ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Σημείο αναφοράς στην έρευνα και στην τεχνολογία

simeio-anaforas-stin-ereyna-kai-stin-technologia-561330301

Ενα νέο, πλήρως λειτουργικό υπολογιστικό κέντρο υπερυψηλής απόδοσης (High Performance Computer Center-HPC), που σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε στο Εργαστήριο Σχεδιασμού Ενσωματωμένων Συστημάτων και Εφαρμογών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, με έδρα την Πάτρα, έρχεται να γίνει σημείο αναφοράς στην έρευνα και στην ανάπτυξη νέων ευφυών τεχνολογιών σε εγχώριο και διεθνές επίπεδο.

Την ώρα που η θέση της Ελλάδας στην τέταρτη βιομηχανική επανάσταση γίνεται αντικείμενο συζητήσεων και προβληματισμών, ακαδημαϊκά ιδρύματα, τμήματα και εργαστήρια, μεταξύ αυτών και το Εργαστήριο Σχεδιασμού Ενσωματωμένων Συστημάτων και Εφαρμογών (ESDA Lab), δείχνουν τον δρόμο. 

«To εργαστήριο ειδικεύεται στην ανάπτυξη κυβερνοφυσικών συστημάτων, δηλαδή συστημάτων που αλληλεπιδρούν με τον φυσικό κόσμο, και χρησιμοποιούνται σε τομείς όπως η ευφυής γεωργία, η αυτόνομη διαβίωση, η η-Υγεία (e-Health), οι μεταφορές, το περιβάλλον, οι έξυπνες πόλεις και οι βιομηχανικοί αυτοματισμοί (Industry 4.0)», εξηγεί ο διευθυντής του, καθηγητής Νικόλαος Βώρος.

Εχοντας συμπληρώσει δώδεκα χρόνια λειτουργίας, το εργαστήριο έχει να παρουσιάσει σημαντικές επιτυχίες και διακρίσεις τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Εχει βραβευθεί από το πρόγραμμα ΑΡΙΣΤΕΙΑ του υπουργείου Παιδείας και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (το ερευνητικό πρόγραμμα RADIO έχει αναδειχθεί μεταξύ των πιο επιτυχημένων ερευνητικών έργων του Ορίζοντα 2020). Με συνολικές χρηματοδοτήσεις που ξεπερνούν τα 15 εκατ. ευρώ, το εργαστήριο διαθέτει ερευνητικό δυναμικό πολύ υψηλών προδιαγραφών που ξεπερνάει τους τριάντα ερευνητές, μεταξύ των οποίων μεταδιδάκτορες, υποψήφιοι διδάκτορες, μεταπτυχιακοί φοιτητές και προπτυχιακοί φοιτητές.

«Το νέο υπολογιστικό κέντρο μπορεί να δώσει ένα μεγάλο εύρος επεξεργαστικών, αποθηκευτικών και δικτυακών πόρων, οι οποίοι μπορούν να καλύψουν όλες τις σχετικές ανάγκες έρευνας και ανάπτυξης από χώρους όπως αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης, κυβερνοφυσικά συστήματα (CPSs), Διαδίκτυο των πραγμάτων, σχεδίαση ενσωματωμένων συστημάτων και ολοκληρωμένων συστημάτων μεγάλης κλίμακας με πλούσιες εφαρμογές στα πεδία του Industry 4.0, e-Health 4.0, Next Generation Internet και του ευφυούς διάχυτου υπολογισμού γενικότερα», διευκρινίζει ο αναπληρωτής διευθυντής του εργαστηρίου επίκουρος καθηγητής Χρήστος Αντωνόπουλος.

«Μας δίνει τη δυνατότητα να εκπαιδεύσουμε τους φοιτητές μας σε εργαλεία, περιβάλλοντα, πλατφόρμες και τεχνολογίες πολύ υψηλού επιπέδου και απαιτήσεων. Παράλληλα, θα φιλοξενεί και θα δίνει πρόσβαση σε ανοικτά μαθήματα σε κυρίαρχες πλατφόρμες Learning management system όπως Moodle, OpenEdx κ.ά. Επίσης, οι ερευνητές μας έχουν τη δυνατότητα να διεξάγουν έρευνα που απαιτεί πολύ μεγάλους υπολογιστικούς πόρους όπως ανάπτυξη αλγορίθμων AI, βέλτιστη διαχείριση και επεξεργασία εξαιρετικά μεγάλου όγκου δεδομένων, μεγάλο αποθηκευτικό χώρο δεδομένων και γρήγορη διασύνδεση μεταξύ των συστημάτων αλλά και του Διαδικτύου».

