τη Ρωσία, καθώς οικονομικά η χώρα είναι αποδυναμωμένη.

Αυτό για το οποίο ανησυχούν πραγματικά είναι ο κίνδυνος μιας αποτυχημένης χώρας που είναι μέλος του ΝΑΤΟ στο συγκεκριμένο σημείο του χάρτη. Η Ελλάδα βρίσκεται στην είσοδο της Ευρώπης, όταν από την άλλη πλευρά των συνόρων η απειλή της τρομοκρατίας του ISIS και η παράνομη μετανάστευση δημιουργούν πρωτόγνωρες προκλήσεις. Ο έλεγχος και των δύο είναι κρίσιμης σημασίας όχι μόνο για την Ευρώπη αλλά και για τις ΗΠΑ.

«Κερδίσαμε χρόνο»

Οι Αμερικανοί, πάντως, δεν θεωρούν το ζήτημα λήξαν. «Κερδίσαμε τριάντα, ίσως εξήντα ημέρες. Χρειαζόταν αυτό, να πάρουν όλοι μία ανάσα, να αναπνεύσει και ο κόσμος στην Ελλάδα», δηλώνει πηγή ελληνικής καταγωγής, που τονίζει ότι η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική ή γεωπολιτική, είναι και ψυχολογική. «Αποτράπηκε η καταστροφή», λέει Αμερικανός αξιωματούχος που δηλώνει ενθαρρυμένος από τις εξελίξεις, «αλλά ο κίνδυνος θα επιστρέψει αν δεν γίνουν όσα πρέπει». Γνωρίζοντας ότι οι προβλέψεις του συμβιβασμού απαιτούν δύσκολες αποφάσεις στην Ελλάδα αλλά και υποχωρήσεις στο θέμα του χρέους από τους Ευρωπαίους, ο κ. Λιου ταξίδεψε στην Ευρώπη μετά τη συμφωνία για να συναντήσει τους πρωταγωνιστές: τον Γερμανό υπουργό Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, τον Γάλλο ομόλογό του Μισέλ Σαπέν, τον πρόεδρο της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, ενώ τηλεφωνικώς μίλησε με τον κ. Τσίπρα και τον υπουργό του Ευκλείδη Τσακαλώτο. Εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου δηλώνει ότι ο κ. Λιου θα συνεχίσει να εμπλέκεται και να συμβάλλει στην επίλυση της κρίσης. Οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να πιέζουν την Ευρώπη για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Οσο για την Ελλάδα, θεωρούν ότι ο μόνος τρόπος να παραμείνει στην Ευρωζώνη μακροπρόθεσμα είναι να κάνει τις μεταρρυθμίσεις για να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της. Η «καταστροφή» μπορεί πράγματι να αποτράπηκε, αλλά για να υπάρξει και επιτυχία χρειάζεται πολλή δουλειά.