ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ανεξάρτητες αρχές υπό έλεγχο

arxes1

Εμβρόντητα έμειναν τα μέλη, αλλά και το προσωπικό, της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών & Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) την Παρασκευή 29 Ιανουαρίου. Την ημέρα εκείνη κοινοποιήθηκε στα γραφεία της Επιτροπής η 80σέλιδη έκθεση διαχειριστικού ελέγχου που διενήργησε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους (ΓΛΚ). Στην έκθεση διατυπώνονται αναφορές για παράτυπες πληρωμές/δαπάνες, οι οποίες παραβιάζουν τη δημοσιονομική προσαρμογή της χώρας. Ο έλεγχος εκτείνεται έως το 2010 και σύμφωνα με την έκθεση απαιτείται η επιστροφή των δαπανών από εκείνους που τις πραγματοποίησαν. Τα ποσά δεν έχουν ποσοτικοποιηθεί, αλλά πιθανώς να ανέρχονται σε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ, αν όχι εκατομμύρια.

Ειδικότερα, στην έκθεση ζητείται η επιστροφή δαπανών από υπηρεσιακά ταξίδια, από εκδηλώσεις, από συμβάσεις, δαπάνες κάλυψης εξόδων κατασκηνώσεων τέκνων του προσωπικού κ.ά. Μάλιστα, η επιστροφή των ποσών ζητείται να γίνει με προσαύξηση 2% για κάθε μήνα που μεσολαβεί από την εκταμίευση του σχετικού ποσού από την ΕΕΤΤ. Τα μέλη των επιτροπών που έχουν θητεύσει μέχρι σήμερα και το υπηρεσιακό προσωπικό έχουν περιθώριο ενός μήνα να αντικρούσουν τις αιτιάσεις του οικονομικού ελέγχου του ΓΛΚ στην ΕΕΤΤ.

Είναι η πρώτη φορά στην 20ετή ιστορία της ΕΕΤΤ που ελέγχεται από το ΓΛΚ, καθώς τον ρόλο αυτό έχει το Ελεγκτικό Συνέδριο. Αξίζει να σημειωθεί ότι για το 2015 η ΕΕΤΤ ελέγχθηκε δύο φορές από το Ελεγκτικό Συνέδριο, πέραν των ορκωτών λογιστών που αξιοποιεί η ίδια. Η ανεξάρτητη αρχή τηρεί διπλογραφικό σύστημα τήρησης των λογιστικών στοιχείων της, σε αντίθεση με το απλογραφικό σύστημα που ακολουθεί το ΓΛΚ.

Η απαξίωση

Η κίνηση αυτή αποτελεί άλλη μία πράξη της κυβέρνησης, η οποία εντάσσεται στη στρατηγική απαξίωσης των ανεξάρτητων αρχών. Είχε προηγηθεί, λίγες ημέρες πριν, η κατάθεση τροπολογίας στη Βουλή από τον υπ. Ανάπτυξης, Γ. Σταθάκη, που αφορούσε αλλαγές στη στελέχωση, λειτουργία και τον πειθαρχικό έλεγχο των μελών της Επιτροπής Ανταγωνισμού (Ε.Α.). Στην πράξη η τροπολογία καταργούσε τα μέλη της Ε.Α., ποδηγετούσε τη διαδικασία αποφάσεων και καθιστούσε την Επιτροπή φέουδο του εκάστοτε υπ. Ανάπτυξης.

Επίσης, συστηματικά τις τελευταίες εβδομάδες επιχειρείται η αφαίρεση της αρμοδιότητας των αδειοδοτήσεων ραδιοτηλεοπτικών μέσων από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ). Αν και μια τέτοια αρμοδιότητα, λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας, πλέον δεν έχει νόημα ύπαρξης, εν τούτοις καταδεικνύει τις προθέσεις της κυβέρνησης. Υπενθυμίζεται πως αντίστοιχες επιδιώξεις είχε η ψήφιση του νόμου 4339/2015 τον περασμένο Οκτώβριο, η οποία ουσιαστικά καθιστά υποχείρια του υπουργού Υποδομών την ΕΕΤΤ. Τέλος, αλλά όχι λιγότερο σημαντικές, είναι και οι αλλαγές φρουράς σε κρίσιμες μονάδες του κρατικού μηχανισμού που πλήττουν καθοριστικά την ανεξαρτησία και τη διαφάνεια στον ελληνικό δημόσιο τομέα, όπως είναι η Γ.Γ. Δημοσίων Εσόδων και η Γενική Επιθεώρηση Δημόσιας Διοίκησης.

Βασική επιδίωξη όλων αυτών των μεθοδεύσεων είναι η μεταφορά αρμοδιοτήτων από τις ανεξάρτητες αρχές στους εποπτεύοντες υπουργούς. Ουσιαστική επιδίωξη είναι η εξόντωση της ανεξαρτησίας των Αρχών ή αυτές να καταστούν υποχείριες της εκάστοτε κυβερνητικής πλειοψηφίας. Στην υπονόμευση της ύπαρξής τους συνέβαλε η απουσία συνεννόησης μεταξύ πολιτικών δυνάμεων, καθώς προαπαιτείται πρόβλεψη για πλειοψηφία των 4/5 της διάσκεψης των προέδρων της Βουλής στον ορισμό των μελών τους. Ετσι η αδυναμία πολιτικής συνεννόησης οδηγεί στην υπονόμευση του θεσμού. Αυτό φάνηκε καθαρά στην περίπτωση της ΑΔΑΕ και στο προδικαστικό ερώτημα προς στο Συμβούλιο της Επικρατείας σχετικά με το κατά πόσον είναι νόμιμες οι πράξεις μιας Αρχής, της οποίας η θητεία των περισσότερων μελών έχει λήξει. Το ίδιο συνέβη και με αποφάσεις του κ. Λ. Ρακιτζή.

Το θέμα της συστηματικής «ξύλευσης» των ανεξάρτητων αρχών, φυσικά, έχει φτάσει στην Ε.Ε. Η τελευταία ήδη έχει κινήσει διαδικασία κατά της κυβέρνησης, υποβάλλοντας, στο τέλος Σεπτεμβρίου, μέσω της διαδικασίας EU Pilot συνολικά 13 ερωτήματα σχετικά με διατάξεις του ν. 4339/2015 και τα πλήγματα που αυτές επιφέρουν στην ανεξαρτησία της ΕΕΤΤ. Η ηγεσία του υπ. Υποδομών, ωστόσο, απάντησε στις κοινοτικές αρχές μόλις λίγες ημέρες πριν…