Μέσω του νέου υπολογιστικού κέντρου ελέγχεται, παραμετροποιείται, επεκτείνεται και είναι προσβάσιμο από μακριά το ζωντανό εργαστήριο «Ambient Assisted Living Environment» που επίσης έχει σχεδιαστεί και αναπτυχθεί εξ ολοκλήρου από το ESDA Lab. Παρέχεται η υπηρεσία MarketPlace, η οποία αποτελεί ένα one-stop-smart-shop που προσφέρει εργαλεία, υπηρεσίες, πλατφόρμες (κυρίως ανοικτές) σε συγκεκριμένες τεχνολογικές θεματικές περιοχές και συνεχώς επεκτείνεται, η υπηρεσία Matchmaking που στοχεύει να προσφέρει πολύπλευρη, αυτοματοποιημένη και προσωποποιημένη αντιστοίχιση προβλημάτων με τις λύσεις τους βασισμένη σε αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης. Επίσης το εργαστήριο βρίσκεται σε επικοινωνία με συνεργάτες τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, στους οποίους μέσω συγκεκριμένων πλαισίων δίνει πρόσβαση στους επεξεργαστικούς και αποθηκευτικούς πόρους του HPC, κάτι που ενδυναμώνει τη συνεργασία μεταξύ τους.

Πολύπλευρα οφέλη

Τα οφέλη από την ανάπτυξη και λειτουργία ενός τέτοιου κέντρου είναι πολύπλευρα και ιδιαιτέρως σημαντικά, σημειώνει ο κ. Αντωνόπουλος. «Κατ’ αρχάς αυξάνει κατά πολύ τις δυνατότητες που έχουμε ως ακαδημαϊκό εργαστήριο σε όλους του τομείς δράσης μας όπως είναι εκπαίδευση, τόσο σε προπτυχιακό όσο και μεταπτυχιακό επίπεδο, βασική έρευνα, εφαρμοσμένη έρευνα και ανάπτυξη συνεργασιών και συνδέσεων τόσο με άλλα ακαδημαϊκά ιδρύματα όσο και με εταιρείες. Στην ίδια κατεύθυνση, τέτοιες δράσεις και επενδύσεις είναι ικανές να κρατήσουν στην Ελλάδα γενικότερα, αλλά και στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας ειδικότερα, άξιους ερευνητές προσφέροντάς τους κίνητρα και υποδομές και στοχεύοντας στην πρόοδο και στην καινοτομία στους σχετικούς επιστημονικούς χώρους. Επίσης, ενισχύεται δραστικά και μπορώ να πω εδραιώνεται ο ρόλος του ερευνητικού εργαστηρίου μας ως ισχυρός πόλος έρευνας και ανάπτυξης μέσα από ερευνητικά έργα και προγράμματα που διεκδικούνται μέσω πολύ απαιτητικών πλαισίων σε ευρωπαϊκό αλλά και εθνικό επίπεδο. Και μαζί αυξάνεται η δυνατότητα διεκδίκησης όλο και περισσότερων πηγών χρηματοδότησης και ανάπτυξης».

Η δημιουργία του νέου υπολογιστικού κέντρου προέκυψε από αυτές ακριβώς τις ερευνητικές ανάγκες του εργαστηρίου Σχεδιασμού Ενσωματωμένων Συστημάτων και Εφαρμογών, κυρίως λόγω της εμπλοκής του σε σημαντικά ερευνητικά έργα. «Η ανάπτυξη συστημάτων που βασίζονται στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, όπως για παράδειγμα τα συστήματα αυτόνομης οδήγησης, σε συνεργασία με την εταιρεία BMW, και τα συστήματα αυτόνομης πλοήγησης, σε συνεργασία με τη Γερμανική Υπηρεσία Διαστήματος – DLR, δημιουργεί σημαντικές ανάγκες για επεξεργαστικούς πόρους, κυρίως για το κομμάτι της εκπαίδευσης των αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης», τονίζει ο κ. Βώρος. Το νέο υπολογιστικό κέντρο είναι φυσικά διαθέσιμο και στα μέλη του οικοσυστήματος του εργαστηρίου.

Με το βλέμμα στο μέλλον

Το Εργαστήριο Σχεδιασμού Ενσωματωμένων Συστημάτων και Εφαρμογών, με την ιδιότητά του ως επίσημος, πιστοποιημένος κόμβος ψηφιακής καινοτομίας (Digital Innovation Hub) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής –ένας από έξι στην Ελλάδα και μοναδικός στη Νότια Ελλάδα– συντονίζει ένα δυναμικά αναπτυσσόμενο δίκτυο που περιλαμβάνει περισσότερες από 500 εταιρείες και φορείς από την Ευρώπη και την Αφρική. «Η διάθεση επεξεργαστικών πόρων μέσω του υπολογιστικού κέντρου υψηλών δυνατοτήτων είναι μία από τις υπηρεσίες που προσφέρει το εργαστήριο στα μέλη του οικοσυστήματός του», διευκρινίζει ο κ. Βώρος. «Στόχος του εργαστηρίου είναι το υπολογιστικό κέντρο να αποτελέσει βασικό κομμάτι των υπηρεσιών του European Digital Innovation Hub (EDIH) που σχεδιάζεται σε συνεργασία με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος και ένα σύνολο 17 φορέων από την περιοχή της Νότιας Ελλάδας. Η συγκεκριμένη δράση ονομάζεται EDIH Rebrain Western Greece και έχει ως στόχο να αναπτύξει και να παρέχει υπηρεσίες στο ελληνικό οικοσύστημα, με έμφαση στην περιοχή της Νότιας Ελλάδας».